Hoofdstuk 1: Socialezekerheidsrecht ingeleid
Vraag 1: Het Belgische socialezekerheidsrecht bedient zich
grotendeels van twee technieken met het oog op het verlenen van
socialezekerheidsprestaties.
1. Leg uit wat onder elk van beide technieken wordt verstaan.
Sociale verzekering
= afgeleide verzekeringstechniek
techniek waarbij
o sociaal verzekerden bijdragen betalen voor een verzekerd risico
deze zijn ze ook verschuldigd ook al zijn ze niet getroffen of bedreigd door
sociaal verzekerd risico
vb. bijdrage aan gezinsbijslagen of overlevingspensioenen
o en de schade bij een dergelijk risico niet allen moeten dragen (voordeel).
In bepaalde gevallen is echter (tijdelijk) geen bijdrage vereist om toch te kunnen genieten van
het recht op prestaties (vb. pas afgestudeerden, ZS in financiële problemen..).
o Bijdrageplicht en recht op betaling vindt zijn grondslag in de wet.
Gaat uit van een risicoconcept => vandaar kwalificatie “sociaal”
o = een onzekere, niet van de wil van de verzekerde afhankelijke gebeurtenis
o =/ Het begrip risico in commerciële verzekeringen,
o Ook kunnen personen die zich reeds in de risicopositie bevinden toetreden, en de
bijdrage wordt niet berekend volgens de ‘kans’ dat de verzekerde loopt op het risico.
Doet beroep op twee vormen van solidariteit
o horizontale solidariteit (meer en minder blootstaan aan een risico)
o verticale solidariteit (personen met een hoger/lager inkomen)
Kan de vorm aannemen van een volksverzekering: op de gehele bevolking van toepassing
o In BE: verzekering voor geneeskundige verzorging (federaal) of de Vlaamse sociale
bescherming (Vlaams vlak)
In principe: uitsluitend voor wie beroepsactiviteit uitoefent.
o Band tussen uitoefening beroepsactiviteit en toegang SV is wel elastischer geworden.
Vb. leerjongens, stagiairs, leerlingen… kunnen beroep doen op
Beroepsziektewet
Ook worden bepaalde perioden gelijkgesteld met perioden van arbeid
waardoor bv toch pensioen opbouwen tijdens tijdskrediet
o De federale SV vertonen professioneel karakter: BE professionele verzekeringen zijn
ingedeeld per beroepscategorie
Afzonderlijke verzekeringen voor ambtenaren, WN, zelfstandigen
Worden niet op dezelfde wijze beschermd
Onderscheid tussen
o eigen rechten (door eigen beroepsactiviteit)
o en afgeleide (door de band met deze persoon) rechten;
vb. overlevingspensioen en overgangsuitkering.
Wordt de band verbroken, houdt de recht na enige tijd op met bestaan.
1
, Kosten worden gefinancierd door bijdragen en/of belastingen => opbrengst wordt aangevuld
met rijkstoelagen
o Staten moeten vermijden dat dit een te grote last wordt voor personen met geringe
bestaansmiddelen (art 71 IAO-verdrag 102; art 70 EU code sociale zekerheid).
In principe van toepassing op rechtsonderhorigen die in BE grondgebied gelokaliseerd
kunnen worden. Soms ook grensoverschrijdende situaties.
Sociale bijstand
is een subjectief recht => afdwingbaar wanneer men voldoet aan bepaalde wettelijke
voorwaarden. !! geen gunst
Er dienen geen bijdragen te worden betaald => algemene financiële middelen van de OH.
De gerechtigden dienen aan te tonen dat ze behoeftig zijn en dat ze beschikken over
onvoldoende bestaansmiddelen opdat ze een uitkering zouden krijgen.
o bestaansmiddelenOZ: regels van vaststelling en berekening verschillen naargelang
sociale bijstandsregelingen
=> verlenen verschillende soorten socialezekerheidsprestaties
Vb. minimuminkomen (inkomensgarantie voor ouderen), een
aanvulling van de bestaansmiddelen of een prestatie in natura zoals
materiële, geneeskundige of psychologische hulp.
De staat van behoefte dient in de klassieke socialebijstandsregelingen aangevuld te worden
met een bijkomende eigenschap, zoals handicap of ouderdom;
o De tegemoetkoming voor personen met een handicap lijkt op de
arbeidsongeschiktheidsregeling
o De inkomensgarantie voor ouderen op een pensioenregeling
Het OCMW vult het recht op een menswaardig bestaan in met het recht op maatschappelijke
dienstverlening.
Gerechtigden moeten in BE verblijven
o Bijstandsregelingen staan soms ook open voor buitenlanders
o Asielzoekers hebben afzonderlijke socialebijstandsregeling (Wet opvang asielzoekers)
2. Vergelijk beide technieken met elkaar en met andere in de syllabus
besproken socialezekerheidstechnieken.
Sociale verzekering Sociale bijdrage Demogrante Basisinkomen
uitkering (toegekend
aan iedereen)
Bijdrage Ja Nee: bijdrage indien voldaan Nee Nee
aan wettelijke voorwaarden
OZ Nee Ja Nee Nee
Financiering Belastingen/bijdragen Algemene financiële Algemene Algemene
+ rijkstoelagen middelen financiële financiële
middelen middelen
Sociaal Prestatie bij voorvallen Algemeen vangnet (MY Ja (vb. Vlaamse Nee
risico risico dienstverlening), maar ook gezinsbijslag)
categoriale benadering
(trekt op sociaal risico) =>
staat behoeftige moet w
vastgesteld
2
Les avantages d'acheter des résumés chez Stuvia:
Qualité garantie par les avis des clients
Les clients de Stuvia ont évalués plus de 700 000 résumés. C'est comme ça que vous savez que vous achetez les meilleurs documents.
L’achat facile et rapide
Vous pouvez payer rapidement avec iDeal, carte de crédit ou Stuvia-crédit pour les résumés. Il n'y a pas d'adhésion nécessaire.
Focus sur l’essentiel
Vos camarades écrivent eux-mêmes les notes d’étude, c’est pourquoi les documents sont toujours fiables et à jour. Cela garantit que vous arrivez rapidement au coeur du matériel.
Foire aux questions
Qu'est-ce que j'obtiens en achetant ce document ?
Vous obtenez un PDF, disponible immédiatement après votre achat. Le document acheté est accessible à tout moment, n'importe où et indéfiniment via votre profil.
Garantie de remboursement : comment ça marche ?
Notre garantie de satisfaction garantit que vous trouverez toujours un document d'étude qui vous convient. Vous remplissez un formulaire et notre équipe du service client s'occupe du reste.
Auprès de qui est-ce que j'achète ce résumé ?
Stuvia est une place de marché. Alors, vous n'achetez donc pas ce document chez nous, mais auprès du vendeur ADevub. Stuvia facilite les paiements au vendeur.
Est-ce que j'aurai un abonnement?
Non, vous n'achetez ce résumé que pour €9,99. Vous n'êtes lié à rien après votre achat.