Tractus circulatorius
Deel 1: H12,1 t/m 12,3 en H13,5 t/m 13,7
Deel 2: H12,4,2 en 13.3 en 13.4.1 en 13.9
12.1 het hart is een orgaan met 4 compartimenten en krijgt zijn
bloed toegevoerd door de coronaire vaten; het stuwt zuurstofarm
bloed naar de longen en zuurstofrijk bloed naar de rest lichaam
Het hart ligt nabij de ventrale borstwand, achter sternum. Hart bevindt zich in
mediastinum, ruimte die borstholte in 2 longholten verdeelt en ook grote
vaten, thymus, oesophagus en trachea bevat. Hart is omgeven door
pericardiale holte. Bekleding van pericardiale holte is sereuze membraan:
hartzakje of pericardium. (hart in pericardiale holte net als vuist die tegen
midden grote ballon drukt, ballon= pericardium en vuist= hart). De pols, de plek
waar ballon is ingestulpt, correspondeert met basis van hart. Luchtruimte
binnen ballon correspondeert met pericardiale holte. Pericardium kan worden
onderverdeeld in viscerale pericardium en pariëtale pericardium. Viscerale
pericardium of epicardium bedekt het buitenste oppervlak van hart, pariëtale
pericardium buitenste laag van sereuze membraan is. Pericardium bestaat uit
dicht netwerk collagene vezels die positie van pericardium, hart en verbonden
bloedvaten in mediastinum stabiliseren. Ruimte tussen pariëtale en viscerale
oppervlak vormt pericardiale holte. Deze bevat normaliter hoeveelheid
pericardiale vloeistof die door pericardiale membranen wordt afgescheiden. De
vloeistof werkt als glijmiddel en vermindert de wrijving tussen de tegen elkaar
gelegen oppervlakken als het hart klopt.
12,1,1 uitwendige anatomie van het hart
4 hartafdelingen zijn herkennen aan uiterlijke kenmerken. De 2 atria hebben
dunne, gespierde wanden en kunnen ver uitrekken, dus als atrium niet met
bloed is gevuld, loopt het leeg en vormt een hobbelige, kronkelige flap:
auricula. Atrioventriculaire groeve een diepe groeve die meestal met
aanzienlijke hoeveelheid vet is gevuld, markeert grens tussen atria en
ventrikels. Ondiepe groeven, ventrale interventriculaire groeve en
interventriculaire groeve, markeren grens tussen linker- en rechterventrikel.
Groeven bevatten ook belangrijke arteriën en venen die bloed naar hartspier
aanvoeren. Grote vaten zijn verbonden met bovenste uiteinde van hart: aan
basis. Het onderste puntige uiteinde van het hart: apex.
12,1,2 de hartwand
Wand van hart bevat 3 herkenbare lagen: (buitenste) epicardium (viscerale
pericardium), (middelste) myocardium, (binnenste) endocardium. Epicardium
,is viscerale pericardium dat buitenste oppervlak van hart bekleedt. Dit sereuze
membraan bestaat uit buitenste epitheel en een onderliggende laag van
losmazig bindweefsel die met myocardium is verbonden. Myocardium,
gespierde wand van het hart bevat hartspierweefsel, bloedvaten en zenuwen.
Hartspierweefsel van myocardium vormt concentrische banden die rond atria
gewikkeld zijn en spiraalsgewijs in wanden van ventrikels doorlopen. Door deze
bouw ontstaat stuwende en draaiende samentrekkingen waardoor
pomprendement hart wordt vergroot. Binnenste oppervlakken hart, ook
hartkleppen, wordt bekleed door endocardium, enkelvoudig plaveiselepitheel,
en daaronder gelegen losmazig bindweefsel. Enkelvoudig plaveiselepitheel van
cardiovasculaire stelsel: endotheel. Deze loopt door in endotheel van aan hart
ontspringende grote vaten.
Hartspiercellen
Hartspiercellen zijn kleiner dan skeletspiervezels en bevatten centraal gelegen
celkern. Elke hartspiercel bevat myofibrillen en samentrekkingen van
hartspiercel gaan gepaard met verkorting van afzonderlijke sarcomeren.
