Alles Immunologie: Mattys
Immunologie Patrick Mattys
Inleiding
Studies en onderzoek
Macrofaag activatie syndromen (MAS) en systemische Juvenile Idiopathische Artritis (sJIA)
sJIA = Auto-inflammatoire aandoening
<> auto-immuunziekte: Ab’s tegen lichaamseigen cellen (auto-Ab’s) of auto-actieve T-cellen
SJIA:
→ Systemisch: meerdere plekken op lichaam → Juvenile: bij kids
→ Idiopathische: ongekende oorsprong → Artritis: gewrichtsontsteking
Muismodel:
=> CFA (=olie-emulsie met dode m-o) in muis injectie => symptomen
- Uitslag, artritis (zwellingen), bloedarmoede (anemie: tekort RBC: zie geen rood bloed)
- MAS: macrofagen activatie => afbraak bloedcellen
→Anakinra IL1 = antagonist => herstel mogelijk
Examen
Verloop
! doel: Tekeningen kunnen maken!!!! + begrijpen (vb-examen op toledo)
- 2 hoofdvragen: 1 letterlijk in cursus, 1 adhv screening cursus (ding komt veel terug)
bv. wat weet je over IFgamma (tumor-, auto-immuniteit,..)
- Vraag werkzitting (1/3) !!!
- 4 bijvragen: juist of onjuist, definitie
bv. negatieve selectie om B-cellen uit thymus selecteren (fout: B cellen niet in thymus)
Examenvragen
Hoe verlopen de immuunreacties tegen infectie (virus vs bacterie vs wormen vs parasiet)?
Redenen van succes vaccinactie (waarom boosteren, …)?
→ primaire en secundaire antistofrespons: y-as = titers/concentratie Ab
x-as: 1e vaccinatie: #IgM ~ #IgG
2e vaccinatie (booster): enorme toename IgG titter
! Voordelen IgG’s: (!tabel slide 9)
1) Langer in circulatie (grote halfwaarde tijd)
2) Bindt Fc receptoren v. fagocyten => stimmulatie
3) Migratie door placenta mogelijk (nr foetus)
4) Activeren complementsysteem goed
5) Binden sterker aan Ag (affiniteitsmaturatie)
(IgM 1e gemaakt tijdens primaire, IgAs vr mucosaal transport)
Rol van cytokinen en chemokinen in immuunprocessen en ziektebeelden?
,Hoe kunnen tumoren herkend en verwijderd w door cellen innate immunity?
→ Ag op tumoroppervlak: herkenning door NK cellen en macrofagen (+eosinofiel, neutrofiel)
=> productie stoffen => verwijderen tumorcel
→ ADCC = antibody-depented-cellular-cytotoxicity
Allergische reacties en autoimmuniteit door overmatige of foutieve stimulatie immuunsysteem
→ astmapatiënt: luchtwegen: verdikt basaal membraan + extra cellen en mucus (slijm) aanwezig
=> moelijker uitademen
→ FEV = fored expiratory volume
=> astmapatient kan V niet terug uitademen + eventueel ook late astmatische respons
→ subcutane injectie stof bv. Huisstofmijt => kijk huid: allergie?
