1. Wat is politiek?
1.1. Inleiding
Wie doet aan politiek?
Van den Broucke: want hij zit bij de vooruit
Erika Vlieghe: Zij is vooral in de media en ondersteunt de politiek maar zit
in de geneeskunde. Geeft advies en regering beslist wat ze er mee doen
dus eig heeft ze ook een soort vn macht
Macht en beslissen → heel belangrijke begrippen in de politiek
Politiek is een containerbegrip en een contested concept
- Containerbegrip = door het feit dat mensen het niet eens zijn wat politiek
inhoudt dat iedereen het over politiek heeft zonder heel goed te weten
wat ze er zelf onder verstaan. Het begrip politiek heeft weinig betekenis
omdat niet duidelijk gemaakt wordt over wat het dan precies gaat.
- Contested concept = niet iedereen heeft er dezelfde mening op. Begrip
wordt op verschillende manieren ingevuld
1. Sociaal werkers hebben een agogische en een politieke functie.
Omschrijf de politieke opdracht van het sociaal werk.
De politieke opdracht van het sociaal werk kan op twee manieren ingevuld worden.
Ofwel door te werken binnen de grenzen en regels van het bestaand systeem, of door de
grenzen en regels van dit systeem zelf in vraag te stellen en te proberen veranderen. In
het eerste geval komen we op het klassiek politiek sociaal werk uit. Dat betekent dat
sociaal werkers het beleid beïnvloeden, dat zij opkomen voor de belangen van de
mensen waarmee zij werken. Sociaal werkers worden op die manier gezien als
belangenbehartigers. In het tweede geval is er sprake van politiserend werken. Het
politiserend sociaal werk denkt en handelt buiten de bestaande kaders.
2. Welke kennis hebben sociaal werkers nodig om de politieke opdracht te
kunnen opnemen
,Sociaal werkers hebben technische kennis nodig over hoe onze samenleving politiek en
maatschappelijk geordend is én emancipatorische kennis om de samenleving te laten
veranderen vanuit de principes van gelijkheid tussen mensen.
1.2 De oorsprong van het begrip politiek
- Politiek als moreel streven
o Aristoteles en de Griekse stadstaten (de polis)
o Polis = stadstaten = een geordende samenlevingsvorm, gericht op
autonomie en zelfbestuur = hoogste vorm van gemeenschap vr
aristoteles
o Politika = zaken die met de polis te maken hebben
o De mens kan maar een volwaardig sociaal wezen zijn als die binnen
de polis tot volle ontplooiing kan komen.
o Politiek = de zoektocht naar de goede samenleving, het nastreven
van het goede leven
o Directe democratie
- Politiek als een techniek om macht te verwerven
o Politieke daadkracht = Een sterke vorst of overheid nodig om de
samenleving te ordenen
o Het begrip “staat” geïntroduceerd
o Middelen nodig om de staat te beschermen tegen binnenlandse en
buitenlandse vijanden
o ⇒ Machiavelli
- Politiek als ideeën om de samenleving te organiseren
o Nieuwe politieke stromingen na F.R.
o Politiek gaat over tegenstellingen tussen verschillende ideeën over
hoe de samenleving georganiseerd moet worden
2.2 De aspect- en domeinbenadering volgens Marsh en Stoker
,Metabenadering = benadering die boven alle andere benaderingen hangt)
=> Kritische kanttekening: domeinbenadering duidelijker/helder (MAAR niet
gemakkelijk om territorium te gaan afbakenen) (ook andere organisaties nemen
bindende beslissingen)
2.2.1 De aspectbenadering van politiek
- Een sociaal proces, aspect van de menselijke interactie
- Kenmerkend: ongelijke verdeling, machtsstrijd, welvaart, verdeling van
schaarse goederen
- Een zeer brede benadering (komt voor in buurt, kerk, school,...) waar
mensen samenkomen, waar keuzes moeten gemaakt worden
- Wie krijgt wat, wanneer en hoe?
