Begrippen H3
Atmosferische luchtcirculatie:
De atmosferische luchtcirculatie is de verplaatsing van lucht in de atmosfeer (het grote
windsysteem)
Zo werkt het grote windsysteem:
In de atmosfeer zitten allerlei gassen:
➔ Zuurstof
➔ Stikstof
➔ Waterdamp
➔ Koolstofdioxide
Ondanks dat deze gassen heel erg licht zijn, hebben ze toch wel een gewicht. Het
gewicht van de lucht op het aardoppervlak noemen we de luchtdruk.
De luchtdruk is niet op alle plekken even hoog, op sommige gebieden zijn namelijk de
gassen meer aanwezig dan ergens anders en dit zorgt ervoor dat de lucht gaat stromen.
Lucht stroomt dus van gebieden met veel gassen, naar gebieden met minder gassen in
de lucht.
De gebieden met weinig gassen ontstaan doordat de gassen die warm worden uitzetten,
hetzelfde geldt ook voor de lucht. Doordat de lucht wordt verwarmd gaat het uitzetten
en wordt het lichter dan de lucht om zich heen. Vervolgens stijgt de lucht.
Op de plaatsen in de wereld waar de zon vaak hoog staat (dus rond de evenaar)
verwarmt de zon de aarde erg goed. Hier wordt dus de lucht verwarmd die vervolgens
gaat uitzetten en het gewicht van de lucht neemt dus vervolgens af en gaat dus stijgen.
Dit noemen we daarom een lagedrukgebied.
1
,De gassen die stijgen rondom de evenaar kunnen
niet hoger van 10 kilometer stijgen, ze verspreiden
zich dan naar het noorden en het zuiden. Zo’n
3000 kilometer verder naar het noorden en het
zuiden, zakken ze weer. Dit is ongeveer tot de 30e
breedtegraad. Doordat hier veel gassen zakken
naar de grond, zijn hier veel meer gassen aanwezig
en is de druk op het aardoppervlak hoger en
daarom spreken we hier van een hoge luchtdruk.
Op het aardoppervlak zullen de gassen van het hogedrukgebied, naar het
lagedrukgebied gaan stromen. Deze luchtstromen noemen we de ‘Hadley-cell’.
De lucht die zakt tot ongeveer de 30e breedtegraad stroomt niet alleen naar de evenaar,
maar ook naar de 60e breedtegraad. Op de noord en de zuidpool is het erg koud. De
7gassen koelen af, waardoor ze krimpen. De lucht wordt dus zwaarder doordat ze
allemaal bij elkaar in één krimpen en zakt dus naar beneden waardoor er een
hogedrukgebied ontstaat.
Vanaf de noord en zuidpool stroomt de lucht over het aardoppervlak naar de 60e
breedtegraad. Op de 60e breedtegraad botsen de lucht vanaf de noord of zuidpool met
de warme lucht van de 30e breedtegraad tegen elkaar. Dit zorgt ervoor dat de lucht gaat
stijgen, dus ook hier is sprake van een lagedrukgebied. De luchtdeeltjes die in de lucht
zitten verspreiden zich vervolgens weer naar het noorden of het zuiden.
De luchtstromingen tussen de 30e en de 60e breedtegraad noemen we de ‘Ferrel-cell’.
De luchtstromingen tussen de 60e breedtegraad en de poolgebieden, noemen we de
‘Polaire-cell’.
2
, Door een slechte irrigatie kan er verzilting ontstaan. Hiermee wordt de toename van
het zoutgehalte in de bodem bedoeld. Dit gebeurt wanneer er te veel irrigatiewater
wordt gebruikt. Het irrigatiewater dat niet door de planten wordt opgenomen, zakt in
de bodem naar het grondwater. Als dit jaren achter elkaar doorgaat, stijgt de
grondwaterspiegel. Het water kruipt omhoog in de grond en voert de opgeloste zouten
in het water mee naar boven. Als het water aan de oppervlakte komt en vervolgens
verdampt, blijven de zouten in de bodem achter.
De meeste planten kunnen niet tegen zout. De aanwezigheid hiervan belemmert de
opname van voedingsstoffen door de planten. In verzilte gebieden is landbouw vaak erg
moeilijk. De kale vlakten zijn vervolgens ook weer gevoelig en vatbaar voor bodemerosie.
Het overtollige water sneller afvoeren via drainage is een oplossing om verzilting te
voorkomen.
Irrigatie:
Irrigatie is het toevoegen van water bij een landbouw wanneer er te weinig neerslag is,
bijvoorbeeld een sproeier.
Verzilting:
Verzilting is de toename van het
zoutgehalte in de bodem of in het
grondwater en oppervlaktewater door
een verkeerd landbouwgebruik.
Drainage:
Drainage is de verlaging van de
grondwaterstand door het aanleggen van greppels en afvoerbuizen in de grond.
Duurzaam landgebruik:
Er wordt steeds meer op de wereld gestreefd naar duurzaam landgebruik. Duurzaam
landgebruik is de zorgvuldige gebruik van grond, zodat die ook voor de aankomende
generaties te gebruiken is. Ook is het doel van duurzaam landgebruik om de bodem
goed te beschermen.
Bodemerosie:
Bodemerosie is het wegwaaien of wegspoelen van de bovenste bodemlaag door wind of
(regen) water. Dit gebeurt meestal als de bodem onbegroeid is.
