Hoofstuk 0: Inleiding
- Dagdagelijks nemen we met z’n allen vele beslissingen → staan meestal in het teken van ons
‘welbevinden’ omdat we het graag zo goed mogelijk willen hebben
- ‘Economie bestudeert de creatie van welvaart
→ Goede economie als ze welvaart creëert en we investeren in toekomstige welvaart
- Economie’ als discipline = toolbox om beslissingen te analyseren en hun gevolgen in te schatten
o Keuzes begrijpen en achterhalen hoe we misschien betere keuzes kunnen maken door de
gevolgen op voorhand beter in te schatten
o Individuele beslissingen als beslissingen voor samenleving als geheel te bestuderen
- Veel andere toolboxen!
- Doel: inzicht in belangrijkste economische tools door ze te kaderen in hun historische context en
toe te passen op ‘economische’ problemen en vraagstukken van vandaag
1. Coronacrisis
Soms wordt onze economie geconfronteerd met onverwachte schokken van buiten de economie
COVID-19 → spanningsveld tussen economie en gezondheid
Wat is er gebeurd met de Belgische economie tijdens de coronacrisis?
Vrachtwagenverkeer
*Stippen = aantal vrachtwagens
*Lijn = de trend ipv individuele
stippen
Lockdown → veel minder vrachtwagens dan in 2019
Juni: stuk herstel en terugval in de zomer
Drukte op verschillende plaatsen
Lockdown → activiteit -80% in België
1
,Luchtverkeer: personenverkeer versus vrachtverkeer
-90% in april/mei
Brussel: voornamelijk personenverkeer
Luik: vrachtverkeer: minder invloed van corona: veel medisch materiaal verscheept
Effect op omzet van bedrijven
Omzet = verkopen
+- 30% omzetverlies tot mei → grootste economische schok sinds tweede wereldoorlog
Links: meest getroffen,
rechts: minst getroffen
Gemiddelden = gewogen
gemiddelden (bv: omzet van
delhaize weegt meer door
dan een lokale winkel)
2
,Tijdelijke werkloosheid
Kunstsector meest getroffen maar toch weinig tijdelijke werkloosheid?
vaak tijdelijke contracten → kunenn hier geen beroep op doen
werkgevers kunnen personeel bijna kosteloos tijdelijk op non-actief zetten
→ Doel:
- Vermijden dat bedrijven massaal werknemers op straat zetten
- Koopkracht van gezinnen op peil houden
Hoogtepunt --> 1,2 miljoen mensen (>30% aantal werkenden)
In augustus <8% (>300k mensen, >50k werkgevers)
Nieuwe werkvormen
Voor bijna 2/3de van de bevraagde ondernemingen: aanpassing in manier van werken wellicht
permanent karakter
(hangt enigszins samen met bedrijfstak)
36% is heel veel want alle sectoren werden bevraagd! (ook industrie → telewerk al niet mogelijk)
3
, Lockdown: gezondheid versus economie
- Economie = systeem
- ‘natuurlijk’ evenwicht tussen productie en consumptie
→ Gaat terug tot 18de eeuw
Belangrijke spelers in de economie:
- Gezinnen: consumenten
o Geven geld uit aan goederen diensten bv: huur, brood kopen
- Gezinnen en bedrijven staan in verbinding met elkaar op twee manieren:
1) Via goederen en diensten
2) Via de factormarkt = arbeidsmarkt
Bedrijven betalen loon aan gezinnen voor het werk dat ze leveren → geld voor de gezinnen
waarmee ze terug kunnen consumeren
➔ Economie is een systeem! Neem je één schakel weg, dan is het systeem onderbroken
4
- Dagdagelijks nemen we met z’n allen vele beslissingen → staan meestal in het teken van ons
‘welbevinden’ omdat we het graag zo goed mogelijk willen hebben
- ‘Economie bestudeert de creatie van welvaart
→ Goede economie als ze welvaart creëert en we investeren in toekomstige welvaart
- Economie’ als discipline = toolbox om beslissingen te analyseren en hun gevolgen in te schatten
o Keuzes begrijpen en achterhalen hoe we misschien betere keuzes kunnen maken door de
gevolgen op voorhand beter in te schatten
o Individuele beslissingen als beslissingen voor samenleving als geheel te bestuderen
- Veel andere toolboxen!
- Doel: inzicht in belangrijkste economische tools door ze te kaderen in hun historische context en
toe te passen op ‘economische’ problemen en vraagstukken van vandaag
1. Coronacrisis
Soms wordt onze economie geconfronteerd met onverwachte schokken van buiten de economie
COVID-19 → spanningsveld tussen economie en gezondheid
Wat is er gebeurd met de Belgische economie tijdens de coronacrisis?
Vrachtwagenverkeer
*Stippen = aantal vrachtwagens
*Lijn = de trend ipv individuele
stippen
Lockdown → veel minder vrachtwagens dan in 2019
Juni: stuk herstel en terugval in de zomer
Drukte op verschillende plaatsen
Lockdown → activiteit -80% in België
1
,Luchtverkeer: personenverkeer versus vrachtverkeer
-90% in april/mei
Brussel: voornamelijk personenverkeer
Luik: vrachtverkeer: minder invloed van corona: veel medisch materiaal verscheept
Effect op omzet van bedrijven
Omzet = verkopen
+- 30% omzetverlies tot mei → grootste economische schok sinds tweede wereldoorlog
Links: meest getroffen,
rechts: minst getroffen
Gemiddelden = gewogen
gemiddelden (bv: omzet van
delhaize weegt meer door
dan een lokale winkel)
2
,Tijdelijke werkloosheid
Kunstsector meest getroffen maar toch weinig tijdelijke werkloosheid?
vaak tijdelijke contracten → kunenn hier geen beroep op doen
werkgevers kunnen personeel bijna kosteloos tijdelijk op non-actief zetten
→ Doel:
- Vermijden dat bedrijven massaal werknemers op straat zetten
- Koopkracht van gezinnen op peil houden
Hoogtepunt --> 1,2 miljoen mensen (>30% aantal werkenden)
In augustus <8% (>300k mensen, >50k werkgevers)
Nieuwe werkvormen
Voor bijna 2/3de van de bevraagde ondernemingen: aanpassing in manier van werken wellicht
permanent karakter
(hangt enigszins samen met bedrijfstak)
36% is heel veel want alle sectoren werden bevraagd! (ook industrie → telewerk al niet mogelijk)
3
, Lockdown: gezondheid versus economie
- Economie = systeem
- ‘natuurlijk’ evenwicht tussen productie en consumptie
→ Gaat terug tot 18de eeuw
Belangrijke spelers in de economie:
- Gezinnen: consumenten
o Geven geld uit aan goederen diensten bv: huur, brood kopen
- Gezinnen en bedrijven staan in verbinding met elkaar op twee manieren:
1) Via goederen en diensten
2) Via de factormarkt = arbeidsmarkt
Bedrijven betalen loon aan gezinnen voor het werk dat ze leveren → geld voor de gezinnen
waarmee ze terug kunnen consumeren
➔ Economie is een systeem! Neem je één schakel weg, dan is het systeem onderbroken
4
