Samenvatting Vrijetijdseducatie (MSR12A)

Motorische handicap

1. Oorzaken:

1. Hersenletsel (o²) (afhankelijk van locatie)

Problemen:

- Bewegings- en houdingsproblemen
- Stoornissen in gehoor- en gezichtsvermogen
- Epilepsie
- Spraak-, eet-, kauw- en slikstoornissen

2. Neuromusculaire aandoening

= kinderen met dergelijke aandoening hebben een slap en weinig krachtig spierstelsel.

Progressieve vermindering van motorische mogelijkheden.

Oorzaak: in een zenuw/ overgang van zenuw naar een spier (spierziekte)

Problemen:

- Snelheid, beweeglijkheid, kracht en uithoudingsvermogen dalen
- Verminderde longcapaciteit (ademhalingsproblemen)µ
- Daling algemene weerstand
- Vermoeidheid bij minimale inspanning



3. Spina bifida (open rug)

= aangeboren afwijking, die ontstaan is door onvoldoende sluiting van het ruggenmerg.

Na geboorte wordt dit operatief dichtgemaakt.

 Afhankelijk van plaats en de ernst kan er verlamming zijn aan onderste ledematen

Problemen:

- Incontinentieproblemen (controle over sluitspieren)
- Vorming wonden op weke plaatsen en ontstekingsgevaar voor nieren en blaas
- Gevoeligheidsuitval
- Vorming waterhoofd



4. Trauma of ongeval

= verworven handicap

Normale ontwikkeling plots onderbroken

Vb. ongeval, foutief medisch ingrijpen, infectie…

,Problemen:

- Verlieservaring: dingen vroegen konden, kunnen nu niet meer
- Schuldgevoelens (gemaakte fouten)
- Verwerkings- en aanvaardingsproces



5. Zeldzame aandoening

Vb. dwerggroei, beenderbroosheid, softenon…

Problemen:

- hulp(-middelen) Technisch & begeleider
- trager werktempo
- verstoring in grove & fijne motoriek
- lichaamsschema is verstoord
o oriëntatie & structuur problemen
- concentratie problemen
o Faalangstig



2. Aanpassingen
- Gebruiken van technische hulpmiddelen
- Inzicht in de ruimte

 Visueel-motorische coördinatie (andere schaar, pennen…)
o Training snel starten
 Rekening houden met trager werktempo
 Zelfstandigheid aanmoedigen
 Aangepast toilet
 Voldoende bewegingsruimte voorzien
 Rust bieden na opdracht
 Duidelijk maken aan andere kinderen
 Reverse integration
 Regels en materiaal aanpassen



Voordelen:

 niet apart gezet
 andere leren met lln uit BuSo omgaan
 praktisch



Nadelen:

- grote werkdruk - Voldoende middelen beschikbaar zijn
- faalervaringen - geschikte infrastructuur
- inzet lkr nodig

,Auditieve handicap
 Slechthorend
 Doof

1. Gevolgen:
 Taal en spraakontwikkeling = verstoord (SMOG)
 Moeilijkheden met informatieverwerking (leerproblemen, ontwikkelingsachterstand…)
 Problemen met richting van geluid herkennen
 Geen verschil in waarnemen van kleine nuances in ritme en timbre
 Omgevingslawaai (alles is versterkt door apparaat)
 Bepaalde uitdrukkingen niet begrijpen
 Kunnen niet alles waarnemen
 evenwicht & reactiesnelheid = verstoord
 verstoorde integratie

2. Aanpassingen:
 Kijkwijzers
 Geef het kind een goede plaats in de klas
 Aandacht trekken vooraleer beginnen met praten
 Visuele manier uitleg ondersteunen
 Bewust zijn van de handicap
 Uitleg in gezichtsveld (liplezen)
 Apart signaal
 Demo!

3. Specifieke tips voor LO

Plaats:

 Sta altijd recht tegenover de sporter
 Hou oogcontact
 Sporter vooraan in groep plaatsen
 Geen zon in de ogen
 Beperk achtergrondlawaai



Communicatie:

 Duidelijk articuleren
 Mimiek en lichaamshouding ondersteunen uitleg
 Geen hindernissen voor aangezicht
 Ook met tolk, boodschap richten naar sporter
 Geen kauwgom
 Eenvoudig taalgebruik




Organisatie:

,  Visuele demonstratievormen
 Schema’s en aantekeningen
 Duidelijke signalen van starten en stoppen
 Scorebord
 Ondersteunende ritmes om beweging aan te voelen



Leiderschapsstijlen:

 Stimuleer leiderschapsstijlen bij dove sporters
 Geef sporter zelf keuzes



Veiligheid:

 Door evenwichtsstoornissen sporter in het oog houden bij klimmen, springen, duiken in
zwembad…



Autismespectrumstoornis

Autisme= een vertraagde en afwijkende ontwikkeling van sociale relaties, taal en andere
communicatieve vaardigheden.

= gelijkend met auditieve handicap

1. Problemen:
- Taal- en spraakontwikkeling
- Begrijpen figuurlijke en abstracte taal
- Communicatieve handicap
- Beperkte stereotypen
- Repetitieve gedragspatronen



2. Taak van GON-begeleider
- Dag en weekschema’s
- Structuur aanbieden
- Stappenplannen maken
- Herhaling van moeilijke leerstof
- Hoe gevoelens uiten




3. Taak van leerkracht
- Afspraken maken met GON-begeleiding