Dermatoscopie patroonanalyse samenvattingskaart
Basiscursus dermatoscopie 2022
1. Patronen: lijnen (reticulair, vertakkend, hoekig, radiair, parallel, gebogen), pseudopodia, cirkels (rond
folliculaire openingen), dots, clods
2. Kleuren: geel/oranje (keratine bovenste huidlaag / hoornlaag; soms ulceratie), wit (keratine,
collageenvorming (dermaal, regressie) of pus), zwart (melanocyten hoog in epidermis), bruin (melanocyten
lager in epidermis (overgang), blauw (melanocyten diep in de dermis, een verdikte epidermis of bloed), grijs
(melanocyten hoog in de dermis, in regressie), rood/paars (bloed)
3. Aanwijzingen: symmetrie, begrenzing, structuurloze gebied, rangschikking, type vaatpatroon
Gewone naevus (grensvlaknaevus)
De melanocyten bevinden zich in de epidermis. Netwerkstructuur van jnere of bredere
reticulaire lijnen, eventueel asymmetrisch verdeeld, vaak ook centraal structuurloos (zwart,
bruin of bruin-roze), soms enkel structuurloos, eventueel (enkel) een patroon van symmetrisch
verdeelde clods/dots (gehele laesie, centraal of perifeer), eventueel ook erytheem (atypisch),
eventueel vertakkende lijnen, eventueel radiaire lijnen, soms een patroon van bruine cirkels,
soms symmetrisch verdeelde pseudopodia (atypisch)
- Blue naevus: een structuurloos blauw, wit, geel, grijs of bruin patroon, kleur niet wegdrukbaar,
alsof het beeld niet scherp gesteld kan worden
- Dermale naevus: melanocyten in dermis. Ofwel huidkleurig met weinig pigment en
kommavormige bloedvaatjes, soms lineair. Ofwel een patroon van bruine clods/dots
symmetrisch verdeeld, eventueel met kommavormige bloedvaatjes. Soms witte of gele clods
(keratine), een wit structuurloosgebied of lijn (collageen na trauma) of rode dots (bloedvaatjes),
soms een uitstekende haar. Wiebelteken positief.
- Samengestelde naevus (compound): dermaal (verheven) en grensvlak
- Acrale naevus: parallelle lijnen volgens een groevenpatroon (!) met eventueel een patroon van
dots langs de lijnen of ertussen witte dots (zweetklieruitgangen), eventueel radiaire lijnen
- Spitz naevus: centraal structuurloos eventueel wit (collageen) met perifeer radiaire lijnen,
eventueel bruine/zwart en/of pseudopodia bij gepigmenteerde variant (bij kinderen, worden
vaak geexcideerd), ook puntige bloedvaatjes?
Lentigo benigna
Een symmetrisch bruin structuurloos patroon of reticulair lijnenpatroon, ook gebogen lijnen,
verschillende bruintinten, soms witte lijnen, soms hoekige lijnen, soms subtiele bruine cirkels
rond de folliculaire openingen, een scherpe moth eaten begrenzing
- Ink spot lentigo (zeldzaam): dikke reticulaire lijnen, zwart. Als een druppel inkt op vloeipapier
Melanoom
Chaos, alle kleuren mogelijk, asymmetrische verdelingen, wisselende scherpe begrenzingen,
verschillende soorten lijnen, ulceratie kan aanwezig zijn, eventueel bruine cirkels, een puntig of
polymorf vaatpatroon, ook structuurloze zones, regressie kan zichtbaar zijn, aanwijzingen zijn:
excentrische structuurloze zone, grijze cirkels, lijnen, dots of clods (asymmetrisch), zwarte dots
of clods (asymmetrisch), pseudopodia of radiaire lijnen (asymmetrisch), witte lijnen (polarisatie-
speci ek), dikke reticulaire lijnen, polymorf vaatpatroon, parallelle lijnen pigment óp de ribbels
(acra), hoekige (polygonale) lijnen (gelaat, zie ook lentigo maligna)
- Amelanotisch: geen pigment, eventueel andere aanwijzingen zoals een polymorf vaatpatroon
- Acraal: parallelle lijnen volgens een ribbelpatroon (bruine lijn met witte dots erin)
Lentigo maligna
Aanwijzingen zijn hoekige grijze lijnen of cirkels rond folliculaire openingen, soms bestaande
uit grijze dots, ook bruine cirkels of hoekige lijnen, cirkels kunnen compleet of incompleet zijn
