De mens met gezondheidsproblemen
Algemene pathologie
Hart- en vaatziekten
Cardiovasculaire risicofactoren (ook belangrijk voor preventie)
Hoge cholesterolspiegel in het bloed (LDL)
Hypertensie
Familiale voorgeschiedenis
Roken
DM
Obesitas
(Chronische) stress
Gebrek aan lichaamsbeweging
Geslacht (tussen de 50-60 jaar > mannen)
Het vrouwelijke geslachtshormoon werkt beschermend tegen hart- en vaatziekten.
Deze bescherming valt weg vanaf de meno-pauze.
Atherosclerose = chronische, langzaam verlopende aandoening van de wand van arteriën, gekenmerkt
door aanwezigheid van atheroomplaten. → Progressieve vernauwing van de arteriën (door neerslaand
vet), er ontstaan doorbloedingsstoornissen waardoor de toevoer van zuurstof en bloed wordt verstoord.
Symptomen verschijnen meestal op middelbare leeftijd, ontstaan eerder:
Coronair lijden (hartkransslagaders (voorzien het hart van bloed en zuurstof)) → angor pectoris
Perifeer vaatlijden (beenslagaders) → etalage benen
Cerebrovasculair lijden (hals- en hersenslagaders) → symptomen van vernauwde halsslagader
door verminderde toevoer naar de hersenen (duizeligheid, geheugenstoornissen)
Diagnose door beeldvorming
Behandeling
Medicamenteus
Ballondilatatie = dotteren (stent = veertje blijft vaak achter in de slagader)
Heelkunde (bypass = een omleiding maken met een kunstslagader)
Verwikkelingen
Verhoogde kans op het ontstaan van trombose (artherotrombose) = vorming van een bloed klonter.
Bloedvat komt dicht te zitten, waardoor de
zuurstof- en bloedtoevoer worden
geblokkeerd.
Oorzaak van een herseninfarct, hartinfarct
en zuurstof te kort van het been.
Artherosclerose is de grootste oorzaak van
de vorming van trombose in de
SLAGADERS.
Aandoeningen t.g.v artherosclerose
,Etalage benen = vernauwing van de beenslagader
Symptomen vooral op momenten dat de persoon zich inspant (spieren hebben meer zuurstof nodig):
Begin stadium: kramppijn door melkzuurvorming, neemt af bij rusten
Later stadium: nachtelijke pijn en in rust
Eind stadium: veranderingen t.h.v. de huid zichtbaar → arterieel ulcus, gangreen
Diagnose door beeldvorming
Behandeling
Stoppen met roken
Wandelen
Aanpak van risicofactoren artherosclerose
Medicamenteus
Heelkundig
Verwikkelingen
Acute ischemie van het been (zuurstof te kort)
Angor pectoris = één of meerdere vernauwingen t.h.v. de kransslagaders.
Symptomen vooral op momenten dat de persoon zich inspant:
Beklemmend, pijnlijk gevoel achter het borstbeen. Dikwijls uitstralend naar de armen en keel →
pijn verdwijnt bij rust of inname van nitraten onder de tong.
Diagnose
Inspannings-ECG (fietsproef)
Coronarografie (hartkatheterisatie met contrastvloeistof)
Behandeling
Aanpassen levensstijl (aanpak risicofactoren artherosclerose)
Medicamenteus
Heelkundig
Acuut myocardinfarct = hartaanval = hartinfarct = necrose (afsterven) van een deel van de hartspier
t.g.v. volledige afsluiting van een kransslagader.
Oorzaak = artherosclerose + trombus
Symptomen
Typische hevige pijn achter het borstbeen met uitstraling naar de armen.
Minder typische is pijn lateraal in de borstkas, rugpijn en buikpijn (de onderkant van het hart rust
op het diafragma → maag- en buikpijn).
Diagnose
ECG
Bloedonderzoek (stijging hartenzymen en troponine)
Verwikkelingen
Hartritme stoornissen (uitgelokt tot ischemie)
Hartinsufficiëntie (onvoldoende werking van het hart, waardoor het te weinig bloed rond pompt)
Cardiogene shock
Behandelingen
Zo snel mogelijk de normale bloedstroming van het myocard te herstellen om zo veel mogelijk
schade te voorkomen.
In de acute fase kan pijnstilling en/of zuurstof worden toegediend. Ook kan er een trombolyse
infuus of een stent worden geplaatst.
Na de acute fase vaak een medicamenteuze onderhoudsbehandeling en het aanpassen van de
leefstijl.
Een reanimatie wordt gedaan om zoveel mogelijk hartspierweefsel te redden.
