HOORCOLLEGE 4 WEEK 5
Het gaat hier om aansprakelijkheid niet voor eigen gedrag, maar voor bepaalde hoedanigheden. Denk
aan bijvoorbeeld aan ouders die aansprakelijk zijn vanwege hun kinderen, niet omdat het fout is om
kinderen te hebben, maar omdat de wet die verantwoordelijkheid op hun legt.
In hoedanigheid kan je buiten contract zien, maar je kan ook binnen contract het zien.
Aansprakelijkheden buiten contract:
Relatie tot persoon
Art. 6:169 ouder/kind
Art. 6:170 werkgever/ondergeschikte
Art. 6:171 niet ondergeschikte
Art. 6:172 vertegenwoordiger
Relatie tot zaak
Art. 6:173 bezitter roerende zaak
Art. 6:174 bezitter opstal
Art. 6:175-177 exploitant industrie, milieu, mijnbouw
Art. 6:179 bezitter dier
Art. 6:185 producent product
Art. 6:185 WVW eigenaar/bestuurder motorrijtuig
ART. 6:169:
Kind < 14:
- Kind niet (6:164)
- Ouder (6:169 lid 1)
Kind 14/15:
- Kind 6:162
- Ouder: 6:169 lid 2 → de ouder is aansprakelijk, tenzij de ouder er niks aan kon doen
Kind 16 of ouder
- Kind 6:162
- Maar ook de ouder kan aansprakelijk 6:162 wanneer de ouder iets heeft nagelaten of bijgedragen
ART. 6:170
1. De schade is veroorzaakt door een fout
2. De fout is van een ondergeschikte; aan een derde
3. Tussen de fout van de ondergeschikte enerzijds en de taak die hem is opgedragen moet er
voldoende verband bestaan. → Nog 2 subeisen (4 en 5, want 4 en 5 vallen uiteen in 3):
ondergeschiktsheidsverhouding
4. De kans op de fout moet zijn vergroot door de aan de ondergeschikte gegeven opdracht tot het
verrichten van de taak: functioneel verband
5. De werkgever moet juridische zeggenschap hebben over de gedragingen waarin de fout is
gelegen.: zeggenschap
, Voorbeeld: Bouwvakker X, werknemer van aannemer Y, laat dakpan op hoofd van voorbijganger Z
vallen.
Contractuele band Onrechtmatige daad dus art. 6:162
Werkgever Y Werknemer X Voorbijganger Z
Art. 6:170
Voorbijganger Z kan naar werkgever Y op grond van artikel 6:170, en niet op grond van art.
6:76, want dat artikel gaat over een contractuele relatie en daar zou Z alleen een beroep op
kunnen doen als hij een vordering zou instellen op grond van art. 6:74 jegens een
contractspartij. Alleen Z is geen contractspartij, maar een derden. Art. 6:170:
> Schade aan een derde
> ‘Fout’ = toerekenbare onrechtmatige daad van een ondergeschikte (X)
> Kans op de fout is vergroot door de taak
> Degene in wiens dienst hij stond (Y) had zeggenschap over de gedraging waarin de
fout was gelegen
Zowel X als Y aansprakelijk jegens Z en ze zijn beiden voor het geheel aansprakelijk (art.
6:102). Z mag dus kiezen wie hij aan zal spreken.
Alleen hoe zit dat met de verhouding tussen X en Y?
Art. 6:102 geeft hierop een antwoord in de 2e zin. Het gaat hier om de onderlinge verhouding tussen X
en Y. Zij hebben beide een onderlinge draagplicht, alleen hun schade wordt verdeeld over beiden.
Door middel van art. 6:10 en 6:101. Het gaat om de causale verdeling in art. 6:101 → wie heeft in
welke mate tot het ontstaan van de schade bijgedragen en een eventuele billijkheidscorrectie.
- Er is daar dus voor een verdelingsmaatstaf gekozen tussen X en Y
Tenzij uit de wet … → het kan dus zijn dat er in de rechtsverhouding tussen X en Y er een reden is om
een andere verdeling te kiezen dan de verdeling van art. 6:101.
Dan weer terug naar art. 6:170 lid 3: Y draagt dus de schade, tenzij er sprake is van opzet en
roekeloosheid van X.
GROOT KIEVITSDAL
Tijdens een bedrijfsfeest wordt er in een van de zalen van partycentrum Groot Kievietsdal
gebarbecued. In de zaal stonden vijf tafels met op elke tafel een olielamp gevuld met lampolie. Nadat
de barbecue geëindigd was, gooiden twee werknemers lampolie op de nog hete barbecue, waardoor
er vlammen werden veroorzaakt en er een grote brand ontstond. Door de brand is het
restaurantgedeelte van het partycentrum volledig afgebrand. De verzekeraars van Groot Kievietsdal
hebben in totaal een bedrag van bijna 6 miljoen euro uitgekeerd. Dit bedrag dekte echter niet de
gehele schade waardoor Groot Kievietsdal het bedrijf van de werknemers heeft aangesproken voor
vergoeding van de rest van de schade.
- Is deze schade veroorzaakt in functioneel verband, dus art. 6:170?
HR: Om dit te beoordelen moeten alle omstandigheden, zoals het tijdstip, de plaats, aard van de
gedraging en de geschapen gelegenheid betrekken. Het ging hier immers om een activiteit (olie op
een barbecue gooien) die met het reguliere werk weinig van doen had (geen werk, werkplek, werktijd
of werktuig). Niettemin is er in dit geval wel een band met het werk: zonder hun arbeidsverhouding
waren de werknemers hier niet aanwezig geweest en de sfeer zal mede zijn bepaald doordat het ging
om collega’s bij elkaar (de Hoge Raad hecht ook betekenis aan de eenheid in het gezelschap). Men
Het gaat hier om aansprakelijkheid niet voor eigen gedrag, maar voor bepaalde hoedanigheden. Denk
aan bijvoorbeeld aan ouders die aansprakelijk zijn vanwege hun kinderen, niet omdat het fout is om
kinderen te hebben, maar omdat de wet die verantwoordelijkheid op hun legt.
