Domein markt, Economie Havo 5 eindexamen
Op de markt heb je een vraagkant en een aanbodkant.
Vraagkant zijn de consumenten en de aanbodkant zijn de
producenten. De vraaglijn geeft het verband weer tussen
de prijs en de gevraagde hoeveelheid van een product. Zie
in de foto hiernaast een vraaglijn en een aanbodlijn.
Ezelsbruggetje: Als je de vraag- en aanbodlijnen moet
tekenen kan je het volgende onthouden. De vraaglijn (Gv)
begint met een V (loopt van rechts bovenin naar links
onderin) en de aanbodlijn (Qa) begint met een A (loopt
van links onderin naar rechts bovenin).
De vraaglijn kan langs maar ook van de vraaglijn
verschuiven.
Op de foto hiernaast is een verschuiving van de
vraaglijn afgebeeld.
Er zijn een aantal factoren die een verschuiving van de
vraaglijn kunnen vooroorzaken:
Verandering van de behoeften van de vragers.
Als een product opeens heel populair is, dan zal,
bij welke prijs dan ook, de vraag enorm
toenemen. Bij meer vraag zal de vraaglijn naar
rechts gaan, zoals in de foto hiernaast.
Verandering van het inkomen van de vragers.
Als het inkomen van de vragers stijgt, hebben ze
meer te besteden en zal de vraaglijn bij iedere
prijs naar rechts verschuiven.
Prijsverandering van substitutiegoederen
(goederen die elkaar vervangen, zoals Pepsi en coca cola) en complementaire
goederen (goederen die elkaar aanvullen zoals tandpasta en een tandenborstel). Als
de prijs van een substitutiegoed stijgt, zullen mensen sneller de goedkopere variant
kopen waardoor de vraag stijgt en de vraaglijn dus naar rechts verschuift. Wanneer
de prijs van een complementair goed daalt, wordt het aantrekkelijker om te komen
en zal de vraaglijn dus ook naar rechts verschuiven.
Verandering van het aantal vragers. Als het aantal vragers toeneemt zal de vraag dus
ook toenemen en de vraaglijn naar rechts verschuiven.
Een verschuiving van de vraaglijn naar links kan natuurlijk ook. Dat heeft dezelfde oorzaken
als hierboven genoemd, maar dan neemt de vraag af. Bijvoorbeeld doordat mensen minder
te besteden hebben, er minder mensen zijn of doordat het product minder populair is.
Ook kan er sprake zijn van een verschuiving langs de vraaglijn. Dat betekent dat de vraag
verschuift op de vraaglijn zelf en niet naar links of naar rechts. Dit heeft een oorzaak namelijk
een prijsverandering.
Waarom loopt de collectieve vraaglijn dalend?
Omdat hoe hoger de prijs hoe minder de vraag.
, Op een markt van vraag en aanbod moet er natuurlijk een prijs tot stand komen.
Wanneer de aangeboden hoeveelheid groter is dan de gevraagde hoeveelheid, dan daalt de
prijs. Wanneer Qa = Qv, dus wanneer vraag een aanbod gelijk is, is er sprake van
marktevenwicht. Dit is ideaal want er is geen productieoverschot of productietekort.
Waar Qa Qv snijdt in de grafiek (zie hiernaast) is er sprake van marktevenwicht.
Als je Qv gelijkstelt aan Qa kan je de evenwichtsprijs berekenen (P).
En vanuit die evenwichtsprijs kan je evenwichtshoeveelheid
aflezen.
Voorbeeld:
Qa = 250p - 1250
Qv = -200p + 10.000
Qv = Qa
-200p + 10.000 = 250p – 1250
450p = 11250
P = (11250:450) = 25
P = 25
Dat betekent dat de evenwichtsprijs 25 euro is.
Om de evenwichtshoeveelheid te berekenen moet je de 25 invullen bij de p in een van de
twee formules (Qa of Qv). Het maakt niet uit bij welke formule, bij allebei komt hetzelfde uit.
Kijk maar:
Qa= (250 x 25) – 1250 = 50000
Qv = (-200 x 25) + 10.000 = 5000.
Dan is de evenwichtshoeveelheid dus 5000 bij 25 euro.
Wanneer er meer aanbod is dan de vraag van de consumenten is er een aanbodoverschot.
Wanneer er meer wordt gevraagd dan dat er wordt geproduceerd is er een vraagoverschot.
Aanbodlijn: een lijn die het verband tussen de prijs van een product en de aangeboden
hoeveelheid van een product weergeeft.
Er zijn twee verschillende soorten producten:
Homogeen = Producten die in de ogen van de consument niet verschillen (zoals elektriciteit)
Heterogeen = Producten die voor de consument wel verschillend lijken. (Zoals coca cola &
Pepsi of Nike en Adidas).
