MBRT Samenvatting Interpersoonlijke Vaardigheden
OP1.1
Samenvatting van het boek: Elementaire sociale vaardigheden
Hoofdstuk 1: Waarnemen en interpreteren en Hoofdstuk 9: Feedback geven en ontvangen
Waarnemen en interpreteren
1.1 Het communicatieproces: de plaats van waarneming en interpretatie
Wanneer je met iemand in contact komt, vorm je een ‘eerste indruk’ van de ander. Dit gaat dan over
kwalificaties die je niet zintuigelijk kunt waarnemen, maar die je baseert op wat je aan de ander
denkt te zien of uit zijn gedrag opmaakt. Je reageert op basis van je eigen interpretaties.
Weergave van een ontmoeting, communicatie:
- Kenmerken en gedrag van de ander
- Jouw waarneming van die kenmerken of van dat gedrag
- Jouw interpretatie van je waarnemingen
- Jouw reactie op je eigen interpretaties
- De waarneming van jouw reactie door de ander
- De interpretatie van de ander van zijn waarnemingen
- De reactie van de ander op zijn interpretatie
- Jouw waarneming van die reactie
Communicatie = Een doorlopend proces waarin twee of meerdere personen informatie uitwisselen
en waarbij zij voortdurend op elkaar reageren.
Zender = Degene die spreekt of op een andere manier informatie geeft.
Ontvanger = Degene tot wie de informatie is gericht, degene die luistert, kijkt, ruikt, tast of proeft.
Boodschap = Datgene wat de zender aan de ontvanger wil laten weten.
Kanaal = Gesprek (face to face), tekst, radio, televisie, internet of smartphone.
Encoderen = Informatie wordt geëncodeerd en omgezet in een door de zender gekozen code.
Decoderen = Het oncijferen van de boodschap door de ontvanger.
Waarnemen = Het door middel van de zintuigen kennis nemen van bepaalde personen, voorwerpen,
onderwerpen, gebeurtenissen of situaties.
Interpreteren = Betekenis toekennen aan hetgeen wat je waarneemt.
In deze afbeelding zijn de elementen van
een communicatieproces weergeven. In
een dergelijk proces wisselen zender en
ontvanger regelmatig van rol: de zender
wordt ontvanger en de ontvanger wordt
zender. Iemand kan ook beide rollen
vervullen.
Waarnemings- en interpretatiefouten kunnen leiden tot ernstige communicatiestoornissen tussen
mensen. Er ontstaat dan een kloof tussen datgeen wat de een bedoelt en dat wat de ander daarvan
begrijpt. Om dergelijke misverstanden te voorkomen is het belangrijk te beseffen door welke
, factoren je waarnemingen en je interpretaties daarvan worden beïnvloed, en hoe je je daarbij kunt
vergissen.
1.2 Factoren die het proces van waarnemen en interpreteren
beïnvloeden
Er is een onderscheid tussen factoren die in de situatie zelf gelegen zijn (contextuele factoren),
factoren aan de kant van de zender en factoren aan de kant van de ontvanger.
Contextuele factoren
De ‘situatie’ heeft in dit verband betrekking op de totale context waarbinnen gecommuniceerd
wordt, dus niet alleen de fysieke omgeving. De volgende factoren kunnen vaak voor een storing
zorgen.
- De plaats waar gecommuniceerd wordt
- Aanwezigheid van derden
- Tijdsdruk
- Pregnantie (onze waarneming wordt erdoor gericht en gestuurd)
o Verandering/beweging
o Afwijking
o Herhaling
o Intensiteit
Factoren aan de kant van de zender
Er zijn verschillende factoren die ervoor kunnen zorgen dat de boodschap al wordt vervormd door de
zender zelf. Het is dan voor de ontvanger erg moeilijk om de juiste betekenis van de boodschap te
achterhalen.
- De zender wil informatie achterhouden
- De zender weet niet precies wat hij wil/moet zeggen
- De zender is erg met zichzelf bezig
- De zender spreekt een andere taal dan de ontvanger
- Pregnantie door de zender
- Het non-verbale gedrag is niet in overeenstemming met wat iemand zegt
Factoren aan de kant van de ontvanger
Ook aan de kant van de ontvanger speelt een aantal factoren mee bij de waarneming en
interpretatie van de boodschappen die anderen uitzenden. Hieronder komt een aantal factoren aan
de orde die onze waarneming beïnvloeden. Deze factoren bepalen welke selectie we maken uit de
prikkels, de boodschappen die op ons afkomen. Deze selectie bepaalt al voor een belangrijk deel
onze interpretatie van de situatie. Wat je niet opvalt, kun je immers niet betrekken in de afweging
van de boodschap. Daarnaast wordt de selectie ook bepaald door de manier waarop we geleerd
hebben sommige situaties te interpreteren.
