Hoofdstuk 1: Inleiding Systematisch
handelen en denken
Inhoud
Persoonsgericht naar relatiegericht
Van lineair causaal denken naar circulair denken
o Lineair causaal denken
Lineair denken
o Circulair causaal denken
Definitie van systeem (Weijenberg)
Wat is een systeem?
Persoonsgericht naar relatiegericht
, Persoonsgericht Relatiegericht
Gesloten denken Open denken
Focus op persoon Focus op relatie tot omgeving
Je bent zelfbepalend Het systeem bepaalt mee
Gedrag van de persoon Samenhang, verbinding
Aandacht binnenkant Aandacht naar buiten gericht
Iets is (statisch) Iets wordt (dynamiek)
1 Waarheid Er zijn veel waarheden
Lineair causaal denken Circulair causaal denken
Gericht op oplossingen Niet op oplossing gericht
Van Lineair causaal denken naar circulair causaal
denken
Lineair causaal denken
A oefent een invloed uit op B = B verandert hierdoor
Als A… dan zal altijd B
Denk aan een domino valpartij. Als het eerste blokje valt dan gaan de andere
blokjes veranderen.
Lineair denken
We spreken van ‘oorzaak’ en ‘gevolg’
We vinden gemakkelijk een zondebok, een schuldige
Afwijkend gedrag is iets van die ene persoon alleen
Circulair causaal denken
Verschijnselen zijn niet meer te verklaren vanuit een eenvoudige oorzaak –
gevolgprincipe
Meerdere factoren beïnvloeden elkaar: meerdere cirkels van beïnvloeding
A beïnvloedt B en B beïnvloedt A die onder invloed staan van C, D, E, …
o EFFECT: afwijkend gedrag is niet alleen maar jouw eigen
verantwoordelijkheid
A = oorzaak, B = gevolg, B = oorzaak, A = gevolg, …
Begrippen ‘oorzaak en gevolg’ worden betekenisloos
We spreken van ‘aandeel’
Definitie systeem
Weijenberg definieert het begrip systeem =
, Het begrip systeem wijst op een eenheid
opgebouwd uit deelverhoudingen
het gaat niet alleen om de delen op zich
ook niet om het geheel
maar om de doelgerichte betrekkingen tussen dit alles.
Wat is een systeem?
Systemen waar ik toe behoor
1. Klasgroep
2. Mijn gezin
3. Mijn rijvereniging
4. Mijn vriendengroep
5. Mijn stageplek
, Hoofdstuk 2: Kenmerken en
kernbegrippen
Inhoud
Kenmerken
Wat is een systeem?
o Systeem
o Systeembenadering
o Sociale systemen
o Belangrijke termen om systemen te beschrijven
Suprasysteem
Sybsystemen
5 Kenmerken van sociale systemen
Totaliteit of niet-optelbaarheid
Interafhankelijkheid
Gezamenlijk doel
Emotionele betrokkenheid
Tijdselementen
Kernbegrippen
Informatie
Feedback
o 2 Soorten feedback
Positieve feedback
Negatieve feedback
o Blinde vlekken
Homeostase
o Belangrijk voor de praktijk
o Examenvraag: Kun je een link leggen tussen positieve en negatieve
feedback enerzijds en kalibreren en homeostase anderzijds?
Omgangsvormen of interactiepatronen
o Omgangsvormen
o Vraag
Waarom is het als hulpverlener binnen gezinnen belangrijk om
de omgangsvormen van het gezin goed te observeren?
Systeemregels
Groepen systeemregels
o Opvattingen
o Moetens
o Mythen
o Belangrijk voor de praktijk
Loyaliteit
o Definitie Nagy (spreek je uit als Notch)
Identiteit
o 2 Elementen in identiteit
o Identiteitsvorming
handelen en denken
Inhoud
Persoonsgericht naar relatiegericht
Van lineair causaal denken naar circulair denken
o Lineair causaal denken
Lineair denken
o Circulair causaal denken
Definitie van systeem (Weijenberg)
Wat is een systeem?
Persoonsgericht naar relatiegericht
, Persoonsgericht Relatiegericht
Gesloten denken Open denken
Focus op persoon Focus op relatie tot omgeving
Je bent zelfbepalend Het systeem bepaalt mee
Gedrag van de persoon Samenhang, verbinding
Aandacht binnenkant Aandacht naar buiten gericht
Iets is (statisch) Iets wordt (dynamiek)
1 Waarheid Er zijn veel waarheden
Lineair causaal denken Circulair causaal denken
Gericht op oplossingen Niet op oplossing gericht
Van Lineair causaal denken naar circulair causaal
denken
Lineair causaal denken
A oefent een invloed uit op B = B verandert hierdoor
Als A… dan zal altijd B
Denk aan een domino valpartij. Als het eerste blokje valt dan gaan de andere
blokjes veranderen.
Lineair denken
We spreken van ‘oorzaak’ en ‘gevolg’
We vinden gemakkelijk een zondebok, een schuldige
Afwijkend gedrag is iets van die ene persoon alleen
Circulair causaal denken
Verschijnselen zijn niet meer te verklaren vanuit een eenvoudige oorzaak –
gevolgprincipe
Meerdere factoren beïnvloeden elkaar: meerdere cirkels van beïnvloeding
A beïnvloedt B en B beïnvloedt A die onder invloed staan van C, D, E, …
o EFFECT: afwijkend gedrag is niet alleen maar jouw eigen
verantwoordelijkheid
A = oorzaak, B = gevolg, B = oorzaak, A = gevolg, …
Begrippen ‘oorzaak en gevolg’ worden betekenisloos
We spreken van ‘aandeel’
Definitie systeem
Weijenberg definieert het begrip systeem =
, Het begrip systeem wijst op een eenheid
opgebouwd uit deelverhoudingen
het gaat niet alleen om de delen op zich
ook niet om het geheel
maar om de doelgerichte betrekkingen tussen dit alles.
Wat is een systeem?
Systemen waar ik toe behoor
1. Klasgroep
2. Mijn gezin
3. Mijn rijvereniging
4. Mijn vriendengroep
5. Mijn stageplek
, Hoofdstuk 2: Kenmerken en
kernbegrippen
Inhoud
Kenmerken
Wat is een systeem?
o Systeem
o Systeembenadering
o Sociale systemen
o Belangrijke termen om systemen te beschrijven
Suprasysteem
Sybsystemen
5 Kenmerken van sociale systemen
Totaliteit of niet-optelbaarheid
Interafhankelijkheid
Gezamenlijk doel
Emotionele betrokkenheid
Tijdselementen
Kernbegrippen
Informatie
Feedback
o 2 Soorten feedback
Positieve feedback
Negatieve feedback
o Blinde vlekken
Homeostase
o Belangrijk voor de praktijk
o Examenvraag: Kun je een link leggen tussen positieve en negatieve
feedback enerzijds en kalibreren en homeostase anderzijds?
Omgangsvormen of interactiepatronen
o Omgangsvormen
o Vraag
Waarom is het als hulpverlener binnen gezinnen belangrijk om
de omgangsvormen van het gezin goed te observeren?
Systeemregels
Groepen systeemregels
o Opvattingen
o Moetens
o Mythen
o Belangrijk voor de praktijk
Loyaliteit
o Definitie Nagy (spreek je uit als Notch)
Identiteit
o 2 Elementen in identiteit
o Identiteitsvorming
