Arresten strafprocesrecht dwangmiddelen
HC1 Inleiding/opsporingsonderzoek algemeen
Zwart zakje – geen vermoeden van schuld, mag wel toestemming vragen voor doorzoeken
Agenten vroegen aan
verdachte of hij drugs bij zich
had. Verdachte was op dat
moment nog geen verdachte.
Cautie dus niet
gegeven. Hetzelfde geldt
voor zijn auto. Verdachte had
toestemming gegeven.
Agenten vroegen aan verdachte of hij drugs bij zich had en of ze in zijn auto mochten kijken.
Verdachte was op dat moment nog geen verdachte. Caute dus niet gegeven. Verdachte had
toestemming gegeven. In aanmerking genomen dat het vragen om toestemming niet valt aan te
merken als een vraag aangaande verdachtes betrokkenheid bij een strafaar feit, is te dien aanzien
geen sprake van een verhoor. Verdachte hoefde derhalve voorafgaand aan het vragen om
toestemming of het geven van die toestemming niet de caute te worden gegeven. Gelet op het
hiervoor overwogene is er geen sprake van een vormverzuim, zodat het bepaalde bij artikel 359a
Sv toepassing mist.
Het ontbreken van een sterk vermoeden van schuld betekent niet dat de agenten verdachte niet
om toestemming hadden mogen vragen om de auto te doorzoeken. Het gebruik van dwangmiddelen
is wel een inbreuk op grondrechten die een wetelijke legitmate behoef, maar aan de wetelijke
vereisten behoef niet te zijn voldaan in geval van toestemming van degene aan wie het betrefende
grondrecht toekomt. Geen sprake van vormverzuim.
HC2 grondrechten en dwangmiddelen
M.M. v. Nederlandart. 8 EVRM – inbreuk door overheid? Ja, belangrijke bijdrage bij opsporing
Advocaat werd verdacht van ontucht, vrouw wilde eerst geen aangife doen, want zij was cliënt van
hem en hij was advocaat. Polite had een idee, vrouw moest telefoongesprekken met hem opnemen.
Polite gaf haar bedieningsinstructes. Advocaat werd veroordeeld.
,-HR: In dit geval was er wel een inbreuk op de privacy dmv opnemen telefoongesprekken, maar was
niet gedaan door overheid. Maar door de vrouw, polite was slechts hulpzaam geweest.
-ERHM: wel inbreuk door overheid, polite had hele belangrijke bijdrage had geleverd bij opsporing.
Schending art. 8 EVRM.
Kruslin en Huvig tegen Frankrijk . Art. 8 EVRM; in accordance with the law (NIET VERPLICHT!)
private life ruim uitgelegd. Mag geen inbreuk door public authority worden gemaakt op art. 8 tenzij:
1.necessary in a democratc society(noodzakelijk in democratsche samenleving)
2. In accordance with the law (bij d wet voorzien) (art.8 EVRM) kwaliteitseisen:
- basis in natonaal recht (domestc law)
-basis moet voldoen aan inhoudelijke eisen van:
* accessibility (toegankelijkheid van het recht)
*foreseeability (voorzienbaarheid van het recht)
Loze Hashpijp N-o OM, zwolsmanscriterium art. 359a en ernst verzuim (NIET VERPLICHT!)
Criterium in Loze haspijp: zwolsmancriterium: alleen niet ontvankelijkheid OM als met opsporing dan
wel vervolging belaste ambtenaren ernstg inbreuk hebben gemaakt op beginselen van een
behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming belangen verdachte
aan diens recht op eerlijke behandeling van zijn zaak is tekortgedaan. Bij de beoordeling van de ernst
van het verzuim ‘kan ook de mate van verwijtbaarheid van het verzuim een rol spelen’.
op basis van art. 141 sv kun je als opsporingsambtenaar optreden, maar het heef wel een grens:
alleen voor zover die actviteiten die een niet meer dan een beperkte inbreuk maken op de privacy.
zie ook Ruisstrategie
Drone de Raven (hof arnhem-leeuwarden 8 november 2016) rechtmatg inzeten
opsporingsmiddel, geen personen/kentekenplaat zijn te identficeren
Casus: “In een door de polite te Arnhem uitgevoerd ofensief in de periode van 8 november 2012 tot
en met 25 januari 2013 is een klein onbemand militair vliegtuig “De Raven” ingezet ter ondersteuning
van de polite. De aanvraag voor militaire bijstand is gedaan door het bevoegd gezag, de ofcier van
justte, en is goedgekeurd door het College van Procureurs- Generaal.
Het uitgevoerde ofensief was vooral gericht op bestrijding van straatroof, overvallen,
woninginbraken en autokraken.
