Uitwerking Key terms Wetenschapsfilosofie
Science
Wetenschap is gebaseerd op feiten i.p.v. persoonlijke opvattingen en speculaties
Observation
Een waarneming met de zintuigen. De interpretatie van een observatie kan van persoon tot persoon
verschillen vanwege achtergrondkennis
Knowledge
Kennis moet gegenereerd worden door grondig onderzoek (positivistisch volgens Auguste Comté,
want hij vond dat dè manier om kennis te vergaren)
Knowledge is justified true belief (warranted)
Positivism
Positivisten gaan ervan uit dat alles onafhankelijk van onze observaties bestaat. Deze filosofie
baseert zich enkel op waarneembare feiten (empirisch). Ze geloven dat iemand een observatie kan
doen zonder beïnvloed te raken door hun eigen opvattingen en zo tot objectieve kennis komen
(objectivist). Logical positivists vonden speculaties zonder observaties (bewijs) onwetenschappelijk
en onzinnig. Ze vonden het zinloos om uitspraken te doen over dingen die niet geverifieerd konden
worden. Positivists gaan uit van inductive reasoning
Epistemology
Study of knowledge, kennisleer
Foundationalism
Kennis is gebaseerd op en gerechtvaardigd door een fundament waaraan niet getwijfeld kan worden.
Bekende foundationalists zijn Descartes (van de beroemde uitspraak “I think, therefore, I am”, die
dient als zijn fundament voor zijn filosofie) en John Locke. Maar foundationalism is gevoelig voor het
tegenargument van het ‘infinite regress’, waarbij je je kan afvragen wat het fundament is van de
fundamenten.
Warrant
Rechtvaardigen. Warrant kun je het beste omschrijven als Justified true belief. Justified omdat de
beste bewijzen het ondersteunen. True omdat het niet zomaar een mening is, het is onderbouwd.
Belief omdat het we erin geloven, maar het kan nog altijd fout zijn (door bijvoorbeeld het vinden van
nieuw bewijs).
Volgens Locke moeten onze ideeën/claims gerechtvaardigd worden (justified/warranted). Anders zijn
het alleen maar speculaties.
Skepticism
Het in twijfel trekken van “feiten of kennis” die als waar worden aangenomen
Fallibility
Feilbaarheid, vatbaar voor vergissingen.
, Theory
Beginselen van de wetenschap. Een stelsel van samenhangende en toetsbare begrippen,
beschrijvingen, algemene uitspraken en verklaringen over een bepaald onderwerp.
Helpt ons om dingen uit te leggen en dingen die we nog niet weten te voorspellen. Theorieën zijn
falsifieerbaar (weerlegbaar).
Talcot Parsons: “Theory not only formulates what we know but also tells us what we want to know”
Popper: “Theory is never empirically verifiable”
Falsification
Falsificatie, weerlegbaarheid
De falsificationist probeert theorieën te ontkrachten in plaats van bekrachtigen.
Premisse : Op tijdstip A werd een zwarte zwaan waargenomen.
Conclusie: Niet alle zwanen zijn wit.
Empirical statements (hypotheses) moeten zo opgesteld zijn dat het verifiëren of weerleggen logisch
mogelijk moet zijn.
Schlick: ‘… a genuine statement must be capable of conclusive verification’
Waismann: ‘If there is no possible way te determine whether a statement is true then that statement
has no meaning whatsoever. For the meaning of a statement is the method of its verification.’
Popper is van mening dat het niet mogelijk is om theorieën te ‘verifiëren met ervaring’, dus
theorieën zijn volgens hem nooit empirisch te verifiëren. Daarentegen vindt hij dat empirische
bevindingen wel weerlegd kunnen worden uit ervaring. Daarom vindt hij dat falsification een criteria
moet zijn om wetenschap van niet-wetenschap te onderscheiden
Objectivity
Gebaseerd en gericht op feiten, zonder dat het beïnvloed wordt door vooroordelen. Mensen zijn dit
(bijna) nooit, omdat we worden beïnvloed door achtergrondkennis, onze overtuigingen (beliefs), hoe
sceptisch we zijn, bias (gender bias, racially biased) etc.
We moeten ons afvragen of subjectief het tegenovergestelde van objectief is of dat ‘biased’ dat is?
Of betekenen biased en subjectief hetzelfde?
Het punt is dat objectiviteit niet garandeert dat een geloof of zienswijze waar is (niets kan dit
garanderen).
