Samenvatting kwalitatief onderzoek

✓ Hoorcollege 1 + 2
maandag 1 november 2021 10:59



Wetenschappelijk onderzoek is onderzoek dat strikt volgens de methodologische regels
voor onderzoek die binnen dat vakgebied gelden is uitgevoerd.
- Binnen gezondheidswetenschappen emperisch onderzoek, bij filosofie bijvoorbeeld meer
theoretisch onderzoek
Bij emperisch onderzoek voer je zelf een onderzoek met dataverzameling uit om nieuwe kennis op
te doen:
- Middels kwantitatieve methoden
- Middels kwalitatieve methoden


Wanneer kwalitatief onderzoek?
1) Als je doel is om meer te verkennen: inzicht krijgen in onderwerpen die nog niet of
onvoldoende onderzocht zijn
- Onbekende perspectieven (bv onderzoeksprioriteiten patiënten)
2) Begrijpen: om inzicht te krijgen in onderwerp die niet goed te meten zijn of te kwantificeren
- Persoonlijke beleving en gevoelens (verslaafd zijn), wo moeilijk benoemde ervaringen
- Sociale en culturele interacties (bijv beeldvorming over verslaving)

Kwalitatief onderzoek richt zich dus veel meer op het wat, hoe of waarom van een bepaald
fenomeen




Kwalitatief onderzoek Pagina 1

,In kwalitatief onderzoek geen tabellen, alles is op basis van teksten.


We onderscheiden verschillende perioden/momenten
- Klassieke periode: 1900 tot 2e WO
- Moderne periode: 2e WO t/m jaren '70
- Laat-moderne of postmoderne periode: na '70
Toegelicht en geïllustreerd aan de hand van invloedrijke onderzoekers en hun werk.

1: Klassieke periode
- Begon een beetje bij antropologie, kenmerken
- Studie van traditionele volken in koloniën
- 'leven' in/met bestudeerde gemeenschat
Margaret Mead was een Amerikaanse antropologe. Zij vergeleek adolescentie in Amerika en
Samoa -> doorbraak in de antropologie
- Ze deed zowel dagelijkse observaties, maar ook feitelijke data

Kritiek was vooral 'ze doet maar wat', dus ze wilde meer gaan formaliseren

2: Moderne periode
- Kenmerken
- Formaliseren van kwalitatieve methoden
- Voldoen aan de eisen aan kwantitatief onderzoek
- Regels voor systematische analyse
Glaser & Strauss hadden een hele belangrijke rol -> eerste toepassing van Gounded Theory
ontwikkelt. Ze hebben tegelijk een publicatie gedaan over de methodologie.
Awareness of dying
- Wens bijdrage te leveren aan end-of-life-care
- Veldwerk gedaan in 6 ziekenhuizen -> Strauss zag complexiteit en de rijkdom kwalitatieve
data, Glaser benadrukte systematische analyse
Leidde tot een nieuwe methodologie --> Grounded Theory
- een methodologie in de sociale wetenschappen voor de constructie van een theorie door het
systematisch verzamelen en analyseren van data.
- Kloof tussen emperie en theorie overbruggen

Kritiek: jullie zijn heel systematisch aan het werk, maar er is weinig ruimte voor jouw rol als
onderzoeker in dat proces. We moeten het veel meer hebben over de constructie van de grounded
theory. Jouw rol als onderzoeker is belangrijk in het onderzoek, daar moet je aandacht voor hebben

Kwalitatief onderzoek Pagina 2

,theory. Jouw rol als onderzoeker is belangrijk in het onderzoek, daar moet je aandacht voor hebben

3: postmodern
- Kenmerken '70>
- Breed palet van theoriën en benaderingen
- Opkomst toegepast kwalitatief onderzoek
▪ Bruikbaarheid als criterium
Kathy charmaz: good days, bad days
- Voortbouwend op grounded theory, maar constcutiever
- Zij benadrukt belang van transparantie, maar ook maatregelen zoals transcriptie, codering en
her-codering tbv theorievorming
- er is sprake van ‘constructie’ van data en theorie, en de sociale positie van de onderzoeker
beïnvloedt de constructie


Periode van systematisering -> modern
Ruimte voor verbeelding, persoonlijke betrokkenheid, maar ook waken voor vooronderstelling en
reflexiviteit -> post-modern
Betrokkenheid en inzicht van onderzoeker belangrijker dan de methodologie -> post-modern

Kwalitatief onderzoek is ook nu nog in ontwikkeling
Verschillende ontwikkelingen hebben hun invloed
- Kwantificering
- Focus op evidence based
- Maar ook toenemende aandacht voor participatie: 'met' ipv 'over' mensen

Paradigma's :
- Ontologie: wat is realiteit? Hoe ziet realiteit eruit? Bestaat er een realiteit extern aan de
mens?
- Epistemologie: Hoe is kennis over die realiteit mogelijk? Wat is de relatie tot dat wat te
kennen valt en de kenner?
- Methodologie: Hoe kan de onderzoeker iets te weten komen over wat hij denkt dat er te
kennen valt?

Paradigma's en type onderzoek moeten logischerwijs met elkaar samenhangen.




Kwalitatief onderzoek Pagina 3

, De lens waardoor jij kijkt: is een soort draaischijf aan hoe je ernaar kijkt
- Logisch met elkaar samenhangen maar niet per se oorzakelijk




Jouw epistemologische benadering geeft richting aan het type onderzoek, je design en de methoden
van dataverzameling. Kan helpen om je keuzes te veranderen
Het expliciteren van je epistemologische benadering geeft collega onderzoekers inzicht in je
werkwijze/invalshoek
Paradigma's vragen van kwalitatief onderzoekers dat zijn hun rol in de ''kennisproductie''
expliciteren en daarop reflecteren (zoals meath)
- Wie jij bent, beïnvloed de bevindingen -> is niet verkeerd, maar je kan het alleen inzetten als je



Kwalitatief onderzoek Pagina 4