na tijdje kan ook late fase respons: kortademigheid of shokreactie
Niet dodelijk zoals wel het geval is bij kankers of neurologische aandoeiningen zoals ALS Amyotrofe
laterale sclerose
Reuma: rheumatoid arthritis (RA)
= symmetrische aandoening (L en R)
= chronisch inflammatoire ziekte = inflammatie rond gewricht
→ Knodulen = formaties met osteoblasten in: eten been op
→ hoge morbiditeit (schrijven,..) + niet dodelijk
→ anti-TLF = behandeling
Herhaling
Specifieke herkenning van antigenen
Via Ab of TCR
Antistoffen
= sleutel-slot herkenning Ag (H bruggen, ionische, hydrofobe en vdW krachten)
= IgG, IgD, IgE (monomeer), IgM (pentameer), IgA (dimeer: met J chain)
Structuur: 2 identieke zware en 2 identieke lichte ketens
TCR
Lineaire peptide gepresenteerd door MHC mole => herkenning door TCR
→ MHC-I bindt peptide 8-10 AZ vs MHC-II bindt peptide 13-18 AZ
MHC
= Polymorf: ≠ vormen, elk individu andere MHC (<>2eiege 2ling)
=> probleem transplantatie: MHC-mole zeer immunogeen => directe herkenning vreemde MHC
= Promiscuous: gemengd/ zonder onderscheid: 1 molecule kan ≠ peptide binden
=> DUS Specificiteit zit niet in MHC (bindt niet specifiek peptide), maar in TCR
,Genen die coderen voor MHC-I en -II
Bij elk v/d genen zijn er ≠ allelen
≠ combi allelen mogelijk = haplotype
Allelen komen codominant tot expressie
Muis: Haplotype-2 complex (=genen coderen voor MHC)
→ klasse I genen: H-2D, H-2L, H-2K klasse II: IA en IE
(cursief/itelic): haplotype aa kruisen met bb => °ab, want codominante overerving
Mens: HLA complex bij mens
→ Klasse I: A,B,C klasse II: DP, DQ,DR
Endogene en exogene pathway
Endogene: Cytoplasmatisch mole (eigen eiwit/stuk virus/bacterie) afgebroken
→ TAP (transporter associated with antigen processing): brengt peptide in ER
+ begeleiding door chaperons (tapasin)
Exogene: Opname Ag → uitwisseling met CLIP
!Cross presentatie mogelijk!
= opname Ag en toch presentatie op MHC-I (zie later) e.o.
Bare lymfocyt syndroom (BLS) type 1
! examenvraag: foto neus half opgegeten
BLS type 1 = mutatie in TAP
1) => geen TAP => lege MHC-I moles => zijn heel instabiel => directe internalisatie
=> lage [MHC-I] op oppervlak cellen => NK cel herkent cel als virus-besmette cel => dood cellen
2) => patiënt is immunodeficiënt (geen Ag presentatie)
Normale werking NK cel:
Toetst alle cellen in lichaam op aanwezigheid MHC-I
Normale cel: voldoende MHC-I aanwezig => inhibeer activiteit NK cel
Virus-besmette cel:
downregulatie MHC-I => virus ontsnapt aan presentatie en afbraak door Tc cel
MAAR tekort MHC-I => => afdoden virus besmette cel
3 eigenschappen immuunsysteem
1. Diversiteit dat gekoppeld is aan specificiteit
Enkel herkenning specifieke Ag (<> mutatie => geen herkenning)
Diversiteit door: Recombinatie V,D,(J),C gensegmenten Somatische hypermutaties
Groot # variabele gebieden Nucleotide toevoeging
2. Opbouwen van een geheugen
Primaire en secundaire antistofrespons => succes vaccinatie (IgG’s stijgen bij boosteren)
3. Onderscheid tussen vreemd en eigen
→opgebouwd uit zelfde AZ, maar enkel immuunrespons op vreemde eiwitten <> eigen eiwit
, Collageen-induced arthritis (CIA)
= diermodel voor rheumatoide artritis (RA)