Door het gebruik van de warmtebeeldcamera’s zijn tevens panden zichtbaar geworden met
opvallende warmte uitstraling. Op een aantal van deze locates heef vervolgonderzoek
plaatsgevonden en is een hennepkwekerij aangetrofen. Dat was ook in het pand aan [adres] te
Arnhem het geval.”
Hof: Niet iedere inzet van een drone behoef een specifeke wetelijke grondslag. De inzet van
drones kan immers op zeer verschillende manieren geschieden: met of zonder beeld- of
warmtecamera, kort- of langdurig, wel of niet gericht op een bepaald object of persoon.”
, … zodat aldus kan worden bepaald of er een meer dan beperkte inbreuk op de privacy heef
plaatsgevonden.
“Het hof heef te toetsen of de drone in dit concrete geval is ingezet op een wijze die een beperkte
inbreuk heef gemaakt op de grondrechten van burgers en niet zeer risicovol was voor de integriteit
en beheersbaarheid van de opsporing. Die vraag beantwoordt het hof bevestgend. Het hof stelt vast
dat de inzet van “De Raven” met toestemming van het college van Procureurs-Generaal is geschied
en dat bij de inzet een camera is gebruikt waarmee geen personen zijn te identficeren en geen
kentekenplaten kunnen worden gelezen. De drone heef opnames gemaakt van wijken in Arnhem
en zich niet op een specifek object of persoon gericht. In het geval van verdachte is slechts een
opvallende warmte-uitstraling van zijn woning geconstateerd. Onder deze concrete omstandigheden
is naar het oordeel van het hof geen sprake van een onrechtmatg inzeten van een
opsporingsmiddel.”
“Overigens heef de polite op 23 maart 2013 zonder dat een drone is ingezet geconstateerd dat op
het dak van de woning van verdachte geen sneeuw lag en op de omliggende woningen wel. De
verdenking dat in de woning van verdachte mogelijk een hennepkwekerij was gevestgd is niet
uitsluitend gebaseerd op de inzet van de drone.”
Wanneer wellicht anders?
Als de drone een persoon gaat volgen, dan is het stelselmatge observate. Art. 126g moet dan
redelijk vermoeden misdrijf zijn en bevel ovj.
K.U. tegen Finland – schending art. 8 EVRM: Finland niet aan positeve verplichtngen voldaan om
respect privéleven klager te beschermen.
Op internet circuleerde een advertente waarin werd vermeld dat klager, destjds 12 jaar oud, op
zoek was naar een inteme relate. .lager wil via serviceprovider identteit achterhalen van degene
die de advertente heef geplaatst. Serviceprovider wijst verzoeken af met als argument de
vertrouwelijkheid van de internetdiensten. Ook de justtële autoriteiten wijzen verzoeken af wegens
een gebrek aan grondslagen in het Finse recht om de serviceprovider te verplichten de identteit te
onthullen. Het EHRM merkt op dat de feiten die aan de klacht ten grondslag liggen het privéleven
van klager betrefen. De Finse autoriteiten kunnen niet betogen dat zij niet de mogelijkheid hadden
een systeem op te zeten ter bescherming van kinderen tegen pedofelen op het internet. Hoewel
vrijheid van meningsuitng en vertrouwelijkheid van communicate primaire overwegingen zijn en
internetgebruikers de garante moeten krijgen dat hun eigen privacy en vrijheid van meningsuitng
worden gerespecteerd, zijn dergelijke garantes niet absoluut en moeten zij onder omstandigheden
wijken voor andere legiteme doeleinden, zoals criminaliteitsbestrijding of de bescherming van
rechten en vrijheden van anderen. Een dergelijk kader bestond destjds echter niet, met als resultaat
dat Finland niet aan zijn positeve verplichtng heef kunnen voldoen het recht op respect voor het
privéleven van klager te beschermen. Schending art. 8 EVRM. Schending art. 8 EVRM. Finland had
wetgeving tot stand moeten brengen om kinderen hiertegen te beschermen, met evenwicht tussen
respect van het privéleven en de vrijheid van meningsuitng van internetgebruikers.
Stand-in – Politefunctonaris als stand-in is niet onrechtmatg
Inzet politefunctonaris als ‘stand-in’ is niet onrechtmatg. Daarbij neemt de Hoge Raad in
aanmerking dat de wet geen uitputende regeling van te hanteren opsporingsmethodes behelst, de
verdachte niet is gebracht tot enig strafaar feit waarop zijn opzet niet reeds was gericht en voorts
dat het Hof heef vastgesteld dat de polite pas bij de zaak werd betrokken nadat door de verdachte
HC1 Inleiding/opsporingsonderzoek algemeen
Zwart zakje – geen vermoeden van schuld, mag wel toestemming vragen voor doorzoeken
Agenten vroegen aan
verdachte of hij drugs bij zich
had. Verdachte was op dat
moment nog geen verdachte.