In hoedanigheid kan je buiten contract zien, maar je kan ook binnen contract het zien.
Aansprakelijkheden buiten contract:
Relatie tot persoon
Art. 6:169 ouder/kind
Art. 6:170 werkgever/ondergeschikte
Art. 6:171 niet ondergeschikte
Art. 6:172 vertegenwoordiger
Relatie tot zaak
Art. 6:173 bezitter roerende zaak
Art. 6:174 bezitter opstal
Art. 6:175-177 exploitant industrie, milieu, mijnbouw
Art. 6:179 bezitter dier
Art. 6:185 producent product
Art. 6:185 WVW eigenaar/bestuurder motorrijtuig
ART. 6:169:
Kind < 14:
- Kind niet (6:164)
- Ouder (6:169 lid 1)
Kind 14/15:
- Kind 6:162
- Ouder: 6:169 lid 2 → de ouder is aansprakelijk, tenzij de ouder er niks aan kon doen
Kind 16 of ouder
- Kind 6:162
- Maar ook de ouder kan aansprakelijk 6:162 wanneer de ouder iets heeft nagelaten of bijgedragen
ART. 6:170
1. De schade is veroorzaakt door een fout
2. De fout is van een ondergeschikte; aan een derde
3. Tussen de fout van de ondergeschikte enerzijds en de taak die hem is opgedragen moet er
voldoende verband bestaan. → Nog 2 subeisen (4 en 5, want 4 en 5 vallen uiteen in 3):
ondergeschiktsheidsverhouding
4. De kans op de fout moet zijn vergroot door de aan de ondergeschikte gegeven opdracht tot het
verrichten van de taak: functioneel verband
5. De werkgever moet juridische zeggenschap hebben over de gedragingen waarin de fout is
gelegen.: zeggenschap
, Voorbeeld: Bouwvakker X, werknemer van aannemer Y, laat dakpan op hoofd van voorbijganger Z
vallen.
Contractuele band Onrechtmatige daad dus art. 6:162
Werkgever Y Werknemer X Voorbijganger Z
Art. 6:170
Voorbijganger Z kan naar werkgever Y op grond van artikel 6:170, en niet op grond van art.
6:76, want dat artikel gaat over een contractuele relatie en daar zou Z alleen een beroep op
kunnen doen als hij een vordering zou instellen op grond van art. 6:74 jegens een
contractspartij. Alleen Z is geen contractspartij, maar een derden. Art. 6:170:
> Schade aan een derde
> ‘Fout’ = toerekenbare onrechtmatige daad van een ondergeschikte (X)
> Kans op de fout is vergroot door de taak
> Degene in wiens dienst hij stond (Y) had zeggenschap over de gedraging waarin de
fout was gelegen
Zowel X als Y aansprakelijk jegens Z en ze zijn beiden voor het geheel aansprakelijk (art.
6:102). Z mag dus kiezen wie hij aan zal spreken.
Alleen hoe zit dat met de verhouding tussen X en Y?
Art. 6:102 geeft hierop een antwoord in de 2e zin. Het gaat hier om de onderlinge verhouding tussen X
en Y. Zij hebben beide een onderlinge draagplicht, alleen hun schade wordt verdeeld over beiden.
Door middel van art. 6:10 en 6:101. Het gaat om de causale verdeling in art. 6:101 → wie heeft in
welke mate tot het ontstaan van de schade bijgedragen en een eventuele billijkheidscorrectie.
- Er is daar dus voor een verdelingsmaatstaf gekozen tussen X en Y
Tenzij uit de wet … → het kan dus zijn dat er in de rechtsverhouding tussen X en Y er een reden is om
een andere verdeling te kiezen dan de verdeling van art. 6:101.
Dan weer terug naar art. 6:170 lid 3: Y draagt dus de schade, tenzij er sprake is van opzet en
roekeloosheid van X.
GROOT KIEVITSDAL
Tijdens een bedrijfsfeest wordt er in een van de zalen van partycentrum Groot Kievietsdal
gebarbecued. In de zaal stonden vijf tafels met op elke tafel een olielamp gevuld met lampolie. Nadat
de barbecue geëindigd was, gooiden twee werknemers lampolie op de nog hete barbecue, waardoor
er vlammen werden veroorzaakt en er een grote brand ontstond. Door de brand is het
restaurantgedeelte van het partycentrum volledig afgebrand. De verzekeraars van Groot Kievietsdal
hebben in totaal een bedrag van bijna 6 miljoen euro uitgekeerd. Dit bedrag dekte echter niet de
gehele schade waardoor Groot Kievietsdal het bedrijf van de werknemers heeft aangesproken voor
vergoeding van de rest van de schade.
- Is deze schade veroorzaakt in functioneel verband, dus art. 6:170?
HR: Om dit te beoordelen moeten alle omstandigheden, zoals het tijdstip, de plaats, aard van de
gedraging en de geschapen gelegenheid betrekken. Het ging hier immers om een activiteit (olie op
een barbecue gooien) die met het reguliere werk weinig van doen had (geen werk, werkplek, werktijd
of werktuig). Niettemin is er in dit geval wel een band met het werk: zonder hun arbeidsverhouding
waren de werknemers hier niet aanwezig geweest en de sfeer zal mede zijn bepaald doordat het ging
om collega’s bij elkaar (de Hoge Raad hecht ook betekenis aan de eenheid in het gezelschap). Men