Immuniseer muis met collageen-type II (CII), emulsifieren in CFA (complete freund’s adjucants)
=> aanmaak Ab’s tegen CII => Ab’s vallen ook CII in de gewrichten muis aan
=> na 30 dagen symptomen arthritis: rode teen, zwelling (inflammatie) vergroeiing, ankylosis
→ in gewricht verdikking: integratie Tcel, Bcel, macrofagen, neutrofielen
→ °giant cellen = osteoblasten: vreten het been op
CII kip injecteren = CII muis
CFA (complete freund’s adjuvants) => beter Ab productie tegen CII (=olieachtige suspensie)
SPECT: gemerkte Ab’s inspuiten tegen ontsteking=> zie waar ontsteking aanwezig (knie, tenen)
FACS: zie werkzitting
Scheiding op:
- Grootte en korreligheid cellen: forward en sight scatter
- Type cel: fluoresecente Ab tegen bepaalde CD => zie positief voor welke oppervlakte merker
Cel per cel (traag)
Immunologie Patrick Mattys
Inleiding
Studies en onderzoek
Macrofaag activatie syndromen (MAS) en systemische Juvenile Idiopathische Artritis (sJIA)
sJIA = Auto-inflammatoire aandoening
<> auto-immuunziekte: Ab’s tegen lichaamseigen cellen (auto-Ab’s) of auto-actieve T-cellen
SJIA:
→ Systemisch: meerdere plekken op lichaam → Juvenile: bij kids
→ Idiopathische: ongekende oorsprong → Artritis: gewrichtsontsteking
Muismodel:
=> CFA (=olie-emulsie met dode m-o) in muis injectie => symptomen
- Uitslag, artritis (zwellingen), bloedarmoede (anemie: tekort RBC: zie geen rood bloed)
- MAS: macrofagen activatie => afbraak bloedcellen
→Anakinra IL1 = antagonist => herstel mogelijk
Examen
Verloop
! doel: Tekeningen kunnen maken!!!! + begrijpen (vb-examen op toledo)
- 2 hoofdvragen: 1 letterlijk in cursus, 1 adhv screening cursus (ding komt veel terug)
bv. wat weet je over IFgamma (tumor-, auto-immuniteit,..)
- Vraag werkzitting (1/3) !!!
- 4 bijvragen: juist of onjuist, definitie
bv. negatieve selectie om B-cellen uit thymus selecteren (fout: B cellen niet in thymus)
Examenvragen
Hoe verlopen de immuunreacties tegen infectie (virus vs bacterie vs wormen vs parasiet)?
Redenen van succes vaccinactie (waarom boosteren, …)?
→ primaire en secundaire antistofrespons: y-as = titers/concentratie Ab
x-as: 1e vaccinatie: #IgM ~ #IgG
2e vaccinatie (booster): enorme toename IgG titter
! Voordelen IgG’s: (!tabel slide 9)
1) Langer in circulatie (grote halfwaarde tijd)
2) Bindt Fc receptoren v. fagocyten => stimmulatie
3) Migratie door placenta mogelijk (nr foetus)
4) Activeren complementsysteem goed
5) Binden sterker aan Ag (affiniteitsmaturatie)
(IgM 1e gemaakt tijdens primaire, IgAs vr mucosaal transport)
Rol van cytokinen en chemokinen in immuunprocessen en ziektebeelden?
,Hoe kunnen tumoren herkend en verwijderd w door cellen innate immunity?
→ Ag op tumoroppervlak: herkenning door NK cellen en macrofagen (+eosinofiel, neutrofiel)
=> productie stoffen => verwijderen tumorcel
→ ADCC = antibody-depented-cellular-cytotoxicity
Allergische reacties en autoimmuniteit door overmatige of foutieve stimulatie immuunsysteem
→ astmapatiënt: luchtwegen: verdikt basaal membraan + extra cellen en mucus (slijm) aanwezig
=> moelijker uitademen
→ FEV = fored expiratory volume
=> astmapatient kan V niet terug uitademen + eventueel ook late astmatische respons
→ subcutane injectie stof bv. Huisstofmijt => kijk huid: allergie?