Prognose
De eerste 2-3 uur na het ontstaan van het acuut myocardinfarct zijn bepalend voor de prognose.
, Hoge mortaliteit in de eerste minuten en uren, voornamelijk door het ontstaan van ventriculaire
stoornissen (= hartritmestoornissen).
De grootte van het acuut myocardinfarct hangt af van de duur, de afsluiting en de grootte van het
afgesloten bloedvat.
CVA (cerebrovasculair accident) = beroerte = het acuut optreden van neurologische verschijnselen
t.g.v. afsluiting van hersenslagader (herseninfarct 80%) door trombus/embolie of t.g.v. een scheur in de
hersenslagader (hersenbloeding 20%). Komt vaak voor bij mensen van > 65 jaar.
Oorzaak
Herseninfarct: artherosclerose
Hersenbloeding: hypertensie, aneurysma (= een abnormale uitzetting van een bloedvat. Vaak de
reden voor een hersenbloeding bij jongeren).
Symptomen (mond, spraak ,arm = beroerte alarm)
Verlammingsverschijnselen
Afasie (spraakstoornissen)
Gezichtsvelduitval
Stoornissen in de sensibiliteit
Coördinatiestoornissen
Gedragsstoornissen
Slikstoornissen
Diagnose via beeldvorming (CT-scan, MRI)
Behandeling
Acute fase: beperken van weefselschade
Revalidatie fase: terugwinnen verloren mogelijkheden
Secundaire preventie → kans nieuw CVA verminderen
Prognose
(Blijvend) neurologische letsel
Belangrijke doodsoorzaak
Hersenbloeding heeft een slechtere prognose dan een herseninfarct
TIA (Transiente/tijdelijke ischemische aanval) = voorbijgaande stoornis in de bloedvoorziening
van de hersenen. Uitvalverschijnselen zijn binnen de 24 uur volledig verdwenen, meestal zelfs binnen één
uur.
Oorzaak = artherosclerose
Symptomen
Krachtverlies (bijv. aan een arm)
Spraakstoornissen
Afhangende mondhoek
Diagnose o.b.v. klinische verschijnselen
Behandeling
Medicamenteus
Heelkundig
Vaak zit het probleem in de halsslagaders, deze worden vaak nagekeken in het
ziekenhuis na een TIA om de kans op een CVA te verkleinen.
Prognose = dreigend herseninfarct.
(Arteriële) hypertensie = verhoogde druk in de slagaders 140 mmHg / 90 mmHg = stille
moordenaar
, Oorzaak = niet specifiek
Primaire hypertensie = oorzaak niet gekend interactie van genetische- en omgevingsfactoren
(90%)
Secundaire hypertensie = oorzaak gekend sommige nier- en stofwisselingsziekte, sommige
geneesmiddelen (10%)
Symptomen (kunnen vaak ongekend blijven)
Hoofdpijn
Duizeligheid
Oorsuizen
Diagnose door herhaaldelijke bloeddrukmetingen
Verwikkelingen
Harthypertrofie en hartinsufficiëntie
Artherosclerose (vaatwanden worden kwetsbaarder scheurtjes in de wanden ontstaan vet
slaat neer rond deze kwetsuren)
CVA
Nierinsufficiëntie
Achteruitgang gezichtsvermogen
Behandeling
Niet medicamenteus
Zoutgebruik verminderen
Vermageren bij overgewicht
Overmatig alcoholgebruik verminderen
Dagelijkse lichaamsbeweging
Rookstop
Stressbeheersing
Medicamenteus
(Chronische) hartinsufficiëntie/hartfalen = een toestand waarbij het hart niet langer in staat is
om de weefsels en organen van voldoende bloed te voorzien. Meestal te wijten aan een onvoldoende
lediging van het ventrikel (= systolische hartfalen).
Oorzaken (te kennen + betekenis hartfalen)
Ischemisch hartlijden
Hypertensie
Symptomen (te kennen)
Moeheid
Kortademigheid (in het begin bij inspanning, maar later ook nachtelijk)
Oedeem t.h.v enkels en voeten
Diagnose
Bepalen van de ejectiefractie d.m.v. echografie
Normaal 60%, bij hartfalen is deze lager
Behandeling
Niet medicamenteus
Beperking zout- en vochtinname
Lichaamsbeweging zover deze wordt verdragen
Medicamenteus
Acuut longoedeem = verwikkeling van hartfalen. Bloed sijpelt uit in de longblaasjes. Een zeer
uitgesproken dyspnoe, verstikkingsgevoel overheerst.