vb feminisme (gelijkheid tussen genders)
Zesfasenmodel
1. Een probleem: Politiek vindt zijn oorsprong in een probleem = een
onwenselijk beschouwde toestand
2. Het probleem aanpakken: Het doel van politiek is om via het voeren van
beleid of het inzetten van middelen dat probleem aan te pakken
3. Conflict: Het aanpakken van een probleem brengt conflicten met zich mee
4. Macht: Er wordt macht ingezet om tot een besluit te komen
5. Gemeenschappelijke besluiten
6. Een gemeenschappelijk beleid
2.2.2 Domeinbenadering van de politiek
- Het studieveld van de politiek is wat zich afspeelt in bepaalde instituties
(overheid)
- beperkt zich tot afgebakend deel/sfeer van organisaties (besturen en
vormgeven van samenleving) vb regering, parlement, politieke partijen,
administratie…
, - nadruk ligt op de inhoud van beleids(keuzes) en proces van politieke
besluitvorming
- conflicten op niveau van de staat
- Moet bindend zijn voor de samenleving
2.2.3 Aspect- vs domeinbenadering
Aspectbenadering Domeinbenadering
Ruimere benadering -> verder dan politieke instellingen die besluiten
politieke instellingen nemen die bindend zijn voor de
samenleving
Naar menselijke interacties en afbakening van het territorium roept
functioneren van organisaties kijken veel vragen op
toepassingsvraag die bv ook op het examen kan gevraagd worden
1. De hongerstaking van die mensen als we vanuit de aspectbenadering
kijken gaan we dat dan definiëren vanuit politiek? En als we dan vanuit
de domeinbenadering gaan kijken, gaan we dat dan ook gaan bekijken
als politiek? En wat gaan we dan precies gaan bestuderen?
Je kan het niet als politiek beschrijven vanuit de domeinbenadering
je kan vanuit de aspectbenadering dat wel als politiek zien want ze kijken naar hoe het
anders is in verschillende groepen en willen gelijkheid bereiken en deze mensen worden
ongelijk behandeld en willen door hongerstaking gelijkheid (papieren) creëren
2.3 Het politiek systeem van Easton
= politiek als een maatschappij-omvattend systeem van het gezaghebbende
toedelen van materiele en immateriele waarden in de samenleving
= de materiële en immateriële waarden zijn zaken die een gemeenschap
waardevol vinden
1.1. Inleiding
Wie doet aan politiek?
Van den Broucke: want hij zit bij de vooruit
Erika Vlieghe: Zij is vooral in de media en ondersteunt de politiek maar zit
in de geneeskunde. Geeft advies en regering beslist wat ze er mee doen
dus eig heeft ze ook een soort vn macht
Macht en beslissen → heel belangrijke begrippen in de politiek
Politiek is een containerbegrip en een contested concept
- Containerbegrip = door het feit dat mensen het niet eens zijn wat politiek
inhoudt dat iedereen het over politiek heeft zonder heel goed te weten
wat ze er zelf onder verstaan. Het begrip politiek heeft weinig betekenis
omdat niet duidelijk gemaakt wordt over wat het dan precies gaat.
- Contested concept = niet iedereen heeft er dezelfde mening op. Begrip
wordt op verschillende manieren ingevuld
1. Sociaal werkers hebben een agogische en een politieke functie.
Omschrijf de politieke opdracht van het sociaal werk.
De politieke opdracht van het sociaal werk kan op twee manieren ingevuld worden.
Ofwel door te werken binnen de grenzen en regels van het bestaand systeem, of door de
grenzen en regels van dit systeem zelf in vraag te stellen en te proberen veranderen. In
het eerste geval komen we op het klassiek politiek sociaal werk uit. Dat betekent dat
sociaal werkers het beleid beïnvloeden, dat zij opkomen voor de belangen van de
mensen waarmee zij werken. Sociaal werkers worden op die manier gezien als
belangenbehartigers. In het tweede geval is er sprake van politiserend werken. Het
politiserend sociaal werk denkt en handelt buiten de bestaande kaders.
2. Welke kennis hebben sociaal werkers nodig om de politieke opdracht te
kunnen opnemen
,Sociaal werkers hebben technische kennis nodig over hoe onze samenleving politiek en
maatschappelijk geordend is én emancipatorische kennis om de samenleving te laten
veranderen vanuit de principes van gelijkheid tussen mensen.
