Reclassering
Minor Forensische Criminologie
Vraag 4
Rechtspositie in het kader van toezicht
De rechtspositie van reclassenten is een belangrijk onderdeel van de reclassering. Er bestaat
geen reclasseringswet maar wel een reclasseringsregeling 1. In de reclasseringsregeling is het
een en ander uitgelegd over de rechtspositie van de reclassent. Een onderdeel gaat over
klachten2, klachten over het uitvoeren of juist nalaten van reclasseringswerkzaamheden.
Hier worden onder andere de termijnen voor het indienen en afhandelen van klachten, het
horen van de klager, het horen van degene waar de klachten tegen is ingediend en
eventuele bemiddeling geregeld. De regeling bevat ook de regeling over een onafhankelijke
klachtencommissie. De rechtspositieregeling voor reclassenten is van een ander orde dan
bijvoorbeeld bij gedetineerden, tbs-patiënten en bij jongeren die vastzitten in een justitiële
jeugdinrichting. Daarin kennen we de zogeheten beginselenwetten; hier worden uitvoerig de
rechten, plichten en de mogelijkheden wat betreft het nemen van maatregelen geregeld. Dit
is niet het geval bij de reclassering, zij moeten het doen met de klachtenregeling zoals
vastgelegd in de reclasseringsregeling.
Reclassenten kunnen gebruik maken van de klachtenregeling, hoe ziet dit proces eruit?
Klachten dienen door reclassenten in eerste instantie ingediend te worden bij de
leidinggevende van degene tegen wie de klacht wordt ingediend. De leidinggevende zal eerst
gebruik maken van bemiddeling, mocht dat niet mogelijk zijn dan wordt de klacht ingediend
bij de onafhankelijke klachtencommissie. Er is niet veel onderzoek bekend over het aantal
klachten per jaar bij de klachtencommissie, de geregistreerde cijfers zijn moeilijk te
achterhalen. Het feit dat er weinig bekend is over de aard en afhandeling van de klachten
wijst op een zwakke rechtspositie van de reclassenten. Je zou kunnen zeggen dat de
rechtspositie het zwakkere punt is in het geheel rond de reclassering.
Externe en interne rechtspositie
De externe rechtspositie3 gaat over alles wat er rond de rechtspositie is geregeld in justitiële
procedures. Denk daarbij aan de rechten en plichten (die ook bestaan voor de verdachte,
voorlopig gehechte en de veroordeelde), waarbij wordt besloten tot het opleggen van een
sanctie. De externe rechtspositie is datgene waar ieder mee geconfronteerd wordt of die
men als het ware vanzelf krijgt op het moment dat iemand wordt aangehouden of in
aanraking komt met justitie. De externe rechtspositie is voor alle justitiabelen en is geregeld
in het wetboek van Strafvordering.
De interne rechtspositie heeft betrekking op de gang van zaken binnen of bij de reclassering.
Het gaat om de verhouding van de justitiabelen tot de reclassering. De reclassering neemt
onder andere beslissingen over de inhoud van rapportage en advies, invulling van de
werkstraf en het gedrag van de onder toezicht gestelde. Als we het hebben over de
rechtspositie van reclassenten dan is de interne rechtspositie van toepassing. De interne
rechtspositie is geregeld in de reclasseringsregeling. Als we bedenken dat de rechtspositie
1
Reclasseringsregeling 1995, https://wetten.overheid.nl/BWBR0007120/2019-06-26.
2
Reclasseringsregeling 1995, hoofdstuk 5 artikel 29-33.
3
Robert, L. en Scheirs, V. (2015): Le problème du pont, missing links bij de tenuitvoerligging van de interne en externe rechtspositie van
veroordeelden tot een vrijheidsstraf.
Minor Forensische Criminologie
Vraag 4
Rechtspositie in het kader van toezicht
De rechtspositie van reclassenten is een belangrijk onderdeel van de reclassering. Er bestaat
geen reclasseringswet maar wel een reclasseringsregeling 1. In de reclasseringsregeling is het
een en ander uitgelegd over de rechtspositie van de reclassent. Een onderdeel gaat over
klachten2, klachten over het uitvoeren of juist nalaten van reclasseringswerkzaamheden.
Hier worden onder andere de termijnen voor het indienen en afhandelen van klachten, het
horen van de klager, het horen van degene waar de klachten tegen is ingediend en
eventuele bemiddeling geregeld. De regeling bevat ook de regeling over een onafhankelijke
klachtencommissie. De rechtspositieregeling voor reclassenten is van een ander orde dan
bijvoorbeeld bij gedetineerden, tbs-patiënten en bij jongeren die vastzitten in een justitiële
jeugdinrichting. Daarin kennen we de zogeheten beginselenwetten; hier worden uitvoerig de
rechten, plichten en de mogelijkheden wat betreft het nemen van maatregelen geregeld. Dit
is niet het geval bij de reclassering, zij moeten het doen met de klachtenregeling zoals
vastgelegd in de reclasseringsregeling.
Reclassenten kunnen gebruik maken van de klachtenregeling, hoe ziet dit proces eruit?
Klachten dienen door reclassenten in eerste instantie ingediend te worden bij de
leidinggevende van degene tegen wie de klacht wordt ingediend. De leidinggevende zal eerst
gebruik maken van bemiddeling, mocht dat niet mogelijk zijn dan wordt de klacht ingediend
bij de onafhankelijke klachtencommissie. Er is niet veel onderzoek bekend over het aantal
klachten per jaar bij de klachtencommissie, de geregistreerde cijfers zijn moeilijk te
achterhalen. Het feit dat er weinig bekend is over de aard en afhandeling van de klachten
wijst op een zwakke rechtspositie van de reclassenten. Je zou kunnen zeggen dat de
rechtspositie het zwakkere punt is in het geheel rond de reclassering.
Externe en interne rechtspositie
De externe rechtspositie3 gaat over alles wat er rond de rechtspositie is geregeld in justitiële
procedures. Denk daarbij aan de rechten en plichten (die ook bestaan voor de verdachte,
voorlopig gehechte en de veroordeelde), waarbij wordt besloten tot het opleggen van een
sanctie. De externe rechtspositie is datgene waar ieder mee geconfronteerd wordt of die
men als het ware vanzelf krijgt op het moment dat iemand wordt aangehouden of in
aanraking komt met justitie. De externe rechtspositie is voor alle justitiabelen en is geregeld
in het wetboek van Strafvordering.
De interne rechtspositie heeft betrekking op de gang van zaken binnen of bij de reclassering.
Het gaat om de verhouding van de justitiabelen tot de reclassering. De reclassering neemt
onder andere beslissingen over de inhoud van rapportage en advies, invulling van de
werkstraf en het gedrag van de onder toezicht gestelde. Als we het hebben over de
rechtspositie van reclassenten dan is de interne rechtspositie van toepassing. De interne
rechtspositie is geregeld in de reclasseringsregeling. Als we bedenken dat de rechtspositie
1
Reclasseringsregeling 1995, https://wetten.overheid.nl/BWBR0007120/2019-06-26.
2
Reclasseringsregeling 1995, hoofdstuk 5 artikel 29-33.
3
Robert, L. en Scheirs, V. (2015): Le problème du pont, missing links bij de tenuitvoerligging van de interne en externe rechtspositie van
veroordeelden tot een vrijheidsstraf.
