Samenvatting Ruimtelijke Ordening 1

Ruimtelijke ordening


(Media volgen als voorbereiding examen: lokale zenders, krantenkoppen.be)

1 ca = 1m²
1 are = 100m²
1 ha = 10.000m²
Kleurkaart vanbuiten kennen!
Examen: bv. 10 kleuren aanduiden
+ uitleg geven


1. Inleiding ruimtelijke ordening
Doelstelling 1:
De student kan de algemene werking van de RO schematisch weergeven, de actualiteit en
evolutie van de RO opvolgen en het nut ervan duiden.
Algemene werking RO:

Vroeger had een persoon een grond waarop hij gewoon kon bouwen.
Nu heeft een persoon een grond waarop hij WIL bouwen.
-> 1. Hij moet een document indienen bij de gemeente (aanvraag tot
omgevingsvergunning, eventueel/meestal opgemaakt door een architect)
-> 2. De gemeente beoordeelt deze aanvraag (is de RO ok?) op basis van:
- plannen (bv. gewestplan -> bestemmingszone?)
- regels
- advies
-> 3. De gemeente geeft antwoord op de aanvraag: ja (maar) / nee
-> Bij een ja kan er gebouwd worden
Subsidiariteitsbeginsel: zowel de gemeente, als de provincie als het Vlaams gewest zijn
bevoegd om omgevingsvergunningen voor stedenbouwkundige handelingen uit te reiken.
(van kleine naar grote projecten).
= gaat ervan uit dat het bestuur dat het meest geschikt is ook de bevoegdheid krijgt
Waarom ruimtelijke ordening?
Vroeger deed je je zin met je eigen grond. Er was genoeg open ruimte. Bv: in Wallonië waren
er tot een tijd terug nog geen bestemmingsplannen door de grote open ruimtes. Nu is
Vlaanderen te dichtbevolkt, het ruimtegebruik is te hoog. (Wet 1962: bouwrecht van
mensen is onteigend -> men mag niet meer doen wat men wil met eigen grond). Dit komt
omdat het vroeger onnuttig was om in een bos te wonen (geen vervoer, gevaarlijk,…).
Daarom was het maken van regels nodig om conflicten te voorkomen
-> het aanvragen van vergunningen aan de overheid (dit mag niet willekeurig gebeuren maar

,volgens vaste regels voor iedereen:
regulator = overheid


1. PLANNING:
De overheid denkt op voorhand na over hoe een ruimte gebruikt moet worden -> opmaak
bestemmingsplannen en regels (wonen, natuur, industrie,..) en toetst de aangevraagde
vergunning hieraan
- moet bv in rood (woongebied) toestaan en in geel (agrarisch gebied) weigeren

2. BELEID:
De overheid moet bij aflevering van de vergunning ook motiveren -> zeggen waarom de
vergunning wel/niet wordt afgeleverd.
EXTRA: wanneer ik als landbouwer een woning wil bouwen op landbouwgrond zal ik wel de
toelating krijgen omdat dit gezien wordt als een exploitatiewoning.
3. HANDHAVING:
De overheid zorgt dat er gesanctioneerd kan worden wanneer er niet volgens vergunning
gebouwd wordt -> verregaand bv herstel naar oorspronkelijke toestand = afbraak!
Bijkomend:
4. INFORMATIEPLICHT (belangrijk voor landmeters):
De overheid moet de burgers informeren over wat ze doen, wat de regels zijn, de sancties,…


2. Ruimtelijke ordening & indeling
Definitie (niet vanbuiten kennen): ruimtelijke ordening is een overheidsactiviteit gericht op
het zoeken naar en het tot stand brengen van de best denkbare wederkerige aanpassing van
ruimte en samenleving, zulks ter wille van de samenleving
OVERHEID




 Vlaanderen is beperkt, er
kunnen dus wel eens
tegenstrijdige belangen zijn. Bv. ik ben een grote grondeigenaar en ik wil verkavelen in een
mooi natuurgebied. Er zijn waarschijnlijk een aantal mensen tegen. De overheid arbitreert
dit.

, 3. Het belang van ruimtelijke ordening
Voor de makelaardij:
De waarde van het onroerend goed hangt af van de bestemming
vb. bouwgrond >< landbouwgrond
vb. zonevreemde woning: woning die historisch gebouwd is met een vergunning maar nu in
een zone ligt die geen bouwzone is bv. agrarisch gebied.
-> kleur van de grond bepaald de prijs van het goed
MAAR ook het volume (bv appartementsblok of gezinswoning) dat erop mag staan bepaald
de waarde (als makelaar duidelijk communiceren naar de klant): het huis op een grond kan
dus iets waard zijn maar de grond eronder nog veel meer omdat er een toelating is om er
een appartementsblok op te zetten volgens het bestemmingsplan
Voor de landmeting:
= nodig voor het opmaken van plannen voor RO, verkavelingsplannen meten, bouwzones
afbakenen, tuinzones afbakenen, …



4. Het Vlaamse Gewest
Hoe is RO tot stand gekomen, waarvoor dient het in feiten?
Het heeft niet altijd bestaan en is eigenlijk een vrij recente wetgeving.
Eerste wet rond ruimtelijke ordening is gestemd in 1962 (zie hierboven). Vlaamse RO is sinds
1980 een gewestmaterie (!) (grondgebonden) dus sinds toen mochten ze hun eigen beleid
voeren. Al de gewesten hebben hun eigen codex ruimtelijke ordening.
Brussels Hoofdstedelijk Gewest pas sinds 1981-82 bevoegd voor RO.

-> we hebben 3 gewesten: Vlaams Gewest, Waals Gewest en Brussels Hoofdstedelijk Gewest
-> we hebben 3 gemeenschappen (persoonsgebonden): Vlaamse Gemeenschap, Franstalige
Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap
-> we hebben 1 Federale Staat