- Kennis en ervaring
- Gevoelens
- Aandacht
- Opvattingen, normen, waarden, cultuur
- Motivatie
- Humeur
- Lichamelijke gesteldheid
- Afweermechanismen
OP1.1
Samenvatting van het boek: Elementaire sociale vaardigheden
Hoofdstuk 1: Waarnemen en interpreteren en Hoofdstuk 9: Feedback geven en ontvangen
Waarnemen en interpreteren
1.1 Het communicatieproces: de plaats van waarneming en interpretatie
Wanneer je met iemand in contact komt, vorm je een ‘eerste indruk’ van de ander. Dit gaat dan over
kwalificaties die je niet zintuigelijk kunt waarnemen, maar die je baseert op wat je aan de ander
denkt te zien of uit zijn gedrag opmaakt. Je reageert op basis van je eigen interpretaties.
Weergave van een ontmoeting, communicatie:
- Kenmerken en gedrag van de ander
- Jouw waarneming van die kenmerken of van dat gedrag
- Jouw interpretatie van je waarnemingen
- Jouw reactie op je eigen interpretaties
- De waarneming van jouw reactie door de ander
- De interpretatie van de ander van zijn waarnemingen
- De reactie van de ander op zijn interpretatie
- Jouw waarneming van die reactie
Communicatie = Een doorlopend proces waarin twee of meerdere personen informatie uitwisselen
en waarbij zij voortdurend op elkaar reageren.
Zender = Degene die spreekt of op een andere manier informatie geeft.
Ontvanger = Degene tot wie de informatie is gericht, degene die luistert, kijkt, ruikt, tast of proeft.
Boodschap = Datgene wat de zender aan de ontvanger wil laten weten.
Kanaal = Gesprek (face to face), tekst, radio, televisie, internet of smartphone.
Encoderen = Informatie wordt geëncodeerd en omgezet in een door de zender gekozen code.
Decoderen = Het oncijferen van de boodschap door de ontvanger.
Waarnemen = Het door middel van de zintuigen kennis nemen van bepaalde personen, voorwerpen,
onderwerpen, gebeurtenissen of situaties.
Interpreteren = Betekenis toekennen aan hetgeen wat je waarneemt.
In deze afbeelding zijn de elementen van
een communicatieproces weergeven. In
een dergelijk proces wisselen zender en
ontvanger regelmatig van rol: de zender
wordt ontvanger en de ontvanger wordt
zender. Iemand kan ook beide rollen
vervullen.
Waarnemings- en interpretatiefouten kunnen leiden tot ernstige communicatiestoornissen tussen
mensen. Er ontstaat dan een kloof tussen datgeen wat de een bedoelt en dat wat de ander daarvan
begrijpt. Om dergelijke misverstanden te voorkomen is het belangrijk te beseffen door welke
, factoren je waarnemingen en je interpretaties daarvan worden beïnvloed, en hoe je je daarbij kunt
vergissen.
1.2 Factoren die het proces van waarnemen en interpreteren
beïnvloeden
Er is een onderscheid tussen factoren die in de situatie zelf gelegen zijn (contextuele factoren),
factoren aan de kant van de zender en factoren aan de kant van de ontvanger.
Contextuele factoren
De ‘situatie’ heeft in dit verband betrekking op de totale context waarbinnen gecommuniceerd
wordt, dus niet alleen de fysieke omgeving. De volgende factoren kunnen vaak voor een storing
zorgen.
- De plaats waar gecommuniceerd wordt
- Aanwezigheid van derden
- Tijdsdruk
- Pregnantie (onze waarneming wordt erdoor gericht en gestuurd)
o Verandering/beweging
o Afwijking
o Herhaling
o Intensiteit
Factoren aan de kant van de zender
Er zijn verschillende factoren die ervoor kunnen zorgen dat de boodschap al wordt vervormd door de
zender zelf. Het is dan voor de ontvanger erg moeilijk om de juiste betekenis van de boodschap te
achterhalen.
- De zender wil informatie achterhouden
- De zender weet niet precies wat hij wil/moet zeggen
- De zender is erg met zichzelf bezig
- De zender spreekt een andere taal dan de ontvanger
- Pregnantie door de zender
- Het non-verbale gedrag is niet in overeenstemming met wat iemand zegt
Factoren aan de kant van de ontvanger
Ook aan de kant van de ontvanger speelt een aantal factoren mee bij de waarneming en
interpretatie van de boodschappen die anderen uitzenden. Hieronder komt een aantal factoren aan
de orde die onze waarneming beïnvloeden. Deze factoren bepalen welke selectie we maken uit de
prikkels, de boodschappen die op ons afkomen. Deze selectie bepaalt al voor een belangrijk deel
onze interpretatie van de situatie. Wat je niet opvalt, kun je immers niet betrekken in de afweging
van de boodschap. Daarnaast wordt de selectie ook bepaald door de manier waarop we geleerd
hebben sommige situaties te interpreteren.
- Kennis en ervaring
- Gevoelens
- Aandacht
- Opvattingen, normen, waarden, cultuur
- Motivatie
- Humeur
- Lichamelijke gesteldheid
- Afweermechanismen