Cautie dus niet
gegeven. Hetzelfde geldt
voor zijn auto. Verdachte had
toestemming gegeven.
Agenten vroegen aan verdachte of hij drugs bij zich had en of ze in zijn auto mochten kijken.
Verdachte was op dat moment nog geen verdachte. Caute dus niet gegeven. Verdachte had
toestemming gegeven. In aanmerking genomen dat het vragen om toestemming niet valt aan te
merken als een vraag aangaande verdachtes betrokkenheid bij een strafaar feit, is te dien aanzien
geen sprake van een verhoor. Verdachte hoefde derhalve voorafgaand aan het vragen om
toestemming of het geven van die toestemming niet de caute te worden gegeven. Gelet op het
hiervoor overwogene is er geen sprake van een vormverzuim, zodat het bepaalde bij artikel 359a
Sv toepassing mist.
Het ontbreken van een sterk vermoeden van schuld betekent niet dat de agenten verdachte niet
om toestemming hadden mogen vragen om de auto te doorzoeken. Het gebruik van dwangmiddelen
is wel een inbreuk op grondrechten die een wetelijke legitmate behoef, maar aan de wetelijke
vereisten behoef niet te zijn voldaan in geval van toestemming van degene aan wie het betrefende
grondrecht toekomt. Geen sprake van vormverzuim.
HC2 grondrechten en dwangmiddelen
M.M. v. Nederlandart. 8 EVRM – inbreuk door overheid? Ja, belangrijke bijdrage bij opsporing
Advocaat werd verdacht van ontucht, vrouw wilde eerst geen aangife doen, want zij was cliënt van
hem en hij was advocaat. Polite had een idee, vrouw moest telefoongesprekken met hem opnemen.
Polite gaf haar bedieningsinstructes. Advocaat werd veroordeeld.
,-HR: In dit geval was er wel een inbreuk op de privacy dmv opnemen telefoongesprekken, maar was
niet gedaan door overheid. Maar door de vrouw, polite was slechts hulpzaam geweest.
-ERHM: wel inbreuk door overheid, polite had hele belangrijke bijdrage had geleverd bij opsporing.
Schending art. 8 EVRM.
Kruslin en Huvig tegen Frankrijk . Art. 8 EVRM; in accordance with the law (NIET VERPLICHT!)
private life ruim uitgelegd. Mag geen inbreuk door public authority worden gemaakt op art. 8 tenzij:
1.necessary in a democratc society(noodzakelijk in democratsche samenleving)
2. In accordance with the law (bij d wet voorzien) (art.8 EVRM) kwaliteitseisen:
- basis in natonaal recht (domestc law)
-basis moet voldoen aan inhoudelijke eisen van:
* accessibility (toegankelijkheid van het recht)
*foreseeability (voorzienbaarheid van het recht)
Loze Hashpijp N-o OM, zwolsmanscriterium art. 359a en ernst verzuim (NIET VERPLICHT!)
Criterium in Loze haspijp: zwolsmancriterium: alleen niet ontvankelijkheid OM als met opsporing dan
wel vervolging belaste ambtenaren ernstg inbreuk hebben gemaakt op beginselen van een
behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming belangen verdachte
aan diens recht op eerlijke behandeling van zijn zaak is tekortgedaan. Bij de beoordeling van de ernst
van het verzuim ‘kan ook de mate van verwijtbaarheid van het verzuim een rol spelen’.
op basis van art. 141 sv kun je als opsporingsambtenaar optreden, maar het heef wel een grens:
alleen voor zover die actviteiten die een niet meer dan een beperkte inbreuk maken op de privacy.
zie ook Ruisstrategie
Drone de Raven (hof arnhem-leeuwarden 8 november 2016) rechtmatg inzeten
opsporingsmiddel, geen personen/kentekenplaat zijn te identficeren
Casus: “In een door de polite te Arnhem uitgevoerd ofensief in de periode van 8 november 2012 tot
en met 25 januari 2013 is een klein onbemand militair vliegtuig “De Raven” ingezet ter ondersteuning
van de polite. De aanvraag voor militaire bijstand is gedaan door het bevoegd gezag, de ofcier van
justte, en is goedgekeurd door het College van Procureurs- Generaal.
Het uitgevoerde ofensief was vooral gericht op bestrijding van straatroof, overvallen,
woninginbraken en autokraken.