Doordat ze vrijwel geheel afhankelijk zijn van aerobe afbraak om energie te
krijgen die nodig is voor contracties, hebben ze veel mitochondriën en
myoglobinereserve (zuurstofopslag). Energiereserve zijn opgeslagen in vorm
van glycogeen en vetten. Elke hartspiercel staat met andere cellen in contact
op gespecialiseerde plaatsen: intercalaire schijven. Hier worden de aan elkaar
gebonden membranen van aangrenzende cellen door desmosomen bij elkaar
gehouden en door gap junctions aan elkaar gekoppeld. Desmosomen brengen
contractiekracht over van ene cel op andere wanneer ze tijdens contractie
samenwerken. Gap junctions zorgen voor verplaatsing van ionen en kleine
moleculen, waardoor actiepotentialen zich snel van ene cel naar andere
kunnen verplaatsen
Bindweefsel in het hart
Bindweefsel van hart bestaat uit collagene en elastische vezels rond elke
afzonderlijke hartspiercel: door deze vezels aangrenzende cellen bij elkaar
gehouden. Deze vezels 1) verstevigen hartspiercellen, bloedvaten en zenuwen
van myocardium. 2) verstevigen hart en voorkomen dat teveel wordt uitgerekt.
3) helpen hart na contractie zijn oorspronkelijke vorm terugkeren. Skelet har
bestaat uit bindweefsel.
12,1,3 inwendige anatomie en organisatie
De 2 atria zijn gescheiden door septum interatriale en de 2 ventrikels door het
septum interventriculare. Beide septa bestaan uit hartspierweefsel. Elk atrium
mondt uit in het ventrikel aan dezelfde zijde via een atrioventriculaire klep (av-
klep), plooien vezelig weefsel die ervoor zorgen dat bloed vanuit atria
, uitsluitend ventrikels in kan stromen en niet terug. Rechteratrium ontvangt
bloed vanuit grote bloedsomloop via 2 grote venen, bovenste en onderste holle
ader en kleine vene (sinus coronarius). V. cava superior (bovenste holle ader)
voert bloed vanuit hoofd, hals, armen en borst. V. cava inferior (onderste holle
ader) voert bloed vanuit rest romp, ingewanden en benen. Coronaire venen
(kransslagaders) van hart voeren veneus bloed terug naar sinus coronarius, die
onder verbinding met v. cava inferior in rechteratrium uitmondt. Uitstulping
fossa ovalis, is overblijfsel van foramen ovale. Is een opening in tussenwand
tussen atria: deze is vanaf 5e week embryonale ontwikkeling tot geboorte
aanwezig. Dankzij deze kan bloed rechteratrium naar linkeratrium stromen
terwijl longen nog in ontwikkeling zijn: bij geboorte sluit foramen ovale zich en
voor het eerste levensjaar wordt opening permanent gesloten. Soms blijft het
foramen ovale na geboorte open. Onder deze omstandigheden wordt bloed
door contracties van linkeratrium terug kleine bloedsomloop in gestuwd. Als dit
niet wordt opgelost leidt dit tot vergroting hart en hartfalen en dood. Bloed
stroomt van rechteratrium naar rechterventrikel door brede opening die door 3
slippen van vezelig weefsel wordt begrensd. Deze slippen/cuspes maken deel
uit van rechter atrioventriculaire klep, ook wel valvula tricuspidalis. Elke slip
wordt op plaats gehouden door bindweefselvezels: chordae tendineae
(peesdraden aan hartkleppen). Deze vezels zijn verbonden met papilspieren
(mm. Papillares), kegelvormige uitsteeksel op binnenste oppervlak van
ventrikel. Door contractie van spieren komen peesdraden strak te staan,
waardoor kleppen niet kunnen terugslaan en bloed niet naar rechteratrium kan
terugstromen. Inwendige oppervlak van hart bevat ook spierranden, trabeculae
carneae. Bloed dat rechterventrikel verlaat, stroomt in truncus pulmonalis, het
begin van kleine bloedsomloop. Pulmonalisklep (halvemaanvormige kleppen
van a. pulmonalis: valvula semilunairis) bevindt bij doorgang naar efferente
stam van a. pulmonalis. Vanuit truncus pulmonalis stroomt bloed linker en
rechter a. pulmonalis (longslagader) in. Deze bloedvaten vertakken zich
herhaaldelijk in longen tot bloed uiteindelijk in capillairen terechtkomt waar
gaswisseling plaatsvindt. Vanuit deze capillairen verplaatst zuurstofrijkbloed
naar linker en rechter v. pulmonalis (longader), die bloed naar linkeratrium
vervoeren. Linkeratrium heeft uitwendige auricula en klep, linker
atrioventriculaire klep/valvula bicuspidalis. Linker AV-klep bevat 2 slippen.
Klep ook wel vaker mitralisklep/mitraalklep genoemd. Inwendige organisatie
van linkerventrikel lijkt op die van rechterventrikel. 2 papilspieren zijn aan
chordae tendineae aangehecht: deze hebben hun insertie op tweeslippige klep.