Op de markt heb je een vraagkant en een aanbodkant.
Vraagkant zijn de consumenten en de aanbodkant zijn de
producenten. De vraaglijn geeft het verband weer tussen
de prijs en de gevraagde hoeveelheid van een product. Zie
in de foto hiernaast een vraaglijn en een aanbodlijn.
Ezelsbruggetje: Als je de vraag- en aanbodlijnen moet
tekenen kan je het volgende onthouden. De vraaglijn (Gv)
begint met een V (loopt van rechts bovenin naar links
onderin) en de aanbodlijn (Qa) begint met een A (loopt
van links onderin naar rechts bovenin).
De vraaglijn kan langs maar ook van de vraaglijn
verschuiven.
Op de foto hiernaast is een verschuiving van de
vraaglijn afgebeeld.
Er zijn een aantal factoren die een verschuiving van de
vraaglijn kunnen vooroorzaken:
Verandering van de behoeften van de vragers.
Als een product opeens heel populair is, dan zal,
bij welke prijs dan ook, de vraag enorm
toenemen. Bij meer vraag zal de vraaglijn naar
rechts gaan, zoals in de foto hiernaast.
Verandering van het inkomen van de vragers.
Als het inkomen van de vragers stijgt, hebben ze
meer te besteden en zal de vraaglijn bij iedere
prijs naar rechts verschuiven.
Prijsverandering van substitutiegoederen
(goederen die elkaar vervangen, zoals Pepsi en coca cola) en complementaire
goederen (goederen die elkaar aanvullen zoals tandpasta en een tandenborstel). Als
de prijs van een substitutiegoed stijgt, zullen mensen sneller de goedkopere variant
kopen waardoor de vraag stijgt en de vraaglijn dus naar rechts verschuift. Wanneer
de prijs van een complementair goed daalt, wordt het aantrekkelijker om te komen
en zal de vraaglijn dus ook naar rechts verschuiven.
Verandering van het aantal vragers. Als het aantal vragers toeneemt zal de vraag dus
ook toenemen en de vraaglijn naar rechts verschuiven.
Een verschuiving van de vraaglijn naar links kan natuurlijk ook. Dat heeft dezelfde oorzaken
als hierboven genoemd, maar dan neemt de vraag af. Bijvoorbeeld doordat mensen minder
te besteden hebben, er minder mensen zijn of doordat het product minder populair is.
Ook kan er sprake zijn van een verschuiving langs de vraaglijn. Dat betekent dat de vraag
verschuift op de vraaglijn zelf en niet naar links of naar rechts. Dit heeft een oorzaak namelijk
een prijsverandering.
Waarom loopt de collectieve vraaglijn dalend?
Omdat hoe hoger de prijs hoe minder de vraag.
, Op een markt van vraag en aanbod moet er natuurlijk een prijs tot stand komen.
Wanneer de aangeboden hoeveelheid groter is dan de gevraagde hoeveelheid, dan daalt de
prijs. Wanneer Qa = Qv, dus wanneer vraag een aanbod gelijk is, is er sprake van
marktevenwicht. Dit is ideaal want er is geen productieoverschot of productietekort.
Waar Qa Qv snijdt in de grafiek (zie hiernaast) is er sprake van marktevenwicht.
Als je Qv gelijkstelt aan Qa kan je de evenwichtsprijs berekenen (P).
En vanuit die evenwichtsprijs kan je evenwichtshoeveelheid
aflezen.
Voorbeeld:
Qa = 250p - 1250
Qv = -200p + 10.000
Qv = Qa
-200p + 10.000 = 250p – 1250
450p = 11250
P = (11250:450) = 25
P = 25
Dat betekent dat de evenwichtsprijs 25 euro is.
Om de evenwichtshoeveelheid te berekenen moet je de 25 invullen bij de p in een van de
twee formules (Qa of Qv). Het maakt niet uit bij welke formule, bij allebei komt hetzelfde uit.
Kijk maar:
Qa= (250 x 25) – 1250 = 50000
Qv = (-200 x 25) + 10.000 = 5000.
Dan is de evenwichtshoeveelheid dus 5000 bij 25 euro.
Wanneer er meer aanbod is dan de vraag van de consumenten is er een aanbodoverschot.
Wanneer er meer wordt gevraagd dan dat er wordt geproduceerd is er een vraagoverschot.
Aanbodlijn: een lijn die het verband tussen de prijs van een product en de aangeboden
hoeveelheid van een product weergeeft.
Er zijn twee verschillende soorten producten:
Homogeen = Producten die in de ogen van de consument niet verschillen (zoals elektriciteit)
Heterogeen = Producten die voor de consument wel verschillend lijken. (Zoals coca cola &
Pepsi of Nike en Adidas).
