HC: bouwplan van de (grote) hersenen - 1
Viscero = organen / onwillekeurig
Somato = lichaam / willekeurig
In de neurale buis kunnen we de sensibele vleugelplaat (aan
elkaar met dakplaat), motorische basaalplaat (aan elkaar vast
met vloerplaat) en sulcus limitans (groeve) onderscheiden.
Neurale lijst vormt het perifere zenuwstelsel, neurale buis vormt
het centrale zenuwstelsel. Neurale buis sluit rond week 6-8.
Vorming hersenblaasjes
- Prosencephalon - forebrain
- Mesencephalon - midbrain
- Rhombencephalon - hindbrain
Vervolgens worden het er vijf: prosencephalon wordt telencephalon en diencephalon (oog-aanleg
en de hypophyse zijn onderdeel van ciencephalon). Rhombencephalon wordt metencephalon en
myelencephalon.
Telencephalon wordt veel groter dan de andere 4 bij elkaar. Vormt samen met
diencephalon het cerebrum. Telencephalon bestaat uit twee hemisferen met als scheiding het
telencephalon impar. Diencephalon bevat ook de 2 oogbekers. De hersenstam wordt gevormd
door mesencephalon, metencephalon (voorste = pons) en myelencelphalon (medulla oblongata).
Het cerebellum wordt gevormd door het achterste gedeelte van het metencephalon.
Door het sluiten van de neurale buis is er een ruimte in de buis, afgesloten van de
buitenwereld. De hersenblaasjes ontstaan dus ook vanuit deze ruimte. De wanden van de
hersenblaasjes vormen de grijze en de witte stof, het stelsel van holtes vormt uiteindelijk het
ventrikel-systeem.
- Grijze stof = cellichaam of perikarya en celuitlopers (dendrieten en axonen) van de neuronen
- Witte stof = myeline schede rondom de axonen
- Bij unipolaire cellen bevindt het cellichaam zich aan een uiteinde van het axon, bij pseudo-
unipolaire en bipolaire cellen ergens in het verloop ervan.
- Centraal zenuwweefsel = centrale neuronen & perifeer motorische neuronen (PMN) aangezien
de celkern in de voorhoorn ligt (dit is het perifeer zenuwstelsel maar centraal zenuwweefsel).
Ook oligondrochyten, astrocyten, gliacellen, ependym-cellen. Ontstaan uit de neurale buis.
- Perifeer zenuwweefsel = perifeer sensibele neuronen (PSN) & postsynaptische
visceromotorische neuronen & sateliet cellen, cellen van Schwann. Ontstaan uit de neurale lijst.
Hersenblaasjes
1. Telencephalon
• Primaire groei = opblazen ballon, gelijkmatige vergroting alle richtingen. Zo ontstaat e
hemisferen. Het telencephalon impar doet als enige niet mee met de groei waardoor een
dimple en uit eindelijke een groeve ontstaat: de ssura longitudinalis = scheiding
hemisferen
fi
Viscero = organen / onwillekeurig
Somato = lichaam / willekeurig
In de neurale buis kunnen we de sensibele vleugelplaat (aan
elkaar met dakplaat), motorische basaalplaat (aan elkaar vast
met vloerplaat) en sulcus limitans (groeve) onderscheiden.
Neurale lijst vormt het perifere zenuwstelsel, neurale buis vormt
het centrale zenuwstelsel. Neurale buis sluit rond week 6-8.
Vorming hersenblaasjes
- Prosencephalon - forebrain
- Mesencephalon - midbrain
- Rhombencephalon - hindbrain
Vervolgens worden het er vijf: prosencephalon wordt telencephalon en diencephalon (oog-aanleg
en de hypophyse zijn onderdeel van ciencephalon). Rhombencephalon wordt metencephalon en
myelencephalon.
Telencephalon wordt veel groter dan de andere 4 bij elkaar. Vormt samen met
diencephalon het cerebrum. Telencephalon bestaat uit twee hemisferen met als scheiding het
telencephalon impar. Diencephalon bevat ook de 2 oogbekers. De hersenstam wordt gevormd
door mesencephalon, metencephalon (voorste = pons) en myelencelphalon (medulla oblongata).
Het cerebellum wordt gevormd door het achterste gedeelte van het metencephalon.
Door het sluiten van de neurale buis is er een ruimte in de buis, afgesloten van de
buitenwereld. De hersenblaasjes ontstaan dus ook vanuit deze ruimte. De wanden van de
hersenblaasjes vormen de grijze en de witte stof, het stelsel van holtes vormt uiteindelijk het
ventrikel-systeem.
- Grijze stof = cellichaam of perikarya en celuitlopers (dendrieten en axonen) van de neuronen
- Witte stof = myeline schede rondom de axonen
- Bij unipolaire cellen bevindt het cellichaam zich aan een uiteinde van het axon, bij pseudo-
unipolaire en bipolaire cellen ergens in het verloop ervan.
- Centraal zenuwweefsel = centrale neuronen & perifeer motorische neuronen (PMN) aangezien
de celkern in de voorhoorn ligt (dit is het perifeer zenuwstelsel maar centraal zenuwweefsel).
Ook oligondrochyten, astrocyten, gliacellen, ependym-cellen. Ontstaan uit de neurale buis.
- Perifeer zenuwweefsel = perifeer sensibele neuronen (PSN) & postsynaptische
visceromotorische neuronen & sateliet cellen, cellen van Schwann. Ontstaan uit de neurale lijst.
Hersenblaasjes
1. Telencephalon
• Primaire groei = opblazen ballon, gelijkmatige vergroting alle richtingen. Zo ontstaat e
hemisferen. Het telencephalon impar doet als enige niet mee met de groei waardoor een
dimple en uit eindelijke een groeve ontstaat: de ssura longitudinalis = scheiding
hemisferen
fi
