Week 6:
Subleerdoelen
De student kan:
een omschrijving geven van een hormoon
beschrijven waar hormonen gemaakt kunnen worden
beschrijven hoe hormonen hun werking kunnen uitoefenen
het begrip regelkring en negatieve feedback beschrijven
globaal de ligging van de endocriene organen beschrijven: hypofyse,
schildklier, eilandjes van Langerhans, bijnierschors, bijniermerg,
eierstokken en zaadballen
de hormonen die door de neurohypofyse (ADH) en de adenohypofyse (TSH,
ACTH, LH, FSH), schildklier (T3, T4), eilandjes van Langerhans (insuline,
glucagon), bijnierschors (aldosteron, glucocorticoiden,
geslachtshormonen), bijniermerg (adrenaline, noradrenaline), eierstokken
(oestrogeen, progesteron) en zaadballen (testosteron) worden gemaakt en
hun doelwitorgaan en effect beschrijven
de verschijnselen en kenmerken van het polycysteus ovariumsyndroom
beschrijven en de relatie leggen met het beroep van huidtherapeut
de onderliggende gezondheidsrisico’s bij patiënten met een haarafwijking
beschrijven en herkennen
op een systematische manier een patiënt met afwijking in de beharing
benaderen (anamnese, inspectie) en op grond daarvan besluiten of ze de
patiënt adviseert contact met de huisarts op te nemen of niet
, Hormonen:
Hormoon = chemische boodschapperstof = regelstof
Wordt aan het bloed afgegeven om ergens anders in het lichaam zijn functie uit
te oefenen dit noem je interne secretie.
De meeste hormonen worden gemaakt door endocriene cellen of door
neurosecretoire cellen.
- Endocriene cellen zijn gespecialiseerde kliercellen die zich alleen maar
bezighouden met de productie van een bepaald hormoon
(hormoonklier/endocriene klier).
- Neurosecretoire cellen zijn gespecialiseerde zenuwcellen die in nauw
contact staan met het zenuwstelsel en bepaalde hormonen aan het bloed
geven.
Een hormoon geeft een bepaald gewenst effect door het feit dat hormonen alleen
invloed hebben op cellen die voor dat specifieke hormoon gevoelig zijn, dit
noemen we doelwitcellen. De doelwitcellen zijn onderdeel van een orgaan
doelwitorgaan.
Hormonen en hun werking:
Hormonen kunnen in twee doelgroepen worden verdeeld op basis van hun
chemische structuur en het effect dat ze op de doelwitcellen hebben:
1) Steroïdhormonen vetachtige, aan cholesterol verwante stoffen. Bijv:
geslachtshormonen en bijnierschorshormonen.
Dit hormoon is in staat zijn doelwitcel binnen te gaan. In het cytoplasma
bindt het hormoon zich aan een bepaald receptoreiwit en vormt zo een
hormoonreceptorcomplex. Dit complex dringt door tot in de celkern, waar
zich DNA bevindt en bindt zich hier op een bepaalde plaats waardoor DNA
een signaal krijgt voor het aanmaken/remmen van bepaalde eiwitten.
2) Peptidehormonen eiwitten, bijv: insuline en groeihormoon. De
doelwitcellen van dit soort hormoon hebben een voor dat hormoon
gevoelige receptor in de celmembraan, die past bij de molecuulstructuur
van het hormoon. Zodra het hormoon langskomt gaat het een binding aan
met de receptor. Op het moment dat de binding een feit is gaat de cel
reageren.
Hoe wordt geregeld dat hormonen in de juiste concentratie
in het bloed zitten? – regelkring
Een kleine hoeveelheid van een bepaald hormoon in de bloedbaan heeft geen
merkbare invloed op het doelwitorgaan. Effecten worden pas merkbaar bij een
bepaalde concentratie van het hormoon in het bloed. De concentratie is
afhankelijk van het evenwicht tussen de aanmaak en de afbraak ervan.
In de lever vindt continu hormoonafbraak plaats, waardoor de
hormoonconcentratie af neemt. De lever gaat met de afbraak door tot dat alle
hormonen uit het bloed zijn.
De hormoonklieren blijven de hormonen juist in meer of mindere mate
aanmaken.
