Materieel Recht van de Europese Unie: Aantekeningen

Materieel recht van de EU
‘hoe goederen, personen, diensten en kapitaal zich vrij kunnen bewegen doorheen de EU’



 Wat is een ‘interne markt’
o = ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen, personen,
diensten en kapitaal is gewaarborgd en die een regime omvat dat verzekert dat de
mededinging niet wordt verstoord



Voorbeelden:

 Privaatrecht (goederen, koop,..): huizenprijs (aankoop, huur) ontzettend hoog
o Waarom?
 gemiddeld loon rond 3800 bruto en van ambtenaar rond 5000
 mensen uit internationale bubbel meer geld om te geven aan huur/ aankoop
van een huis
 dus gemeentes mogelijkheid gegeven een lokale band te vereisen tussen
gemeente en persoon die huis wil kopen
 mensen die geen lokale band hebben  vrij verkeer van mensen
druist hiertegen in dus decreet kan niet
 strafrecht
o diamanten en edelstenen invoeren in EU, dan bepaalde documenten nodig (geen
witwas, bloeddiamanten,..)
 bepaalde invoerders hadden documenten niet, dus miljoenenboete krijgen
onder strafrecht
 maar: documenten zijn obstakel voor vrij verkeer, goederen kunnen niet vrij
bewegen
  Europees recht voorrang op nationaal recht dus zaak opzij geschoven (ook
al was er frauduleuze invoer van diamanten)
 Publiekrecht
o Bv. In Roemenië erkende men het homohuwelijk niet, in Spanje wel, dus wanneer ze
wouden verhuizen naar Roemenië dan werd het niet erkend
o Niet opleggen dat Roemenië het moet invoeren maar u moet het wel erkennen
wanneer een andere lidstaat het doet
 Staatsrechtelijke visie van Roemenië werd opzij geschoven voor Europees
recht
 Economisch recht
o Huurprijzen enorm te hoogte in door Airbnb: goedkoper via airbnb dan aanbod op
huurmarkt (aanbod op huurmarkt daalt -> prijs stijgt)
o Meer gemeentes willen vergunningen opleggen, maar interne markt zorgt ervoor dat
wanneer Airbnb zich vestigt in Ierland, dan diensten doorheen heel EU aanbieden
 Bij vergunningen dan vrij verkeer moeilijker, niet meer gemakkelijk
verplaatsen
 Fiscaal

, o Belasting op vastgoed
o Vastgoed niet belast o.b.v. reële waarde maar kadastraal inkomen (lager dan RHW)
 Maar huis in Frankrijk belast op reële waarde : veel moeilijker om huis te
kopen in buitenland dan in België
 Dus conflict tussen nationaal systeem en Europees recht oplossen
 Sociaal recht ‘Europa maakt Belgische arbeidsmarkt kapot’
o Als WN zich vrij kunnen bewegen doorheen EU, dan gevaren van sociale dumping
(niet nakomen van sociale voorwaarden)
 Internationaal en Europees recht



I.De interne markt: context

Geschiedenis

 Na WOII: Europa wil zich terug opbouwen
o Oostblok en West-Europa
 Probleem in West-Europa: kleine landen apart, niet echt relaties met elkaar
o 2 groepen landen: de winnaars van de oorlog en verliezers (Duitsland, Italië)
o Zie verdrag van Versailles 1918: Duitsland en Italië gefrustreerd -> terug
nationalistische ideeën kunnen opborrelen in Duitsland en Italië -> terug gewapend
conflict in Europa
 Wie zag het ook in? Jean Monnet en Robert Schuman  founding fathers of
EU
 Founding fathers
o Monnet
 Cognac makers
 Tussen 2 wereldoorlogen gestuurd naar Engeland om
handelsvertegenwoordiger te worden voor cognac
 Monet wilt iets doen voor zijn land, afgekeurd voor het leger, maar sprak
Engels dus soort liaison tussen Engeland en geallieerden
o Schuman
 Franse nationaliteit, geboren in Luxemburg
 Minister, premier geweest  ziet in dat er plan nodig is om te zorgen dat er
nooit meer een wereldoorlog kan uitbarsten
 Schumanverklaring
o Fundamenten voor wat vandaag de EU is
o 9 mei 1950
o Kolen en staal verbinden met elkaar: Duitsland laten afhangen van Frankrijk voor
productie van kolen en staal en ook andersom (economieën verbinden) dan wordt
het onmogelijk een oorlog te starten
 Je kan je niet meer afsluiten van de rest van de wereld en volledige productie
zelf maken
 Duitsland zou niet meer aan materialen kunnen om tanks te produceren
 Solidariteit qua productie zou ervoor zorgen dat oorlog niet enkel
ondenkbaar maar ook materieel onmogelijk wordt
o Basisidee: economieën verbinden zodat er geen oorlog meer kan zijn
e
 1 resultaat

