Het beenderstelsel
Beenderstelsel bestaat uit het skelet, kraakbeen, botverbindingen, banden en andere bindweefsels.
Functies:
1. Ondersteuning (van lichaam of voor aanhechting weefsels)
2. Opslag (calciumzouten, fosfaat, vetten)
3. Vorming bloedcellen (rood beenmerg: rode + witte bloedcellen en andere onderdelen van
bloed)
4. Bescherming
5. Beweging
Beenweefsel bestaat uit gespecialiseerde cellen en een matrix (extracellulaire eiwitvezels +
grondsubstantie). 2/3 deel = calciumfosfaat. 1/3 deel = collagene vezels. 2% = botcellen en andere
celtypen.
Menselijk skelet bevat 206 beenderen, onder te
verdelen in lange, korte, platte en onregelmatige
beenderen.
Lang: centrale schacht (diafyse) met
mergholte. Mergholte (cavum
medullare) bevat beenmerg. De bredere
uiteindes heten epifysen (bedekt met
gewrichtskraakbeen).
2 typen beenweefsel: substantia
compacta (vrijwel massief, vult diafyse)
en substantia spongiosa (vult mergholte
en epifysen).
Periost(eum) = buitenste beenvlies. Isoleert bot
van aangrenzende weefsels, verbindt bot met
zenuwen en bloedvaten, speelt rol bij groei en
herstel van beenderen.
Endost = bekleedt binnenste holten compact en
spongieuze been. Is actief tijdens botgroei en
herstel/hermodellering van bot.
Osteocyten = botcellen. Osteocyten in kleine groepjes =
lacunen. Lacunen liggen tussen gecalcificeerde laagjes
matrix die canaliculi worden genoemd. Deze bevatten
cytoplasma-uitlopers van botcellen.
, Osteon = eenheid
van compacta, hierin
liggen botcellen in
lagen om een
centraal
kanaal/kanaal van
Havers, deze bevat
een of meerdere
bloedvaten.
Verschillende lagen
heten lamellen.
Verbindingskanalen/
Volkmann-kanalen =
verbinden centrale
kanalen met die van
het periost en
mergholte.
In spongiosa zijn geen osteonen en vormen lamellen staafjes of platen (trabecula) waardoor open
netwerk ontstaat.
Hele botoppervlak (behalve in gewrichtskapsels) is bedekt met laagje compact beenweefsel. Kapsels
worden beschermd door gewrichtskraakbeen.
3 typen botcellen:
1. Osteocyten: volwassen botcellen
2. Osteoclasten: reusachtige cellen (50 of meer celkernen) die botmatrix oplossen door zuren
en enzymen af te scheiden en geven opgeslagen mineralen af via osteolyse/resorptie.
Reguleert calcium- en fosfaatconcentratie in lichaamsvloeistoffen.
3. Osteoblasten: vormen nieuw beenweefsel: ossificatie.
Verbening = andere
weefseltypen
worden vervangen
door beenweefsel.
Calcificatie =
afzetting
calciumzouten
(onderdeel van
verbening).
Benige skelet
ontwikkelt zich 6
weken na
bevruchting. Alles
bestaat dan nog uit
kraakbeen. Later veranderd dit d.m.v.:
- Intramembraneuze verbening: beenweefsel ontstaat binnen bladen of vliezen van
bindweefsel. Beenkern = plaats waar het eerst verbening optreedt. Bijv. platte beenderen
van schedel, mandibula (onderkaak) en claviculae.
- Echondrale verbening: bestaand kraakbeen wordt vervangen door beenweefsel. 5 stappen:
Beenderstelsel bestaat uit het skelet, kraakbeen, botverbindingen, banden en andere bindweefsels.
Functies:
1. Ondersteuning (van lichaam of voor aanhechting weefsels)
2. Opslag (calciumzouten, fosfaat, vetten)
3. Vorming bloedcellen (rood beenmerg: rode + witte bloedcellen en andere onderdelen van
bloed)
4. Bescherming
5. Beweging
Beenweefsel bestaat uit gespecialiseerde cellen en een matrix (extracellulaire eiwitvezels +
grondsubstantie). 2/3 deel = calciumfosfaat. 1/3 deel = collagene vezels. 2% = botcellen en andere
celtypen.
Menselijk skelet bevat 206 beenderen, onder te
verdelen in lange, korte, platte en onregelmatige
beenderen.
Lang: centrale schacht (diafyse) met
mergholte. Mergholte (cavum
medullare) bevat beenmerg. De bredere
uiteindes heten epifysen (bedekt met
gewrichtskraakbeen).
2 typen beenweefsel: substantia
compacta (vrijwel massief, vult diafyse)
en substantia spongiosa (vult mergholte
en epifysen).
Periost(eum) = buitenste beenvlies. Isoleert bot
van aangrenzende weefsels, verbindt bot met
zenuwen en bloedvaten, speelt rol bij groei en
herstel van beenderen.
Endost = bekleedt binnenste holten compact en
spongieuze been. Is actief tijdens botgroei en
herstel/hermodellering van bot.
Osteocyten = botcellen. Osteocyten in kleine groepjes =
lacunen. Lacunen liggen tussen gecalcificeerde laagjes
matrix die canaliculi worden genoemd. Deze bevatten
cytoplasma-uitlopers van botcellen.
, Osteon = eenheid
van compacta, hierin
liggen botcellen in
lagen om een
centraal
kanaal/kanaal van
Havers, deze bevat
een of meerdere
bloedvaten.
Verschillende lagen
heten lamellen.
Verbindingskanalen/
Volkmann-kanalen =
verbinden centrale
kanalen met die van
het periost en
mergholte.
In spongiosa zijn geen osteonen en vormen lamellen staafjes of platen (trabecula) waardoor open
netwerk ontstaat.
Hele botoppervlak (behalve in gewrichtskapsels) is bedekt met laagje compact beenweefsel. Kapsels
worden beschermd door gewrichtskraakbeen.
3 typen botcellen:
1. Osteocyten: volwassen botcellen
2. Osteoclasten: reusachtige cellen (50 of meer celkernen) die botmatrix oplossen door zuren
en enzymen af te scheiden en geven opgeslagen mineralen af via osteolyse/resorptie.
Reguleert calcium- en fosfaatconcentratie in lichaamsvloeistoffen.
3. Osteoblasten: vormen nieuw beenweefsel: ossificatie.
Verbening = andere
weefseltypen
worden vervangen
door beenweefsel.
Calcificatie =
afzetting
calciumzouten
(onderdeel van
verbening).
Benige skelet
ontwikkelt zich 6
weken na
bevruchting. Alles
bestaat dan nog uit
kraakbeen. Later veranderd dit d.m.v.:
- Intramembraneuze verbening: beenweefsel ontstaat binnen bladen of vliezen van
bindweefsel. Beenkern = plaats waar het eerst verbening optreedt. Bijv. platte beenderen
van schedel, mandibula (onderkaak) en claviculae.
- Echondrale verbening: bestaand kraakbeen wordt vervangen door beenweefsel. 5 stappen:
