SAMENVATTING INLEIDING IN HET RECHT – KWARTIEL 1
WEEK 1, INLEIDING IN HET RECHT
Het recht van Nederland (ook wel nationaal recht genoemd) wordt opgedeeld in twee
categorieën:
- Privaatrecht wordt ook wel civiel recht of burgerlijk recht genoemd. Het is het recht
tussen burgers* en hierbij heeft de overheid in principe niets mee te maken.
- Publieksrecht gaat over de rechtsbetrekkingen tussen de burgers en de overheid.
*Onder burgers vallen natuurlijke personen van vlees en bloed. Ook vallen rechtspersonen
onder burgers. Dit zijn organisatorische eenheden die aan het rechtsverkeer deelnemen.
Beide zijn rechtssubjecten
De rechten tussen burgers onderling staat in het Burgerlijk Wetboek. Deze wetboek is
onderverdeeld in 9 boeken.
Ook zijn er verschillende rechtsgebieden die of onder het privaatrecht vallen of onder het
publieksrecht. (zie afbeelding)
Het recht in Nederland is ook onder te verdelen in materieel recht en formeel recht.
De regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen voorschrijft of verbiedt, worden
materiële regels genoemd. Het materiële recht bevat dus de inhoud van het recht. In het
materiële recht kun je bijvoorbeeld vinden wat jouw rechten en plichten zijn en wat je wel of
niet mag doen.
Het formele recht heeft ten aanzien van het materiële recht de betekenis van ´hulprecht´;
het helpt, zoveel mogelijk, de naleving van het materiële recht te verzekeren. Met andere
woorden: het formele recht is van toepassing als jouw recht is geschonden of als je jouw
verplichting niet nakomt. Het formele recht geeft regels voor procedures.
Goed voorbeeld tussen deze twee staat op blz. 38/39 van het boek Inleiding in het recht
, Het recht in Nederland bevat ook nog eens het objectief en subjectief recht.
Objectief recht: het geheel van rechtsregels die in Nederland gelden.
Subjectief recht: De juridische bevoegdheden die een persoon kan hebben. Bijvoorbeeld de
bevoegdheid om iets te vragen, te vorderen of te eisen
Een andere indeling is het aanvullend recht en dwingend recht.
Het aanvullend recht komt van pas wanneer twee partijen er niet uitkomen.
Het dwingend recht zijn de regels die er altijd toe doen.
Voorbeeld op blz. 41
Het recht in Nederland heeft verschillende rechtsbronnen. Alle rechtsregels komen voort uit
deze bronnen.
Bron 1; De wet
De belangrijkste rechtsbron is de wet. De wetten worden gemaakt door staatsorganen, denk
bijvoorbeeld aan de Staten-Generaal en de regering samen, de provincie en de gemeente.
De regering en de Staten-Generaal maken samen wetten. Deze wetten worden wetten in
formele zin* genoemd.
Bron 2; de jurisprudentie
Jurisprudentie is het geheel van de rechterlijke uitspraken. Het vormt een belangrijke
rechtsbron. Jurisprudentie wordt gebruikt wanneer een bepaald probleem nog niet in de
wet is opgenomen.
Bron 3; het gewoonterecht
Het gewoonterecht wordt ook gebruikt door de rechter om geschillen op te lossen. Het
gewoonterecht is niet bedacht door een wetgever of rechter. Het komt voort uit normen en
waarden.
Bron 4; het verdrag
Ook in verdragen zijn rechtsregels te vinden. Verdragen zijn overeenkomsten tussen staten,
of tussen staten en internationale organisaties zoals de Europees Unie, de Raad van Europa
en de Verenigde Naties (VN). De overeenkomsten die staten met elkaar gesloten hebben
komen terecht in verdragen.
*Hoe een wet in formele zin tot stand komt staat op blz. 47/48
WEEK 1, INLEIDING IN HET RECHT
Het recht van Nederland (ook wel nationaal recht genoemd) wordt opgedeeld in twee
categorieën:
- Privaatrecht wordt ook wel civiel recht of burgerlijk recht genoemd. Het is het recht
tussen burgers* en hierbij heeft de overheid in principe niets mee te maken.
- Publieksrecht gaat over de rechtsbetrekkingen tussen de burgers en de overheid.
*Onder burgers vallen natuurlijke personen van vlees en bloed. Ook vallen rechtspersonen
onder burgers. Dit zijn organisatorische eenheden die aan het rechtsverkeer deelnemen.
Beide zijn rechtssubjecten
De rechten tussen burgers onderling staat in het Burgerlijk Wetboek. Deze wetboek is
onderverdeeld in 9 boeken.
Ook zijn er verschillende rechtsgebieden die of onder het privaatrecht vallen of onder het
publieksrecht. (zie afbeelding)
Het recht in Nederland is ook onder te verdelen in materieel recht en formeel recht.
De regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen voorschrijft of verbiedt, worden
materiële regels genoemd. Het materiële recht bevat dus de inhoud van het recht. In het
materiële recht kun je bijvoorbeeld vinden wat jouw rechten en plichten zijn en wat je wel of
niet mag doen.
Het formele recht heeft ten aanzien van het materiële recht de betekenis van ´hulprecht´;
het helpt, zoveel mogelijk, de naleving van het materiële recht te verzekeren. Met andere
woorden: het formele recht is van toepassing als jouw recht is geschonden of als je jouw
verplichting niet nakomt. Het formele recht geeft regels voor procedures.
Goed voorbeeld tussen deze twee staat op blz. 38/39 van het boek Inleiding in het recht
, Het recht in Nederland bevat ook nog eens het objectief en subjectief recht.
Objectief recht: het geheel van rechtsregels die in Nederland gelden.
Subjectief recht: De juridische bevoegdheden die een persoon kan hebben. Bijvoorbeeld de
bevoegdheid om iets te vragen, te vorderen of te eisen
Een andere indeling is het aanvullend recht en dwingend recht.
Het aanvullend recht komt van pas wanneer twee partijen er niet uitkomen.
Het dwingend recht zijn de regels die er altijd toe doen.
Voorbeeld op blz. 41
Het recht in Nederland heeft verschillende rechtsbronnen. Alle rechtsregels komen voort uit
deze bronnen.
Bron 1; De wet
De belangrijkste rechtsbron is de wet. De wetten worden gemaakt door staatsorganen, denk
bijvoorbeeld aan de Staten-Generaal en de regering samen, de provincie en de gemeente.
De regering en de Staten-Generaal maken samen wetten. Deze wetten worden wetten in
formele zin* genoemd.
Bron 2; de jurisprudentie
Jurisprudentie is het geheel van de rechterlijke uitspraken. Het vormt een belangrijke
rechtsbron. Jurisprudentie wordt gebruikt wanneer een bepaald probleem nog niet in de
wet is opgenomen.
Bron 3; het gewoonterecht
Het gewoonterecht wordt ook gebruikt door de rechter om geschillen op te lossen. Het
gewoonterecht is niet bedacht door een wetgever of rechter. Het komt voort uit normen en
waarden.
Bron 4; het verdrag
Ook in verdragen zijn rechtsregels te vinden. Verdragen zijn overeenkomsten tussen staten,
of tussen staten en internationale organisaties zoals de Europees Unie, de Raad van Europa
en de Verenigde Naties (VN). De overeenkomsten die staten met elkaar gesloten hebben
komen terecht in verdragen.
*Hoe een wet in formele zin tot stand komt staat op blz. 47/48
