ZIEKTELEER
SAMENVATTTING
1 HART- EN VAATZIEKTEN
ANATOMIE HART EN VATEN
Hart
- Ligt in mediastinum
• In het pericardzakje
- Bloedsomloop
• Verloop
o LA naar LV " aorta " lichaam "capillairen (uitwisseling) " vena cava " RA
" RV " a. pulmonalis " longen " LA
• Arteriën
o Vangen hoge druk op
o Dikkere gespierde wand dan venen
• Venen
o Oefenen lage druk uit
o Bevat kleppen
- Bevat
• 4 ruimtes
o Voorkamers en kamers
• Kleppen
o Zijn gefixeerd aan spier van hart (myocard)
§ Functie
o Voorkomen van doorslaan van kleppen
s = Subvalvulair apparaat
o Soorten
§ Mitraalklep
o Tussen LA en LV
§ Aortaklep
o Tussen LV en aorta
§ Tricuspideklep
o Tussen RA en RV
§ Pulmonale klep
o Tussen RV en a. pulmonalis
• Septum
o Muur tussen links en rechts
o Ter voorkoming van shunt
§ Vermenging van zuurstofrijk en -arm bloed
o Soorten
1
, § Atriaal septum
§ Ventriculair septum
• Wand
o Buitenkant
§ Grotendeels spierweefsel
§ Errond pericard
o Binnenkant
§ Endotheel (endocard)
- Houdt zichzelf in actie
• Via
o Elektrische activiteit
o Geleidingssysteem
• Extra slagen bij adrenaline of stress
• Verloop
o Afvoeren elektrische signalen in sinusknoop (natuurlijke pacemaker) "
stroom door atria " contraheren atria " naar AV-knoop " naar linker- en
rechtsbundeltak " naar ventrikels " purkinjevezels " prikkelen myocard
- Coronairen
• = Kransslagaders
• Voed het hart zelf
• Soorten
o Links en rechts
• Problemen
o Hartinfarct
o Blokkage
§ Hoe meer stroomopwaarts, hoe grotere zone van hart dat in problemen
komt voor zuurstofvoorziening
- Hartcyclus
• Systole (1/3)
o Contractie
o Hoge druk
o Drukken worden doorgeleid tot in bloedvaten die erachter zitten
• Diastole (2/3)
o Relaxatie
o Lage druk
o Bloed stroomt hart binnen
o Duurt 2x langer dan systole
ONDERZOEKEN VAN HART EN VATEN
Onderzoeken
- Hart auscultatie
2
, • Niet-invasief
• Regelmatig of onregelmatig
• Luisteren met stethoscoop
o Eerst AV-kleppen hoorbaar, dan pulmonale en aortakleppen
• Problemen
o Bij lekken klep
§ Storing/ruis hoorbaar
o Bij stenose
§ = Niet goed openen klep
§ Turbulente flow
- Elektrocardiogram (ECG)
• Meet geleiding en ritme
o Elektrische stroom
o Zegt iets over zuurstoftekort
• Niet-invasief
• Plakkers op hart
o Elektroden op handen en voeten
• Holter monitor
o Meet 24-74h het ritme
• Zie figuur
o P-top
§ Contractie voorkamers/atria
o QRS-complex
§ Contractie kamers
§ Grootste stroomverandering
§ Indien bundeltakblok
o = Vertraging geleiding
o Bredere QRS-complex
o ST-segment
§ Evt. hartinfarct zichtbaar
o Indien niet vlak
o T-golf
§ Relaxatie kamers
- Fietsproef
• ECG tijdens inspanning
3
, o Hart heeft meer zuurstof nodig
• Indien vernauwing kransslagader
o Niet voldoende zuurstof toevoer " zuurstoftekort
- Echografie
• Niet-invasief
• Via geluidsgolven
o Combinatie met duplex-doppler-effect
§ Geeft flow weer
- Bloeddruk meten
• Luistert naar turbulentie in BV
• Verloop
o Band rond boven arm " pompen " BV zit volledig dicht " geen bloedstroom
" je hoort niets " band aflaten " systolische druk (120 mmHg) " klein
beetje bloed begint te vloeien " turbulente stroom doorheen BV " maakt
geluid " verder aflaten " diastolische druk (70mmHg) " turbulentie stopt "
lineaire stroom " geen geluid
- Echo-doppler en CT-angiografie
• Kijkt naar BV
o Via contrastvloeistoffen
o Evt. verstopping zichtbaar
- Coronarografie
• Angiografie van kransslagaders
• Niet gemakkelijk
• Verloop
o Katheter plaatsen in lies " verplaatsen naar plaats waar kransslagaders
afsplitsen van aorta " joodcontrast spuiten " RX-foto " linker- en
rechterkransslagader zichtbaar
ZIEKTEBEELDEN
Endocarditis
Kenmerken
- Ernstige ziekte
- Hoge sterftekans
• 20-40% mortaliteit
- Zeldzaam
- Bij een niet-normaal hart
• Anders is de kans zeer klein
- Infectie van
• Binnenzijde hart (endotheel)
Of
• Hartkleppen
- Endocardititis bij 1/14 000 0000 tandprocedures
• Dus ook in weinig gevallen profylaxe geven
- Oorzaak
• Binnendringen bacteriën/schimmels
o Evt. via tandarts
§ Bij besmet instrumentarium of boren
o Bacteriëmie
§ M.o. komen terecht in bloedbaan
o Bloed is normaal gezien steriel
o Via
s Katheter
s Injectie
s Orale mucosa