, o Unie van Kolen en Staal
o Vrijheid van bewegen wat betreft goederen, personen, diensten en kapitaal = interne
markt
 Heel klein begonnen met kolen en staal
 Door de jaren heen algemene realiteit geworden binnen EU
 Interne markt bevindt zich op spectrum aan economische samenwerking
o Intensiteit economische samenwerking: vrijhandelszone -> douane-unie -> interne
markt - EMU

Vrijhandel- concepten

 geen (specifieke handelsrelatie)
o land kan bedenken wat die maar wil
 bv. tussen A en B wil men computers gaan invoeren, B heeft het niet graag,
max. 100 invoeren per jaar  mogelijkheid om quota’s op te leggen
 bv. computer importeren, dan 80% douane op heffen
o in beginsel mogelijkheid tot handelsrestricties
 quota’s
 douane
 …
o WTO (1995)
 Voorstrever geweest van vrijhandel
 164 landen lid
 Set verdragen: GATT, GATS,…
 Eigen geschillenbeslechting
o Basisbeginsel = non-discriminatie
 Most favoured nation (MFN)
 Wanneer je een verlaging van tarieven geeft aan een van de leden
van WTO, dan moet je dat ook geven aan andere leden
 National treatment requirement
 Eenmaal een goed uit WTO lid uw land is binnengekomen (eenmaal
op uw markt) dan mag A geen andere regels opleggen aan de
producten van B
 Behandelen van buitenlandse producten, eenmaal op uw markt,
behandelen als uw eigen producten
o <-> politieke impasse
 Vandaag: verdragen nog altijd heel belangrijk, maar heel politieke organisatie
 Geschillenbeslechting: US niet opgezet met regels WTO (maakt hen moeilijk
handelsconcurrentie te voeren met China) dan geen appellate judge meer
benoemd
 Als leden het er niet meer mee eens zijn, dan niet meer op zichzelf beslissen
 Vrijhandelszone
o Definitie GATT
 Groep van 2 of meer douanegebieden waarin de douanerechten en andere
beperkende regelingen op het gebied van de handel… worden afgeschaft
t.a.v. vrijwel de gehele handel tussen de samenstellende gebieden in
producten van oorsprong uit deze gebieden
o Nood aan rules or origin

,  Basistarieven import: land A = 5 cent/ land B = 15 cent
 A en B sluiten vrijhandelsakkoord -> tarief tussen A en B = 0 cent
 Dus tussen A en B vallen 5 en 15 cent weg  u moet niets meer
betalen
 Onderneming uit land C wil goederen invoeren naar B
 Goedkoopste handelsroute C  B?
 Eerst naar land A: betaalt 5 cent
 Dan via vrijhandelsakkoord tussen A en B niets betalen
  duidelijk aangeven waar het goed vandaan komt
 Certificate of origin
o Wie het exporteert? Wat het product is? Wat de waarde is
van het product?
o  bureaucratie
 Bv. Mexico en VS hebben vrijhandelsakkoord: dus
motoren in China, carrosserie in Japan, onderdelen
overal ter wereld, stukken apart naar Mexico en daar
samenbrengen  ‘auto gemaakt in Mexico’
 Dan dus extra regels invoeren voor dit tegen
te gaan
 Steeds proberen om goedkoopste route te
gebruiken
o EU kan vrijhandelsakkoorden sluiten: art. 3 VEU
 Exclusieve bevoegdheid EU
 Bv. België kan niet meer op zichzelf een vrijhandelsakkoord sluiten
met Japan
 Enkel EU is bevoegd: als het wordt goedgekeurd dan meteen
werkzaam in alle lidstaten van de EU
 Bv. CETA (EU- Canada)
 99% van douanetarieven zijn geschrapt: heel open handelsrelatie
met Canada
 Handelskracht gebruiken om ook andere regels op te leggen aan
handelspartners
 Bv. Brexit stapt uit EU, dan vervallen alle vrijmarktregels
 Hoe oplossen? Handelsakkoord tussen EU en UK waardoor regels
inhoudelijk vrij hetzelfde blijven maar wel meer bureaucratie aan te
pas
o  Goederen bewegen zonder dat tarieven moeten worden betaald aan de grens
 Douane-unie
o = vervanging van twee of meer douanegebieden door een enkel douanegebied,
zodanig dat
 Douanerechten en andere beperkende regelingen van de handel.. worden
afgeschaft t.a.v. vrijwel de gehele handel tussen de gebieden waaruit de unie
is samengesteld of ten minste t.a.v. vrijwel de gehele handel in producten van
oorsprong uit die gebieden
o Dezelfde douanerechten en andere regelingen van de handel door ieder lid van de
unie worden toegepast op de handel met gebieden die niet tot de unie behoren
 Niet enkel tussen elkaar afspraken maken maar ook naar de buitenwereld toe
 Gezamenlijk tarief afspreken naar de buitenwereld