Behandeling
Algemene pathologie
Hart- en vaatziekten
Cardiovasculaire risicofactoren (ook belangrijk voor preventie)
Hoge cholesterolspiegel in het bloed (LDL)
Hypertensie
Familiale voorgeschiedenis
Roken
DM
Obesitas
(Chronische) stress
Gebrek aan lichaamsbeweging
Geslacht (tussen de 50-60 jaar > mannen)
Het vrouwelijke geslachtshormoon werkt beschermend tegen hart- en vaatziekten.
Deze bescherming valt weg vanaf de meno-pauze.
Atherosclerose = chronische, langzaam verlopende aandoening van de wand van arteriën, gekenmerkt
door aanwezigheid van atheroomplaten. → Progressieve vernauwing van de arteriën (door neerslaand
vet), er ontstaan doorbloedingsstoornissen waardoor de toevoer van zuurstof en bloed wordt verstoord.
Symptomen verschijnen meestal op middelbare leeftijd, ontstaan eerder:
Coronair lijden (hartkransslagaders (voorzien het hart van bloed en zuurstof)) → angor pectoris
Perifeer vaatlijden (beenslagaders) → etalage benen
Cerebrovasculair lijden (hals- en hersenslagaders) → symptomen van vernauwde halsslagader
door verminderde toevoer naar de hersenen (duizeligheid, geheugenstoornissen)
Diagnose door beeldvorming
Behandeling
Medicamenteus
Ballondilatatie = dotteren (stent = veertje blijft vaak achter in de slagader)
Heelkunde (bypass = een omleiding maken met een kunstslagader)
Verwikkelingen
Verhoogde kans op het ontstaan van trombose (artherotrombose) = vorming van een bloed klonter.
Bloedvat komt dicht te zitten, waardoor de
zuurstof- en bloedtoevoer worden
geblokkeerd.
Oorzaak van een herseninfarct, hartinfarct
en zuurstof te kort van het been.
Artherosclerose is de grootste oorzaak van
de vorming van trombose in de
SLAGADERS.
Aandoeningen t.g.v artherosclerose
,Etalage benen = vernauwing van de beenslagader
Symptomen vooral op momenten dat de persoon zich inspant (spieren hebben meer zuurstof nodig):
Begin stadium: kramppijn door melkzuurvorming, neemt af bij rusten
Later stadium: nachtelijke pijn en in rust
Eind stadium: veranderingen t.h.v. de huid zichtbaar → arterieel ulcus, gangreen
Diagnose door beeldvorming
Behandeling
Stoppen met roken
Wandelen
Aanpak van risicofactoren artherosclerose
Medicamenteus
Heelkundig
Verwikkelingen
Acute ischemie van het been (zuurstof te kort)
Angor pectoris = één of meerdere vernauwingen t.h.v. de kransslagaders.
Symptomen vooral op momenten dat de persoon zich inspant:
Beklemmend, pijnlijk gevoel achter het borstbeen. Dikwijls uitstralend naar de armen en keel →
pijn verdwijnt bij rust of inname van nitraten onder de tong.
Diagnose
Inspannings-ECG (fietsproef)
Coronarografie (hartkatheterisatie met contrastvloeistof)
Behandeling
Aanpassen levensstijl (aanpak risicofactoren artherosclerose)
Medicamenteus
Heelkundig
Acuut myocardinfarct = hartaanval = hartinfarct = necrose (afsterven) van een deel van de hartspier
t.g.v. volledige afsluiting van een kransslagader.
Oorzaak = artherosclerose + trombus
Symptomen
Typische hevige pijn achter het borstbeen met uitstraling naar de armen.
Minder typische is pijn lateraal in de borstkas, rugpijn en buikpijn (de onderkant van het hart rust
op het diafragma → maag- en buikpijn).
Diagnose
ECG
Bloedonderzoek (stijging hartenzymen en troponine)
Verwikkelingen
Hartritme stoornissen (uitgelokt tot ischemie)
Hartinsufficiëntie (onvoldoende werking van het hart, waardoor het te weinig bloed rond pompt)
Cardiogene shock
Behandelingen
Zo snel mogelijk de normale bloedstroming van het myocard te herstellen om zo veel mogelijk
schade te voorkomen.
In de acute fase kan pijnstilling en/of zuurstof worden toegediend. Ook kan er een trombolyse
infuus of een stent worden geplaatst.
Na de acute fase vaak een medicamenteuze onderhoudsbehandeling en het aanpassen van de
leefstijl.
Een reanimatie wordt gedaan om zoveel mogelijk hartspierweefsel te redden.
