Individueel arbeidsrecht: deel 1
Hoofdstuk 1. Toepassingsgebied
1. Personeel toepassingsgebied
Het arbeidsrecht is van toepassing op de werknemers uit de privésector, maar ook
op sommige werknemers uit de publieke sector.
Een gedeelte van de wetgeving is geheel of gedeeltelijk van toepassing op ALLE
‘werknemers’ en dus ook zo op de statutaire (= ambtenaren)
2. Materieel toepassingsgebied
Het arbeidsrecht kan worden onderverdeeld in:
Het individueel arbeidsrecht
Het collectief arbeidsrecht
De arbeidsreglementering
Het sociaal handhavingsrecht
Individueel arbeidsrecht: regelt de arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en
een individuele werknemer
Collectiefarbeidsrecht: regelt de verhouding tussen werkgevers en de collectiviteit
van werknemers.
Arbeidsreglementering: het geheel van maatregelen door de overheid genomen om
de werknemers te beschermen bij de uitvoering van hun arbeid.
Sociale handhavingsrecht: regelt de organisatie van het toezicht, de
publiekrechtelijke afdwingbaarheid en de sanctionering van het arbeidsrecht.
3. Toepassingsgebied volgens de plaats
Toepassingsgebied volgens de plaats = territoriaal toepassingsgebied.
In het Belgische arbeidsrecht binnen de grenzen van het nationaal territorium van
toepassing op allen die er tewerkgesteld zijn, ongeacht hun nationaliteit.
Het is WEL mogelijk dat je bepaalde aspecten van de arbeidsverhouding worden
geregeld door vreemd recht.
, Hoofdstuk 2: andere stelsel (zelfstandigen,
ambtenaren)
1. Zelfstandige arbeid
“eigen baas”
Bij zelfstandige arbeid is er sprake van arbeidsprestaties die op één of andere
manier worden vergoed, maar er ontbreekt het onderschikt verband of de
gezagsverhouding dat een essentieel element is bij de arbeidsovereenkomst.
Het handelsrecht of het burgerlijk recht zijn van toepassing. Dit heeft tot gevolg dat
de beschermende regels van het arbeidsrecht niet van toepassing zijn. Wel worden
er in hoge mate vrij contractuele afspraken (= contractuele vrijheid) gemaakt over de
beloning ed.
Die contractuele vrijheid zorgt er ook voor dat de economisch sterkere partij meestal
in staat is om contractueel het meeste voordeel te bedingen. De wetgever heeft daar
een aantal wetmatigheden ingevoegd om een aantal zelfstandigen meer
bescherming te geven.
Voorbeeld
De wet van de handelsagentuur
De rustdagwet zelfstandigen
De avondsluitingswet
2. Ambtenaren
Ambtenaren zijn niet onderworpen aan de regels van het arbeidsrecht. Ambtenaren
verrichten hun arbeid in ondergeschikt verband, maar hun dienstbetrekking vindt
haar oorsprong in een statutaire eenzijdige aanstelling. De rechtsband tussen een
ambtenaar en zijn overheid berust niet op een contractuele band, maar op een
statutaire band.
Het feit dat de rechtsverhouding tussen een overheid en een ambtenaar principieel
beheerst wordt door het bestuursrecht belet niet dat de overheid ook medewerker
kan aanwerven via een gewone arbeidsovereenkomst. (= contractueel
overheidspersoneel)
Ambtenaren kunnen niet zomaar ontslagen worden.
Vast benoemd: van werkgeversstatuur naar ambtenaren statuut.
Hoofdstuk 1. Toepassingsgebied
1. Personeel toepassingsgebied
Het arbeidsrecht is van toepassing op de werknemers uit de privésector, maar ook
op sommige werknemers uit de publieke sector.
Een gedeelte van de wetgeving is geheel of gedeeltelijk van toepassing op ALLE
‘werknemers’ en dus ook zo op de statutaire (= ambtenaren)
2. Materieel toepassingsgebied
Het arbeidsrecht kan worden onderverdeeld in:
Het individueel arbeidsrecht
Het collectief arbeidsrecht
De arbeidsreglementering
Het sociaal handhavingsrecht
Individueel arbeidsrecht: regelt de arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en
een individuele werknemer
Collectiefarbeidsrecht: regelt de verhouding tussen werkgevers en de collectiviteit
van werknemers.
Arbeidsreglementering: het geheel van maatregelen door de overheid genomen om
de werknemers te beschermen bij de uitvoering van hun arbeid.
Sociale handhavingsrecht: regelt de organisatie van het toezicht, de
publiekrechtelijke afdwingbaarheid en de sanctionering van het arbeidsrecht.
3. Toepassingsgebied volgens de plaats
Toepassingsgebied volgens de plaats = territoriaal toepassingsgebied.
In het Belgische arbeidsrecht binnen de grenzen van het nationaal territorium van
toepassing op allen die er tewerkgesteld zijn, ongeacht hun nationaliteit.
Het is WEL mogelijk dat je bepaalde aspecten van de arbeidsverhouding worden
geregeld door vreemd recht.
, Hoofdstuk 2: andere stelsel (zelfstandigen,
ambtenaren)
1. Zelfstandige arbeid
“eigen baas”
Bij zelfstandige arbeid is er sprake van arbeidsprestaties die op één of andere
manier worden vergoed, maar er ontbreekt het onderschikt verband of de
gezagsverhouding dat een essentieel element is bij de arbeidsovereenkomst.
Het handelsrecht of het burgerlijk recht zijn van toepassing. Dit heeft tot gevolg dat
de beschermende regels van het arbeidsrecht niet van toepassing zijn. Wel worden
er in hoge mate vrij contractuele afspraken (= contractuele vrijheid) gemaakt over de
beloning ed.
Die contractuele vrijheid zorgt er ook voor dat de economisch sterkere partij meestal
in staat is om contractueel het meeste voordeel te bedingen. De wetgever heeft daar
een aantal wetmatigheden ingevoegd om een aantal zelfstandigen meer
bescherming te geven.
Voorbeeld
De wet van de handelsagentuur
De rustdagwet zelfstandigen
De avondsluitingswet
2. Ambtenaren
Ambtenaren zijn niet onderworpen aan de regels van het arbeidsrecht. Ambtenaren
verrichten hun arbeid in ondergeschikt verband, maar hun dienstbetrekking vindt
haar oorsprong in een statutaire eenzijdige aanstelling. De rechtsband tussen een
ambtenaar en zijn overheid berust niet op een contractuele band, maar op een
statutaire band.
Het feit dat de rechtsverhouding tussen een overheid en een ambtenaar principieel
beheerst wordt door het bestuursrecht belet niet dat de overheid ook medewerker
kan aanwerven via een gewone arbeidsovereenkomst. (= contractueel
overheidspersoneel)
Ambtenaren kunnen niet zomaar ontslagen worden.
Vast benoemd: van werkgeversstatuur naar ambtenaren statuut.