4
SAMENVATTTING
1 HART- EN VAATZIEKTEN
ANATOMIE HART EN VATEN
Hart
- Ligt in mediastinum
• In het pericardzakje
- Bloedsomloop
• Verloop
o LA naar LV " aorta " lichaam "capillairen (uitwisseling) " vena cava " RA
" RV " a. pulmonalis " longen " LA
• Arteriën
o Vangen hoge druk op
o Dikkere gespierde wand dan venen
• Venen
o Oefenen lage druk uit
o Bevat kleppen
- Bevat
• 4 ruimtes
o Voorkamers en kamers
• Kleppen
o Zijn gefixeerd aan spier van hart (myocard)
§ Functie
o Voorkomen van doorslaan van kleppen
s = Subvalvulair apparaat
o Soorten
§ Mitraalklep
o Tussen LA en LV
§ Aortaklep
o Tussen LV en aorta
§ Tricuspideklep
o Tussen RA en RV
§ Pulmonale klep
o Tussen RV en a. pulmonalis
• Septum
o Muur tussen links en rechts
o Ter voorkoming van shunt
§ Vermenging van zuurstofrijk en -arm bloed
o Soorten
1
, § Atriaal septum
§ Ventriculair septum
• Wand
o Buitenkant
§ Grotendeels spierweefsel
§ Errond pericard
o Binnenkant
§ Endotheel (endocard)
- Houdt zichzelf in actie
• Via
o Elektrische activiteit
o Geleidingssysteem
• Extra slagen bij adrenaline of stress
• Verloop
o Afvoeren elektrische signalen in sinusknoop (natuurlijke pacemaker) "
stroom door atria " contraheren atria " naar AV-knoop " naar linker- en
rechtsbundeltak " naar ventrikels " purkinjevezels " prikkelen myocard
- Coronairen
• = Kransslagaders
• Voed het hart zelf
• Soorten
o Links en rechts
• Problemen
o Hartinfarct
o Blokkage
§ Hoe meer stroomopwaarts, hoe grotere zone van hart dat in problemen
komt voor zuurstofvoorziening
- Hartcyclus
• Systole (1/3)
o Contractie
o Hoge druk
o Drukken worden doorgeleid tot in bloedvaten die erachter zitten
• Diastole (2/3)
o Relaxatie
o Lage druk
o Bloed stroomt hart binnen
o Duurt 2x langer dan systole
ONDERZOEKEN VAN HART EN VATEN
Onderzoeken
- Hart auscultatie
2
, • Niet-invasief
• Regelmatig of onregelmatig
• Luisteren met stethoscoop
o Eerst AV-kleppen hoorbaar, dan pulmonale en aortakleppen
• Problemen
o Bij lekken klep
§ Storing/ruis hoorbaar
o Bij stenose
§ = Niet goed openen klep
§ Turbulente flow
- Elektrocardiogram (ECG)
• Meet geleiding en ritme
o Elektrische stroom
o Zegt iets over zuurstoftekort
• Niet-invasief
• Plakkers op hart
o Elektroden op handen en voeten
• Holter monitor
o Meet 24-74h het ritme
• Zie figuur
o P-top
§ Contractie voorkamers/atria
o QRS-complex
§ Contractie kamers
§ Grootste stroomverandering
§ Indien bundeltakblok
o = Vertraging geleiding
o Bredere QRS-complex
o ST-segment
§ Evt. hartinfarct zichtbaar
o Indien niet vlak
o T-golf
§ Relaxatie kamers
- Fietsproef
• ECG tijdens inspanning
3
, o Hart heeft meer zuurstof nodig
• Indien vernauwing kransslagader
o Niet voldoende zuurstof toevoer " zuurstoftekort
- Echografie
• Niet-invasief
• Via geluidsgolven
o Combinatie met duplex-doppler-effect
§ Geeft flow weer
- Bloeddruk meten
• Luistert naar turbulentie in BV
• Verloop
o Band rond boven arm " pompen " BV zit volledig dicht " geen bloedstroom
" je hoort niets " band aflaten " systolische druk (120 mmHg) " klein
beetje bloed begint te vloeien " turbulente stroom doorheen BV " maakt
geluid " verder aflaten " diastolische druk (70mmHg) " turbulentie stopt "
lineaire stroom " geen geluid
- Echo-doppler en CT-angiografie
• Kijkt naar BV
o Via contrastvloeistoffen
o Evt. verstopping zichtbaar
- Coronarografie
• Angiografie van kransslagaders
• Niet gemakkelijk
• Verloop
o Katheter plaatsen in lies " verplaatsen naar plaats waar kransslagaders
afsplitsen van aorta " joodcontrast spuiten " RX-foto " linker- en
rechterkransslagader zichtbaar
ZIEKTEBEELDEN
Endocarditis
Kenmerken
- Ernstige ziekte
- Hoge sterftekans
• 20-40% mortaliteit
- Zeldzaam
- Bij een niet-normaal hart
• Anders is de kans zeer klein
- Infectie van
• Binnenzijde hart (endotheel)
Of
• Hartkleppen
- Endocardititis bij 1/14 000 0000 tandprocedures
• Dus ook in weinig gevallen profylaxe geven
- Oorzaak
• Binnendringen bacteriën/schimmels
o Evt. via tandarts
§ Bij besmet instrumentarium of boren
o Bacteriëmie
§ M.o. komen terecht in bloedbaan
o Bloed is normaal gezien steriel
o Via
s Katheter
s Injectie
s Orale mucosa
4