Prognose
De eerste 2-3 uur na het ontstaan van het acuut myocardinfarct zijn bepalend voor de prognose.
, Hoge mortaliteit in de eerste minuten en uren, voornamelijk door het ontstaan van ventriculaire
stoornissen (= hartritmestoornissen).
De grootte van het acuut myocardinfarct hangt af van de duur, de afsluiting en de grootte van het
afgesloten bloedvat.
CVA (cerebrovasculair accident) = beroerte = het acuut optreden van neurologische verschijnselen
t.g.v. afsluiting van hersenslagader (herseninfarct 80%) door trombus/embolie of t.g.v. een scheur in de
hersenslagader (hersenbloeding 20%). Komt vaak voor bij mensen van > 65 jaar.
Oorzaak
Herseninfarct: artherosclerose
Hersenbloeding: hypertensie, aneurysma (= een abnormale uitzetting van een bloedvat. Vaak de
reden voor een hersenbloeding bij jongeren).
Symptomen (mond, spraak ,arm = beroerte alarm)
Verlammingsverschijnselen
Afasie (spraakstoornissen)
Gezichtsvelduitval
Stoornissen in de sensibiliteit
Coördinatiestoornissen
Gedragsstoornissen
Slikstoornissen
Diagnose via beeldvorming (CT-scan, MRI)
Behandeling
Acute fase: beperken van weefselschade
Revalidatie fase: terugwinnen verloren mogelijkheden
Secundaire preventie → kans nieuw CVA verminderen
Prognose
(Blijvend) neurologische letsel
Belangrijke doodsoorzaak
Hersenbloeding heeft een slechtere prognose dan een herseninfarct
TIA (Transiente/tijdelijke ischemische aanval) = voorbijgaande stoornis in de bloedvoorziening
van de hersenen. Uitvalverschijnselen zijn binnen de 24 uur volledig verdwenen, meestal zelfs binnen één
uur.
Oorzaak = artherosclerose
Symptomen
Krachtverlies (bijv. aan een arm)
Spraakstoornissen
Afhangende mondhoek
Diagnose o.b.v. klinische verschijnselen
Behandeling
Medicamenteus
Heelkundig
Vaak zit het probleem in de halsslagaders, deze worden vaak nagekeken in het
ziekenhuis na een TIA om de kans op een CVA te verkleinen.
Prognose = dreigend herseninfarct.
(Arteriële) hypertensie = verhoogde druk in de slagaders 140 mmHg / 90 mmHg = stille
moordenaar
, Oorzaak = niet specifiek
Primaire hypertensie = oorzaak niet gekend interactie van genetische- en omgevingsfactoren
(90%)
Secundaire hypertensie = oorzaak gekend sommige nier- en stofwisselingsziekte, sommige
geneesmiddelen (10%)
Symptomen (kunnen vaak ongekend blijven)
Hoofdpijn
Duizeligheid
Oorsuizen
Diagnose door herhaaldelijke bloeddrukmetingen
Verwikkelingen
Harthypertrofie en hartinsufficiëntie
Artherosclerose (vaatwanden worden kwetsbaarder scheurtjes in de wanden ontstaan vet
slaat neer rond deze kwetsuren)
CVA
Nierinsufficiëntie
Achteruitgang gezichtsvermogen
Behandeling
Niet medicamenteus
Zoutgebruik verminderen
Vermageren bij overgewicht
Overmatig alcoholgebruik verminderen
Dagelijkse lichaamsbeweging
Rookstop
Stressbeheersing
Medicamenteus
(Chronische) hartinsufficiëntie/hartfalen = een toestand waarbij het hart niet langer in staat is
om de weefsels en organen van voldoende bloed te voorzien. Meestal te wijten aan een onvoldoende
lediging van het ventrikel (= systolische hartfalen).
Oorzaken (te kennen + betekenis hartfalen)
Ischemisch hartlijden
Hypertensie
Symptomen (te kennen)
Moeheid
Kortademigheid (in het begin bij inspanning, maar later ook nachtelijk)
Oedeem t.h.v enkels en voeten
Diagnose
Bepalen van de ejectiefractie d.m.v. echografie
Normaal 60%, bij hartfalen is deze lager
Behandeling
Niet medicamenteus
Beperking zout- en vochtinname
Lichaamsbeweging zover deze wordt verdragen
Medicamenteus
Acuut longoedeem = verwikkeling van hartfalen. Bloed sijpelt uit in de longblaasjes. Een zeer
uitgesproken dyspnoe, verstikkingsgevoel overheerst.
Behandeling