3
Atmosferische luchtcirculatie:
De atmosferische luchtcirculatie is de verplaatsing van lucht in de atmosfeer (het grote
windsysteem)
Zo werkt het grote windsysteem:
In de atmosfeer zitten allerlei gassen:
➔ Zuurstof
➔ Stikstof
➔ Waterdamp
➔ Koolstofdioxide
Ondanks dat deze gassen heel erg licht zijn, hebben ze toch wel een gewicht. Het
gewicht van de lucht op het aardoppervlak noemen we de luchtdruk.
De luchtdruk is niet op alle plekken even hoog, op sommige gebieden zijn namelijk de
gassen meer aanwezig dan ergens anders en dit zorgt ervoor dat de lucht gaat stromen.
Lucht stroomt dus van gebieden met veel gassen, naar gebieden met minder gassen in
de lucht.
De gebieden met weinig gassen ontstaan doordat de gassen die warm worden uitzetten,
hetzelfde geldt ook voor de lucht. Doordat de lucht wordt verwarmd gaat het uitzetten
en wordt het lichter dan de lucht om zich heen. Vervolgens stijgt de lucht.
Op de plaatsen in de wereld waar de zon vaak hoog staat (dus rond de evenaar)
verwarmt de zon de aarde erg goed. Hier wordt dus de lucht verwarmd die vervolgens
gaat uitzetten en het gewicht van de lucht neemt dus vervolgens af en gaat dus stijgen.
Dit noemen we daarom een lagedrukgebied.
1
,De gassen die stijgen rondom de evenaar kunnen
niet hoger van 10 kilometer stijgen, ze verspreiden
zich dan naar het noorden en het zuiden. Zo’n
3000 kilometer verder naar het noorden en het
zuiden, zakken ze weer. Dit is ongeveer tot de 30e
breedtegraad. Doordat hier veel gassen zakken
naar de grond, zijn hier veel meer gassen aanwezig
en is de druk op het aardoppervlak hoger en
daarom spreken we hier van een hoge luchtdruk.
Op het aardoppervlak zullen de gassen van het hogedrukgebied, naar het
lagedrukgebied gaan stromen. Deze luchtstromen noemen we de ‘Hadley-cell’.
De lucht die zakt tot ongeveer de 30e breedtegraad stroomt niet alleen naar de evenaar,
maar ook naar de 60e breedtegraad. Op de noord en de zuidpool is het erg koud. De
7gassen koelen af, waardoor ze krimpen. De lucht wordt dus zwaarder doordat ze
allemaal bij elkaar in één krimpen en zakt dus naar beneden waardoor er een
hogedrukgebied ontstaat.
Vanaf de noord en zuidpool stroomt de lucht over het aardoppervlak naar de 60e
breedtegraad. Op de 60e breedtegraad botsen de lucht vanaf de noord of zuidpool met
de warme lucht van de 30e breedtegraad tegen elkaar. Dit zorgt ervoor dat de lucht gaat
stijgen, dus ook hier is sprake van een lagedrukgebied. De luchtdeeltjes die in de lucht
zitten verspreiden zich vervolgens weer naar het noorden of het zuiden.
De luchtstromingen tussen de 30e en de 60e breedtegraad noemen we de ‘Ferrel-cell’.
De luchtstromingen tussen de 60e breedtegraad en de poolgebieden, noemen we de
‘Polaire-cell’.
2
, Door een slechte irrigatie kan er verzilting ontstaan. Hiermee wordt de toename van
het zoutgehalte in de bodem bedoeld. Dit gebeurt wanneer er te veel irrigatiewater
wordt gebruikt. Het irrigatiewater dat niet door de planten wordt opgenomen, zakt in
de bodem naar het grondwater. Als dit jaren achter elkaar doorgaat, stijgt de
grondwaterspiegel. Het water kruipt omhoog in de grond en voert de opgeloste zouten
in het water mee naar boven. Als het water aan de oppervlakte komt en vervolgens
verdampt, blijven de zouten in de bodem achter.
De meeste planten kunnen niet tegen zout. De aanwezigheid hiervan belemmert de
opname van voedingsstoffen door de planten. In verzilte gebieden is landbouw vaak erg
moeilijk. De kale vlakten zijn vervolgens ook weer gevoelig en vatbaar voor bodemerosie.
Het overtollige water sneller afvoeren via drainage is een oplossing om verzilting te
voorkomen.
Irrigatie:
Irrigatie is het toevoegen van water bij een landbouw wanneer er te weinig neerslag is,
bijvoorbeeld een sproeier.
Verzilting:
Verzilting is de toename van het
zoutgehalte in de bodem of in het
grondwater en oppervlaktewater door
een verkeerd landbouwgebruik.
Drainage:
Drainage is de verlaging van de
grondwaterstand door het aanleggen van greppels en afvoerbuizen in de grond.
Duurzaam landgebruik:
Er wordt steeds meer op de wereld gestreefd naar duurzaam landgebruik. Duurzaam
landgebruik is de zorgvuldige gebruik van grond, zodat die ook voor de aankomende
generaties te gebruiken is. Ook is het doel van duurzaam landgebruik om de bodem
goed te beschermen.
Bodemerosie:
Bodemerosie is het wegwaaien of wegspoelen van de bovenste bodemlaag door wind of
(regen) water. Dit gebeurt meestal als de bodem onbegroeid is.
3