na tijdje kan ook late fase respons: kortademigheid of shokreactie
Niet dodelijk zoals wel het geval is bij kankers of neurologische aandoeiningen zoals ALS Amyotrofe
laterale sclerose
Reuma: rheumatoid arthritis (RA)
= symmetrische aandoening (L en R)
= chronisch inflammatoire ziekte = inflammatie rond gewricht
→ Knodulen = formaties met osteoblasten in: eten been op
→ hoge morbiditeit (schrijven,..) + niet dodelijk
→ anti-TLF = behandeling
Herhaling
Specifieke herkenning van antigenen
Via Ab of TCR
Antistoffen
= sleutel-slot herkenning Ag (H bruggen, ionische, hydrofobe en vdW krachten)
= IgG, IgD, IgE (monomeer), IgM (pentameer), IgA (dimeer: met J chain)
Structuur: 2 identieke zware en 2 identieke lichte ketens
TCR
Lineaire peptide gepresenteerd door MHC mole => herkenning door TCR
→ MHC-I bindt peptide 8-10 AZ vs MHC-II bindt peptide 13-18 AZ
MHC
= Polymorf: ≠ vormen, elk individu andere MHC (<>2eiege 2ling)
=> probleem transplantatie: MHC-mole zeer immunogeen => directe herkenning vreemde MHC
= Promiscuous: gemengd/ zonder onderscheid: 1 molecule kan ≠ peptide binden
=> DUS Specificiteit zit niet in MHC (bindt niet specifiek peptide), maar in TCR
,Genen die coderen voor MHC-I en -II
Bij elk v/d genen zijn er ≠ allelen
≠ combi allelen mogelijk = haplotype
Allelen komen codominant tot expressie
Muis: Haplotype-2 complex (=genen coderen voor MHC)
→ klasse I genen: H-2D, H-2L, H-2K klasse II: IA en IE
(cursief/itelic): haplotype aa kruisen met bb => °ab, want codominante overerving
Mens: HLA complex bij mens
→ Klasse I: A,B,C klasse II: DP, DQ,DR
Endogene en exogene pathway
Endogene: Cytoplasmatisch mole (eigen eiwit/stuk virus/bacterie) afgebroken
→ TAP (transporter associated with antigen processing): brengt peptide in ER
+ begeleiding door chaperons (tapasin)
Exogene: Opname Ag → uitwisseling met CLIP
!Cross presentatie mogelijk!
= opname Ag en toch presentatie op MHC-I (zie later) e.o.
Bare lymfocyt syndroom (BLS) type 1
! examenvraag: foto neus half opgegeten
BLS type 1 = mutatie in TAP
1) => geen TAP => lege MHC-I moles => zijn heel instabiel => directe internalisatie
=> lage [MHC-I] op oppervlak cellen => NK cel herkent cel als virus-besmette cel => dood cellen
2) => patiënt is immunodeficiënt (geen Ag presentatie)
Normale werking NK cel:
Toetst alle cellen in lichaam op aanwezigheid MHC-I
Normale cel: voldoende MHC-I aanwezig => inhibeer activiteit NK cel
Virus-besmette cel:
downregulatie MHC-I => virus ontsnapt aan presentatie en afbraak door Tc cel
MAAR tekort MHC-I => => afdoden virus besmette cel
3 eigenschappen immuunsysteem
1. Diversiteit dat gekoppeld is aan specificiteit
Enkel herkenning specifieke Ag (<> mutatie => geen herkenning)
Diversiteit door: Recombinatie V,D,(J),C gensegmenten Somatische hypermutaties
Groot # variabele gebieden Nucleotide toevoeging
2. Opbouwen van een geheugen
Primaire en secundaire antistofrespons => succes vaccinatie (IgG’s stijgen bij boosteren)
3. Onderscheid tussen vreemd en eigen
→opgebouwd uit zelfde AZ, maar enkel immuunrespons op vreemde eiwitten <> eigen eiwit
, Collageen-induced arthritis (CIA)
= diermodel voor rheumatoide artritis (RA)
Immuniseer muis met collageen-type II (CII), emulsifieren in CFA (complete freund’s adjucants)
=> aanmaak Ab’s tegen CII => Ab’s vallen ook CII in de gewrichten muis aan
=> na 30 dagen symptomen arthritis: rode teen, zwelling (inflammatie) vergroeiing, ankylosis
→ in gewricht verdikking: integratie Tcel, Bcel, macrofagen, neutrofielen
→ °giant cellen = osteoblasten: vreten het been op
CII kip injecteren = CII muis
CFA (complete freund’s adjuvants) => beter Ab productie tegen CII (=olieachtige suspensie)
SPECT: gemerkte Ab’s inspuiten tegen ontsteking=> zie waar ontsteking aanwezig (knie, tenen)
FACS: zie werkzitting
Scheiding op:
- Grootte en korreligheid cellen: forward en sight scatter
- Type cel: fluoresecente Ab tegen bepaalde CD => zie positief voor welke oppervlakte merker
Cel per cel (traag)