Door het gebruik van de warmtebeeldcamera’s zijn tevens panden zichtbaar geworden met
opvallende warmte uitstraling. Op een aantal van deze locates heef vervolgonderzoek
plaatsgevonden en is een hennepkwekerij aangetrofen. Dat was ook in het pand aan [adres] te
Arnhem het geval.”
Hof: Niet iedere inzet van een drone behoef een specifeke wetelijke grondslag. De inzet van
drones kan immers op zeer verschillende manieren geschieden: met of zonder beeld- of
warmtecamera, kort- of langdurig, wel of niet gericht op een bepaald object of persoon.”
, … zodat aldus kan worden bepaald of er een meer dan beperkte inbreuk op de privacy heef
plaatsgevonden.
“Het hof heef te toetsen of de drone in dit concrete geval is ingezet op een wijze die een beperkte
inbreuk heef gemaakt op de grondrechten van burgers en niet zeer risicovol was voor de integriteit
en beheersbaarheid van de opsporing. Die vraag beantwoordt het hof bevestgend. Het hof stelt vast
dat de inzet van “De Raven” met toestemming van het college van Procureurs-Generaal is geschied
en dat bij de inzet een camera is gebruikt waarmee geen personen zijn te identficeren en geen
kentekenplaten kunnen worden gelezen. De drone heef opnames gemaakt van wijken in Arnhem
en zich niet op een specifek object of persoon gericht. In het geval van verdachte is slechts een
opvallende warmte-uitstraling van zijn woning geconstateerd. Onder deze concrete omstandigheden
is naar het oordeel van het hof geen sprake van een onrechtmatg inzeten van een
opsporingsmiddel.”
“Overigens heef de polite op 23 maart 2013 zonder dat een drone is ingezet geconstateerd dat op
het dak van de woning van verdachte geen sneeuw lag en op de omliggende woningen wel. De
verdenking dat in de woning van verdachte mogelijk een hennepkwekerij was gevestgd is niet
uitsluitend gebaseerd op de inzet van de drone.”
Wanneer wellicht anders?
Als de drone een persoon gaat volgen, dan is het stelselmatge observate. Art. 126g moet dan
redelijk vermoeden misdrijf zijn en bevel ovj.
K.U. tegen Finland – schending art. 8 EVRM: Finland niet aan positeve verplichtngen voldaan om
respect privéleven klager te beschermen.
Op internet circuleerde een advertente waarin werd vermeld dat klager, destjds 12 jaar oud, op
zoek was naar een inteme relate. .lager wil via serviceprovider identteit achterhalen van degene
die de advertente heef geplaatst. Serviceprovider wijst verzoeken af met als argument de
vertrouwelijkheid van de internetdiensten. Ook de justtële autoriteiten wijzen verzoeken af wegens
een gebrek aan grondslagen in het Finse recht om de serviceprovider te verplichten de identteit te
onthullen. Het EHRM merkt op dat de feiten die aan de klacht ten grondslag liggen het privéleven
van klager betrefen. De Finse autoriteiten kunnen niet betogen dat zij niet de mogelijkheid hadden
een systeem op te zeten ter bescherming van kinderen tegen pedofelen op het internet. Hoewel
vrijheid van meningsuitng en vertrouwelijkheid van communicate primaire overwegingen zijn en
internetgebruikers de garante moeten krijgen dat hun eigen privacy en vrijheid van meningsuitng
worden gerespecteerd, zijn dergelijke garantes niet absoluut en moeten zij onder omstandigheden
wijken voor andere legiteme doeleinden, zoals criminaliteitsbestrijding of de bescherming van
rechten en vrijheden van anderen. Een dergelijk kader bestond destjds echter niet, met als resultaat
dat Finland niet aan zijn positeve verplichtng heef kunnen voldoen het recht op respect voor het
privéleven van klager te beschermen. Schending art. 8 EVRM. Schending art. 8 EVRM. Finland had
wetgeving tot stand moeten brengen om kinderen hiertegen te beschermen, met evenwicht tussen
respect van het privéleven en de vrijheid van meningsuitng van internetgebruikers.
Stand-in – Politefunctonaris als stand-in is niet onrechtmatg
Inzet politefunctonaris als ‘stand-in’ is niet onrechtmatg. Daarbij neemt de Hoge Raad in
aanmerking dat de wet geen uitputende regeling van te hanteren opsporingsmethodes behelst, de
verdachte niet is gebracht tot enig strafaar feit waarop zijn opzet niet reeds was gericht en voorts
dat het Hof heef vastgesteld dat de polite pas bij de zaak werd betrokken nadat door de verdachte