Subleerdoelen
De student kan:
een omschrijving geven van een hormoon
beschrijven waar hormonen gemaakt kunnen worden
beschrijven hoe hormonen hun werking kunnen uitoefenen
het begrip regelkring en negatieve feedback beschrijven
globaal de ligging van de endocriene organen beschrijven: hypofyse,
schildklier, eilandjes van Langerhans, bijnierschors, bijniermerg,
eierstokken en zaadballen
de hormonen die door de neurohypofyse (ADH) en de adenohypofyse (TSH,
ACTH, LH, FSH), schildklier (T3, T4), eilandjes van Langerhans (insuline,
glucagon), bijnierschors (aldosteron, glucocorticoiden,
geslachtshormonen), bijniermerg (adrenaline, noradrenaline), eierstokken
(oestrogeen, progesteron) en zaadballen (testosteron) worden gemaakt en
hun doelwitorgaan en effect beschrijven
de verschijnselen en kenmerken van het polycysteus ovariumsyndroom
beschrijven en de relatie leggen met het beroep van huidtherapeut
de onderliggende gezondheidsrisico’s bij patiënten met een haarafwijking
beschrijven en herkennen
op een systematische manier een patiënt met afwijking in de beharing
benaderen (anamnese, inspectie) en op grond daarvan besluiten of ze de
patiënt adviseert contact met de huisarts op te nemen of niet
, Hormonen:
Hormoon = chemische boodschapperstof = regelstof
Wordt aan het bloed afgegeven om ergens anders in het lichaam zijn functie uit
te oefenen dit noem je interne secretie.
De meeste hormonen worden gemaakt door endocriene cellen of door
neurosecretoire cellen.
- Endocriene cellen zijn gespecialiseerde kliercellen die zich alleen maar
bezighouden met de productie van een bepaald hormoon
(hormoonklier/endocriene klier).
- Neurosecretoire cellen zijn gespecialiseerde zenuwcellen die in nauw
contact staan met het zenuwstelsel en bepaalde hormonen aan het bloed
geven.
Een hormoon geeft een bepaald gewenst effect door het feit dat hormonen alleen
invloed hebben op cellen die voor dat specifieke hormoon gevoelig zijn, dit
noemen we doelwitcellen. De doelwitcellen zijn onderdeel van een orgaan
doelwitorgaan.
Hormonen en hun werking:
Hormonen kunnen in twee doelgroepen worden verdeeld op basis van hun
chemische structuur en het effect dat ze op de doelwitcellen hebben:
1) Steroïdhormonen vetachtige, aan cholesterol verwante stoffen. Bijv:
geslachtshormonen en bijnierschorshormonen.
Dit hormoon is in staat zijn doelwitcel binnen te gaan. In het cytoplasma
bindt het hormoon zich aan een bepaald receptoreiwit en vormt zo een
hormoonreceptorcomplex. Dit complex dringt door tot in de celkern, waar
zich DNA bevindt en bindt zich hier op een bepaalde plaats waardoor DNA
een signaal krijgt voor het aanmaken/remmen van bepaalde eiwitten.
2) Peptidehormonen eiwitten, bijv: insuline en groeihormoon. De
doelwitcellen van dit soort hormoon hebben een voor dat hormoon
gevoelige receptor in de celmembraan, die past bij de molecuulstructuur
van het hormoon. Zodra het hormoon langskomt gaat het een binding aan
met de receptor. Op het moment dat de binding een feit is gaat de cel
reageren.
Hoe wordt geregeld dat hormonen in de juiste concentratie
in het bloed zitten? – regelkring
Een kleine hoeveelheid van een bepaald hormoon in de bloedbaan heeft geen
merkbare invloed op het doelwitorgaan. Effecten worden pas merkbaar bij een
bepaalde concentratie van het hormoon in het bloed. De concentratie is
afhankelijk van het evenwicht tussen de aanmaak en de afbraak ervan.
In de lever vindt continu hormoonafbraak plaats, waardoor de
hormoonconcentratie af neemt. De lever gaat met de afbraak door tot dat alle
hormonen uit het bloed zijn.
De hormoonklieren blijven de hormonen juist in meer of mindere mate
aanmaken.