Inwendige oppervlak van linkerventrikel heeft musculaire randen. Bloed dat
linkerventrikel verlaat, stroomt door halvemaanvormige kleppen
(aortakleppen) de aorta in, het begin grote bloedsomloop. Truncus pulmonalis
Deel 1: H12,1 t/m 12,3 en H13,5 t/m 13,7
Deel 2: H12,4,2 en 13.3 en 13.4.1 en 13.9
12.1 het hart is een orgaan met 4 compartimenten en krijgt zijn
bloed toegevoerd door de coronaire vaten; het stuwt zuurstofarm
bloed naar de longen en zuurstofrijk bloed naar de rest lichaam
Het hart ligt nabij de ventrale borstwand, achter sternum. Hart bevindt zich in
mediastinum, ruimte die borstholte in 2 longholten verdeelt en ook grote
vaten, thymus, oesophagus en trachea bevat. Hart is omgeven door
pericardiale holte. Bekleding van pericardiale holte is sereuze membraan:
hartzakje of pericardium. (hart in pericardiale holte net als vuist die tegen
midden grote ballon drukt, ballon= pericardium en vuist= hart). De pols, de plek
waar ballon is ingestulpt, correspondeert met basis van hart. Luchtruimte
binnen ballon correspondeert met pericardiale holte. Pericardium kan worden
onderverdeeld in viscerale pericardium en pariëtale pericardium. Viscerale
pericardium of epicardium bedekt het buitenste oppervlak van hart, pariëtale
pericardium buitenste laag van sereuze membraan is. Pericardium bestaat uit
dicht netwerk collagene vezels die positie van pericardium, hart en verbonden
bloedvaten in mediastinum stabiliseren. Ruimte tussen pariëtale en viscerale
oppervlak vormt pericardiale holte. Deze bevat normaliter hoeveelheid
pericardiale vloeistof die door pericardiale membranen wordt afgescheiden. De
vloeistof werkt als glijmiddel en vermindert de wrijving tussen de tegen elkaar
gelegen oppervlakken als het hart klopt.
12,1,1 uitwendige anatomie van het hart
4 hartafdelingen zijn herkennen aan uiterlijke kenmerken. De 2 atria hebben
dunne, gespierde wanden en kunnen ver uitrekken, dus als atrium niet met
bloed is gevuld, loopt het leeg en vormt een hobbelige, kronkelige flap:
auricula. Atrioventriculaire groeve een diepe groeve die meestal met
aanzienlijke hoeveelheid vet is gevuld, markeert grens tussen atria en
ventrikels. Ondiepe groeven, ventrale interventriculaire groeve en
interventriculaire groeve, markeren grens tussen linker- en rechterventrikel.
Groeven bevatten ook belangrijke arteriën en venen die bloed naar hartspier
aanvoeren. Grote vaten zijn verbonden met bovenste uiteinde van hart: aan
basis. Het onderste puntige uiteinde van het hart: apex.
12,1,2 de hartwand
Wand van hart bevat 3 herkenbare lagen: (buitenste) epicardium (viscerale
pericardium), (middelste) myocardium, (binnenste) endocardium. Epicardium
,is viscerale pericardium dat buitenste oppervlak van hart bekleedt. Dit sereuze
membraan bestaat uit buitenste epitheel en een onderliggende laag van
losmazig bindweefsel die met myocardium is verbonden. Myocardium,
gespierde wand van het hart bevat hartspierweefsel, bloedvaten en zenuwen.
Hartspierweefsel van myocardium vormt concentrische banden die rond atria
gewikkeld zijn en spiraalsgewijs in wanden van ventrikels doorlopen. Door deze
bouw ontstaat stuwende en draaiende samentrekkingen waardoor
pomprendement hart wordt vergroot. Binnenste oppervlakken hart, ook
hartkleppen, wordt bekleed door endocardium, enkelvoudig plaveiselepitheel,
en daaronder gelegen losmazig bindweefsel. Enkelvoudig plaveiselepitheel van
cardiovasculaire stelsel: endotheel. Deze loopt door in endotheel van aan hart
ontspringende grote vaten.
Hartspiercellen
Hartspiercellen zijn kleiner dan skeletspiervezels en bevatten centraal gelegen
celkern. Elke hartspiercel bevat myofibrillen en samentrekkingen van
hartspiercel gaan gepaard met verkorting van afzonderlijke sarcomeren.