M. Hazelho
fi ff fi
Basiscursus dermatoscopie 2022
1. Patronen: lijnen (reticulair, vertakkend, hoekig, radiair, parallel, gebogen), pseudopodia, cirkels (rond
folliculaire openingen), dots, clods
2. Kleuren: geel/oranje (keratine bovenste huidlaag / hoornlaag; soms ulceratie), wit (keratine,
collageenvorming (dermaal, regressie) of pus), zwart (melanocyten hoog in epidermis), bruin (melanocyten
lager in epidermis (overgang), blauw (melanocyten diep in de dermis, een verdikte epidermis of bloed), grijs
(melanocyten hoog in de dermis, in regressie), rood/paars (bloed)
3. Aanwijzingen: symmetrie, begrenzing, structuurloze gebied, rangschikking, type vaatpatroon
Gewone naevus (grensvlaknaevus)
De melanocyten bevinden zich in de epidermis. Netwerkstructuur van jnere of bredere
reticulaire lijnen, eventueel asymmetrisch verdeeld, vaak ook centraal structuurloos (zwart,
bruin of bruin-roze), soms enkel structuurloos, eventueel (enkel) een patroon van symmetrisch
verdeelde clods/dots (gehele laesie, centraal of perifeer), eventueel ook erytheem (atypisch),
eventueel vertakkende lijnen, eventueel radiaire lijnen, soms een patroon van bruine cirkels,
soms symmetrisch verdeelde pseudopodia (atypisch)
- Blue naevus: een structuurloos blauw, wit, geel, grijs of bruin patroon, kleur niet wegdrukbaar,
alsof het beeld niet scherp gesteld kan worden
- Dermale naevus: melanocyten in dermis. Ofwel huidkleurig met weinig pigment en
kommavormige bloedvaatjes, soms lineair. Ofwel een patroon van bruine clods/dots
symmetrisch verdeeld, eventueel met kommavormige bloedvaatjes. Soms witte of gele clods
(keratine), een wit structuurloosgebied of lijn (collageen na trauma) of rode dots (bloedvaatjes),
soms een uitstekende haar. Wiebelteken positief.
- Samengestelde naevus (compound): dermaal (verheven) en grensvlak
- Acrale naevus: parallelle lijnen volgens een groevenpatroon (!) met eventueel een patroon van
dots langs de lijnen of ertussen witte dots (zweetklieruitgangen), eventueel radiaire lijnen
- Spitz naevus: centraal structuurloos eventueel wit (collageen) met perifeer radiaire lijnen,
eventueel bruine/zwart en/of pseudopodia bij gepigmenteerde variant (bij kinderen, worden
vaak geexcideerd), ook puntige bloedvaatjes?
Lentigo benigna
Een symmetrisch bruin structuurloos patroon of reticulair lijnenpatroon, ook gebogen lijnen,
verschillende bruintinten, soms witte lijnen, soms hoekige lijnen, soms subtiele bruine cirkels
rond de folliculaire openingen, een scherpe moth eaten begrenzing
- Ink spot lentigo (zeldzaam): dikke reticulaire lijnen, zwart. Als een druppel inkt op vloeipapier
Melanoom
Chaos, alle kleuren mogelijk, asymmetrische verdelingen, wisselende scherpe begrenzingen,
verschillende soorten lijnen, ulceratie kan aanwezig zijn, eventueel bruine cirkels, een puntig of
polymorf vaatpatroon, ook structuurloze zones, regressie kan zichtbaar zijn, aanwijzingen zijn:
excentrische structuurloze zone, grijze cirkels, lijnen, dots of clods (asymmetrisch), zwarte dots
of clods (asymmetrisch), pseudopodia of radiaire lijnen (asymmetrisch), witte lijnen (polarisatie-
speci ek), dikke reticulaire lijnen, polymorf vaatpatroon, parallelle lijnen pigment óp de ribbels
(acra), hoekige (polygonale) lijnen (gelaat, zie ook lentigo maligna)
- Amelanotisch: geen pigment, eventueel andere aanwijzingen zoals een polymorf vaatpatroon
- Acraal: parallelle lijnen volgens een ribbelpatroon (bruine lijn met witte dots erin)
Lentigo maligna
Aanwijzingen zijn hoekige grijze lijnen of cirkels rond folliculaire openingen, soms bestaande
uit grijze dots, ook bruine cirkels of hoekige lijnen, cirkels kunnen compleet of incompleet zijn
M. Hazelho
fi ff fi