1.2 De oorsprong van het begrip politiek
- Politiek als moreel streven
o Aristoteles en de Griekse stadstaten (de polis)
o Polis = stadstaten = een geordende samenlevingsvorm, gericht op
autonomie en zelfbestuur = hoogste vorm van gemeenschap vr
aristoteles
o Politika = zaken die met de polis te maken hebben
o De mens kan maar een volwaardig sociaal wezen zijn als die binnen
de polis tot volle ontplooiing kan komen.
o Politiek = de zoektocht naar de goede samenleving, het nastreven
van het goede leven
o Directe democratie
- Politiek als een techniek om macht te verwerven
o Politieke daadkracht = Een sterke vorst of overheid nodig om de
samenleving te ordenen
o Het begrip “staat” geïntroduceerd
o Middelen nodig om de staat te beschermen tegen binnenlandse en
buitenlandse vijanden
o ⇒ Machiavelli
- Politiek als ideeën om de samenleving te organiseren
o Nieuwe politieke stromingen na F.R.
o Politiek gaat over tegenstellingen tussen verschillende ideeën over
hoe de samenleving georganiseerd moet worden
2.2 De aspect- en domeinbenadering volgens Marsh en Stoker
,Metabenadering = benadering die boven alle andere benaderingen hangt)
=> Kritische kanttekening: domeinbenadering duidelijker/helder (MAAR niet
gemakkelijk om territorium te gaan afbakenen) (ook andere organisaties nemen
bindende beslissingen)
2.2.1 De aspectbenadering van politiek
- Een sociaal proces, aspect van de menselijke interactie
- Kenmerkend: ongelijke verdeling, machtsstrijd, welvaart, verdeling van
schaarse goederen
- Een zeer brede benadering (komt voor in buurt, kerk, school,...) waar
mensen samenkomen, waar keuzes moeten gemaakt worden
- Wie krijgt wat, wanneer en hoe?
vb feminisme (gelijkheid tussen genders)
Zesfasenmodel
1. Een probleem: Politiek vindt zijn oorsprong in een probleem = een
onwenselijk beschouwde toestand
2. Het probleem aanpakken: Het doel van politiek is om via het voeren van
beleid of het inzetten van middelen dat probleem aan te pakken
3. Conflict: Het aanpakken van een probleem brengt conflicten met zich mee
4. Macht: Er wordt macht ingezet om tot een besluit te komen
5. Gemeenschappelijke besluiten
6. Een gemeenschappelijk beleid
2.2.2 Domeinbenadering van de politiek
- Het studieveld van de politiek is wat zich afspeelt in bepaalde instituties
(overheid)
- beperkt zich tot afgebakend deel/sfeer van organisaties (besturen en
vormgeven van samenleving) vb regering, parlement, politieke partijen,
administratie…
, - nadruk ligt op de inhoud van beleids(keuzes) en proces van politieke
besluitvorming
- conflicten op niveau van de staat
- Moet bindend zijn voor de samenleving
2.2.3 Aspect- vs domeinbenadering
Aspectbenadering Domeinbenadering
Ruimere benadering -> verder dan politieke instellingen die besluiten
politieke instellingen nemen die bindend zijn voor de
samenleving
Naar menselijke interacties en afbakening van het territorium roept
functioneren van organisaties kijken veel vragen op
toepassingsvraag die bv ook op het examen kan gevraagd worden
1. De hongerstaking van die mensen als we vanuit de aspectbenadering
kijken gaan we dat dan definiëren vanuit politiek? En als we dan vanuit
de domeinbenadering gaan kijken, gaan we dat dan ook gaan bekijken
als politiek? En wat gaan we dan precies gaan bestuderen?
Je kan het niet als politiek beschrijven vanuit de domeinbenadering
je kan vanuit de aspectbenadering dat wel als politiek zien want ze kijken naar hoe het
anders is in verschillende groepen en willen gelijkheid bereiken en deze mensen worden
ongelijk behandeld en willen door hongerstaking gelijkheid (papieren) creëren
2.3 Het politiek systeem van Easton
= politiek als een maatschappij-omvattend systeem van het gezaghebbende
toedelen van materiele en immateriele waarden in de samenleving
= de materiële en immateriële waarden zijn zaken die een gemeenschap
waardevol vinden