Doordat ze vrijwel geheel afhankelijk zijn van aerobe afbraak om energie te
krijgen die nodig is voor contracties, hebben ze veel mitochondriën en
myoglobinereserve (zuurstofopslag). Energiereserve zijn opgeslagen in vorm
van glycogeen en vetten. Elke hartspiercel staat met andere cellen in contact
op gespecialiseerde plaatsen: intercalaire schijven. Hier worden de aan elkaar
gebonden membranen van aangrenzende cellen door desmosomen bij elkaar
gehouden en door gap junctions aan elkaar gekoppeld. Desmosomen brengen
contractiekracht over van ene cel op andere wanneer ze tijdens contractie
samenwerken. Gap junctions zorgen voor verplaatsing van ionen en kleine
moleculen, waardoor actiepotentialen zich snel van ene cel naar andere
kunnen verplaatsen
Bindweefsel in het hart
Bindweefsel van hart bestaat uit collagene en elastische vezels rond elke
afzonderlijke hartspiercel: door deze vezels aangrenzende cellen bij elkaar
gehouden. Deze vezels 1) verstevigen hartspiercellen, bloedvaten en zenuwen
van myocardium. 2) verstevigen hart en voorkomen dat teveel wordt uitgerekt.
3) helpen hart na contractie zijn oorspronkelijke vorm terugkeren. Skelet har
bestaat uit bindweefsel.
12,1,3 inwendige anatomie en organisatie
De 2 atria zijn gescheiden door septum interatriale en de 2 ventrikels door het
septum interventriculare. Beide septa bestaan uit hartspierweefsel. Elk atrium
mondt uit in het ventrikel aan dezelfde zijde via een atrioventriculaire klep (av-
klep), plooien vezelig weefsel die ervoor zorgen dat bloed vanuit atria
, uitsluitend ventrikels in kan stromen en niet terug. Rechteratrium ontvangt
bloed vanuit grote bloedsomloop via 2 grote venen, bovenste en onderste holle
ader en kleine vene (sinus coronarius). V. cava superior (bovenste holle ader)
voert bloed vanuit hoofd, hals, armen en borst. V. cava inferior (onderste holle
ader) voert bloed vanuit rest romp, ingewanden en benen. Coronaire venen
(kransslagaders) van hart voeren veneus bloed terug naar sinus coronarius, die
onder verbinding met v. cava inferior in rechteratrium uitmondt. Uitstulping
fossa ovalis, is overblijfsel van foramen ovale. Is een opening in tussenwand
tussen atria: deze is vanaf 5e week embryonale ontwikkeling tot geboorte
aanwezig. Dankzij deze kan bloed rechteratrium naar linkeratrium stromen
terwijl longen nog in ontwikkeling zijn: bij geboorte sluit foramen ovale zich en
voor het eerste levensjaar wordt opening permanent gesloten. Soms blijft het
foramen ovale na geboorte open. Onder deze omstandigheden wordt bloed
door contracties van linkeratrium terug kleine bloedsomloop in gestuwd. Als dit
niet wordt opgelost leidt dit tot vergroting hart en hartfalen en dood. Bloed
stroomt van rechteratrium naar rechterventrikel door brede opening die door 3
slippen van vezelig weefsel wordt begrensd. Deze slippen/cuspes maken deel
uit van rechter atrioventriculaire klep, ook wel valvula tricuspidalis. Elke slip
wordt op plaats gehouden door bindweefselvezels: chordae tendineae
(peesdraden aan hartkleppen). Deze vezels zijn verbonden met papilspieren
(mm. Papillares), kegelvormige uitsteeksel op binnenste oppervlak van
ventrikel. Door contractie van spieren komen peesdraden strak te staan,
waardoor kleppen niet kunnen terugslaan en bloed niet naar rechteratrium kan
terugstromen. Inwendige oppervlak van hart bevat ook spierranden, trabeculae
carneae. Bloed dat rechterventrikel verlaat, stroomt in truncus pulmonalis, het
begin van kleine bloedsomloop. Pulmonalisklep (halvemaanvormige kleppen
van a. pulmonalis: valvula semilunairis) bevindt bij doorgang naar efferente
stam van a. pulmonalis. Vanuit truncus pulmonalis stroomt bloed linker en
rechter a. pulmonalis (longslagader) in. Deze bloedvaten vertakken zich
herhaaldelijk in longen tot bloed uiteindelijk in capillairen terechtkomt waar
gaswisseling plaatsvindt. Vanuit deze capillairen verplaatst zuurstofrijkbloed
naar linker en rechter v. pulmonalis (longader), die bloed naar linkeratrium
vervoeren. Linkeratrium heeft uitwendige auricula en klep, linker
atrioventriculaire klep/valvula bicuspidalis. Linker AV-klep bevat 2 slippen.
Klep ook wel vaker mitralisklep/mitraalklep genoemd. Inwendige organisatie
van linkerventrikel lijkt op die van rechterventrikel. 2 papilspieren zijn aan
chordae tendineae aangehecht: deze hebben hun insertie op tweeslippige klep.
Inwendige oppervlak van linkerventrikel heeft musculaire randen. Bloed dat
linkerventrikel verlaat, stroomt door halvemaanvormige kleppen
(aortakleppen) de aorta in, het begin grote bloedsomloop. Truncus pulmonalis
