Samenvatting gynaecologie

Gynaecologie
Veel voorkomende vragen en klachten bij de
vrouw
Vaginale afscheiding
Normale vaginale flora = bestaat uit diverse gisten en bacteriën die met elkaar in evenwicht
zijn in een ecologisch micromilieu

Hoeveelheid, geur, kleur en samenstelling wordt bepaald door factoren zoals leeftijd, fase
van menstruele cyclus, zwangerschap en gebruik van hormonale anticonceptie, antibiotica of
hygiënische middelen

Ecologisch evenwicht kan verstoord worden  herstelt meestal vanzelf

Dagelijks vaginale spoelingen verergert het probleem

Vaginale afscheiding bestaat uit:
 Afschilferend vaginaal epitheel
 Preovulatoir slijm (paar dagen voor de ovulatie)
 Bij seksuele opwinding ontstaat slijm vanuit de vagina en de vulva

Veranderde vaginale afscheiding kan op een aandoening wijzen, meestal zijn er dan ook
andere symptomen zoals:
 Jeuk, roodheid van de vulva en witte brokkelige afscheiding
o Overmatige groei van Candida vulvovaginitis (= schimmelinfectie)
 Afwijkende niet heldere kleur (geel, groen, grijzig)
o Kan wijzen op een SOA
 Visgeur of rottende geur
o Visgeur  bacteriële vaginose
o Rottende geur  vergeten tampon
 Bloedverlies na coïtus
o Kan wijzen op cervicitis, SOA, een poliep of cervixcarcinoom

Menstruatieproblemen
Menstruatie = loslaten en uitstoten van het endometrium van de uterus na de ovulatie als er
geen bevruchting heeft plaatsgevonden

Bloeding bij gebruik van hormonale anticonceptie ≠ menstruatie (want geen eisprong) =
ontrekkingsbloeding
Treedt op in de stopweek
Doorbraakbloeding = wanneer er een bloeding is tijdens het gebruik van hormonale
anticonceptie buiten de stopweek

De eerste menstruatie: tussen de 12 en 13 jaar
Duur van de cyclus = vanaf eerste dag van laatste menstruatie tot de eerste dag van de
volgende menstruatie

Dysmenorroe = een pijnlijke menstruatie
Hypermenorroe = heftig bloedverlies tijdens de menstruatie

Hypermenorroe: vaak primair dan al bestaat vanaf de eerste jaren na de menarche

1

,Klachten kunnen worden verminderd door het gebruik van vrij verkrijgbare geneesmiddelen
of door gebruik van hormonale anticonceptie

Als dysmenorroe veel later optreedt na een periode van normale menstruaties (= secundair)
 gynaecologische afwijking (endometriose, myomen en ontsteking)

PMS = premenstruele klachten
Van week voor menstruatie tot een paar dagen erna
Zeer diverse klachten

Ernstige PMS-klachten kan SSRI’S in combinatie met psychologische counseling
aangeraden worden

Pijnlijke borsten
Mastopathie = verzamelnaam voor allerlei goedaardige klachten aan de borsten en komt
voor bij 1 op de 10 vrouwen
- Borsten zijn pijnlijk en gespannen
- Borsten kunnen stug en onregelmatig aanvoelen
- Klachten zijn vaak vlak voor de menstruatie het ergst

Is onschuldig

Klachten van pijnlijke borsten bij hormonale anticonceptie verdwijnen bijna altijd na 3
maanden gebruik

Doorverwijzing naar een specialist is geïndiceerd bij:
- Tepeluitvloed
- Niet-cyclus gebonden zwelling in de borst
- Ontstekingsreactie van de borst

Kan ik zwanger zijn?
Onderscheid leren kennen tussen puur voorvocht en sperma
Sperma kan 5 tot 7 dagen intravaginaal blijven  sperma tijdens de menstruatie
ingebracht kan een bevruchting geven bij een vroege eisprong

Zwangerschapstest biedt uitkomst, maar deze is vanaf enkele dagen na het uitblijven van de
eerstvolgende menstruatie al betrouwbaar

Endometriose
Endometriose = een chronische ziekte waarbij het baarmoederslijmvlies zich buiten de
baarmoederholte hecht aan verschillende organen
1 van de meest voorkomende ziekten
Prevalentie: 10-15% van alle premenopauzale vrouwen vooral tussen 30 en 50 jaar

Oorzaak is niet bekend

Meest geaccepteerde theorie = transplantatie- of implantatietheorie = behelst retrograde
menstruatie door de eileiders, implantatie van vitale endometriumcellen tegen het
peritoneum en vervolgens uitgroei tot endometriosehaarden

Leidt tot maandelijkse, cyclusgebonden pijnklachten


2

, Endometriose wordt geassocieerd met pijn en subfertiliteit
Bij pijn: onderscheid tussen dysmenorroe, dyspareunie en chronische buikpijn

Behandeling is niet altijd nodig

Als er wel klachten zijn, of als er uitgebreide endometriose is, is behandeling aan te raden.
Dit kan door middel van:
- Medicatie: pijnstillers en/of hormonen
Kan behandeld worden door de ovulatie te stoppen en de menstruatiecyclus
stil te leggen met hormonen
- Operatie: om endometriosehaarden te verwijderen
Ernstige gevallen: baarmoeder en/of eierstokken te verwijderen

Pijn bij coïtus
Vroeger: onderscheid tussen dyspareunie en vaginisme
Dyspareunie = pijn bij gemeenschap
Vaginisme = onmogelijkheid tot gemeenschap

Nu: beide termen samen => genitopelviene pijn/penetratiestoornis = GPPPS

Veel voorkomende vragen of klachten bij de man
Plekjes op de penis
Alertheid is nodig bij volgende klachten:
- Pijnlijke blaasjes  herpes genitalis
- Een zweer  pijnloos bij syfilis
- Jeuk  candida
- Onregelmatige bobbeltjes  genitale wratten

Parelketting (= corona divina) leidt vaak onterecht tot zorgen = regelmatig gegroepeerde
papillen aan de corona
Normale anatomische variatie
Geen behoefte tot behandeling

Mechanische irritatie door te veel frictie bij:
 Onvoldoende lubricatie bij de vrouwelijke partner
 Te langdurig met de droge hand masturberen
 Te weinig glijmiddel gebruiken bij anale seks
 Dagelijks wassen met zeep (uit angst voor een soa)

Nauwe voorhuid
Bij pijn bij gemeenschap of bij masturberen  te nauwe voorhuid (= phimosis) of een tekort
frenulum (= het riempje waarmee de voorhuid aan de eikel vastzit)

Een te nauwe voorhuid kan ontstaan:
- Voorhuid van jongs af aan niet is meegerekt bij erecties
- Door infecties (bij oudere mannen met diabetes)

Behandeling:
- Met glijmiddel de voorhuid over de eikel van de slappe penis trekken
- Erna met de penis in erectie
- Als niet helpt: voorhuid dunner maken door 2x daags Clobestasolcrème
(= corticosteroïd) aan te brengen gedurende 6 tot 8 weken
=> Als dit alles niet helpt dan tekort riempje onder plaatselijke verdoving worden ingeknipt

3