ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
1. TEREINVERKENNING
Ontwikkelingspsychologie= studie van het gedrag doorheen de verschillende
levensfasen van de mens.
Wetenschappelijke studie naar patronen van groei, verandering en stabiliteit
die zich voordoen bij toenemende leeftijd => universele en unieke aspecten
van groei
Registreert verschillende gedragsaspecten bij mensen op verschillende
leeftijden.
gedrag is een ruim begrip => zichtbaar gedrag maar ook de wijze waarop
mensen zichzelf en de wereld waarnemen, denken, fantaseren, gevoelens,
verlangen
1.1 KORTE HISTRORIEK
ontwikkelingspsychologie/levenslooppsychologie = meer dan alleen
kinderen
psychologie van de menselijke levensloop
ontwikkeling= levenslang veranderingsproces op alle vlakken
de verre voorgeschiedenis
ontstaan als wetenschap 2de helft 19de eeuw
lange traditie van voorwetenschappelijk denken over hoe gedrag verandert
voorwetenschappelijke ontwikkelingspsychologie
- inzichten en beweringen over wat typisch is voor een bepaalde
levensfase
- filosofen: overpeinzingen over de ontwikkeling van de mens
- nativisme versus empiristen
38
, 1. nativisten
= nature => ontwikkeling= endogeen (een van binnenuit
gestuurd rijpingsproces)
Jean- Jacques Rousseau
We worden als mens wat de natuur ons heeft meegegeven
De ontwikkeling wordt gestuurd door reeks inwendige krachten waar
niet tegenin te gaan is
Alle ligt min of meer vast bij de geboorte
Opvoeding: minimale rol
De omgeving bepaalt niet wat er ontwikkelt, maar enkel dat
er een ontwikkeling kan plaatsvinden
2. empiristen
= nurture => gedrag= exogeen (door actueel inwerkende
prikkels en levenservaringen gestuurd proces)
John Locke
Ervaring, kennis
Tabula Rasa: onbeschreven blad bij geboorte daarna
voller
Weinig ligt vast bij de geboorte
Nadruk ligt op de rol van ervaring en opvoeding
Erfelijkheid bepaalt NIET wat er ontwikkelt maar enkel dat er een
ontwikkeling kan plaatsvinden
Genetische psychologie
Verschillende geleerden maakten aantekeningen over zichtbare
vorderingen in het gedrag van hun eigen kinderen: Babybiografieën
Charles Darwin volgde de ontwikkeling van zijn zoon William in diens
eerste levensjaar
Niet langer enkel nadenken (filosoferen) over ontwikkeling, nu ook
observeren
Theorievorming + systematische observaties
ontstaan van nieuwe wetenschap:
Genetische psychologie: ontwikkeling is een proces dat vrijwel geheel
erfelijk gestuurd wordt (erfelijk rijpingsproces)
nature
Omvorming tot een ontwikkelingspsychologie
Vernieuwing in methodologie
- Uitbreiding met en uitwerking van nieuwere onderzoekstechnieken:
- objectievere manier onderzoek, meer verantwoorde manier conclusies
trekken (itt babybiografieën)
- Vragenlijsten, statistische methodes (voor ordening van de verzamelde
gegevens)
39
1. TEREINVERKENNING
Ontwikkelingspsychologie= studie van het gedrag doorheen de verschillende
levensfasen van de mens.
Wetenschappelijke studie naar patronen van groei, verandering en stabiliteit
die zich voordoen bij toenemende leeftijd => universele en unieke aspecten
van groei
Registreert verschillende gedragsaspecten bij mensen op verschillende
leeftijden.
gedrag is een ruim begrip => zichtbaar gedrag maar ook de wijze waarop
mensen zichzelf en de wereld waarnemen, denken, fantaseren, gevoelens,
verlangen
1.1 KORTE HISTRORIEK
ontwikkelingspsychologie/levenslooppsychologie = meer dan alleen
kinderen
psychologie van de menselijke levensloop
ontwikkeling= levenslang veranderingsproces op alle vlakken
de verre voorgeschiedenis
ontstaan als wetenschap 2de helft 19de eeuw
lange traditie van voorwetenschappelijk denken over hoe gedrag verandert
voorwetenschappelijke ontwikkelingspsychologie
- inzichten en beweringen over wat typisch is voor een bepaalde
levensfase
- filosofen: overpeinzingen over de ontwikkeling van de mens
- nativisme versus empiristen
38
, 1. nativisten
= nature => ontwikkeling= endogeen (een van binnenuit
gestuurd rijpingsproces)
Jean- Jacques Rousseau
We worden als mens wat de natuur ons heeft meegegeven
De ontwikkeling wordt gestuurd door reeks inwendige krachten waar
niet tegenin te gaan is
Alle ligt min of meer vast bij de geboorte
Opvoeding: minimale rol
De omgeving bepaalt niet wat er ontwikkelt, maar enkel dat
er een ontwikkeling kan plaatsvinden
2. empiristen
= nurture => gedrag= exogeen (door actueel inwerkende
prikkels en levenservaringen gestuurd proces)
John Locke
Ervaring, kennis
Tabula Rasa: onbeschreven blad bij geboorte daarna
voller
Weinig ligt vast bij de geboorte
Nadruk ligt op de rol van ervaring en opvoeding
Erfelijkheid bepaalt NIET wat er ontwikkelt maar enkel dat er een
ontwikkeling kan plaatsvinden
Genetische psychologie
Verschillende geleerden maakten aantekeningen over zichtbare
vorderingen in het gedrag van hun eigen kinderen: Babybiografieën
Charles Darwin volgde de ontwikkeling van zijn zoon William in diens
eerste levensjaar
Niet langer enkel nadenken (filosoferen) over ontwikkeling, nu ook
observeren
Theorievorming + systematische observaties
ontstaan van nieuwe wetenschap:
Genetische psychologie: ontwikkeling is een proces dat vrijwel geheel
erfelijk gestuurd wordt (erfelijk rijpingsproces)
nature
Omvorming tot een ontwikkelingspsychologie
Vernieuwing in methodologie
- Uitbreiding met en uitwerking van nieuwere onderzoekstechnieken:
- objectievere manier onderzoek, meer verantwoorde manier conclusies
trekken (itt babybiografieën)
- Vragenlijsten, statistische methodes (voor ordening van de verzamelde
gegevens)
39