Je zou kunnen zeggen dat objectiviteit een label is dat we plakken op werk, bewijs, theorieën etc. wat
voldoet aan de criteria van uitmuntendheid. Maar velen vinden dat objectiviteit de waarde van
wetenschap neutraliseert.
Science
Wetenschap is gebaseerd op feiten i.p.v. persoonlijke opvattingen en speculaties
Observation
Een waarneming met de zintuigen. De interpretatie van een observatie kan van persoon tot persoon
verschillen vanwege achtergrondkennis
Knowledge
Kennis moet gegenereerd worden door grondig onderzoek (positivistisch volgens Auguste Comté,
want hij vond dat dè manier om kennis te vergaren)
Knowledge is justified true belief (warranted)
Positivism
Positivisten gaan ervan uit dat alles onafhankelijk van onze observaties bestaat. Deze filosofie
baseert zich enkel op waarneembare feiten (empirisch). Ze geloven dat iemand een observatie kan
doen zonder beïnvloed te raken door hun eigen opvattingen en zo tot objectieve kennis komen
(objectivist). Logical positivists vonden speculaties zonder observaties (bewijs) onwetenschappelijk
en onzinnig. Ze vonden het zinloos om uitspraken te doen over dingen die niet geverifieerd konden
worden. Positivists gaan uit van inductive reasoning
Epistemology
Study of knowledge, kennisleer
Foundationalism
Kennis is gebaseerd op en gerechtvaardigd door een fundament waaraan niet getwijfeld kan worden.
Bekende foundationalists zijn Descartes (van de beroemde uitspraak “I think, therefore, I am”, die
dient als zijn fundament voor zijn filosofie) en John Locke. Maar foundationalism is gevoelig voor het
tegenargument van het ‘infinite regress’, waarbij je je kan afvragen wat het fundament is van de
fundamenten.
Warrant
Rechtvaardigen. Warrant kun je het beste omschrijven als Justified true belief. Justified omdat de
beste bewijzen het ondersteunen. True omdat het niet zomaar een mening is, het is onderbouwd.
Belief omdat het we erin geloven, maar het kan nog altijd fout zijn (door bijvoorbeeld het vinden van
nieuw bewijs).
Volgens Locke moeten onze ideeën/claims gerechtvaardigd worden (justified/warranted). Anders zijn
het alleen maar speculaties.
Skepticism
Het in twijfel trekken van “feiten of kennis” die als waar worden aangenomen
Fallibility
Feilbaarheid, vatbaar voor vergissingen.
, Theory
Beginselen van de wetenschap. Een stelsel van samenhangende en toetsbare begrippen,
beschrijvingen, algemene uitspraken en verklaringen over een bepaald onderwerp.
Helpt ons om dingen uit te leggen en dingen die we nog niet weten te voorspellen. Theorieën zijn
falsifieerbaar (weerlegbaar).
Talcot Parsons: “Theory not only formulates what we know but also tells us what we want to know”
Popper: “Theory is never empirically verifiable”
Falsification
Falsificatie, weerlegbaarheid
De falsificationist probeert theorieën te ontkrachten in plaats van bekrachtigen.
Premisse : Op tijdstip A werd een zwarte zwaan waargenomen.
Conclusie: Niet alle zwanen zijn wit.
Empirical statements (hypotheses) moeten zo opgesteld zijn dat het verifiëren of weerleggen logisch
mogelijk moet zijn.
Schlick: ‘… a genuine statement must be capable of conclusive verification’
Waismann: ‘If there is no possible way te determine whether a statement is true then that statement
has no meaning whatsoever. For the meaning of a statement is the method of its verification.’
Popper is van mening dat het niet mogelijk is om theorieën te ‘verifiëren met ervaring’, dus
theorieën zijn volgens hem nooit empirisch te verifiëren. Daarentegen vindt hij dat empirische
bevindingen wel weerlegd kunnen worden uit ervaring. Daarom vindt hij dat falsification een criteria
moet zijn om wetenschap van niet-wetenschap te onderscheiden
Objectivity
Gebaseerd en gericht op feiten, zonder dat het beïnvloed wordt door vooroordelen. Mensen zijn dit
(bijna) nooit, omdat we worden beïnvloed door achtergrondkennis, onze overtuigingen (beliefs), hoe
sceptisch we zijn, bias (gender bias, racially biased) etc.
We moeten ons afvragen of subjectief het tegenovergestelde van objectief is of dat ‘biased’ dat is?
Of betekenen biased en subjectief hetzelfde?
Het punt is dat objectiviteit niet garandeert dat een geloof of zienswijze waar is (niets kan dit
garanderen).
Je zou kunnen zeggen dat objectiviteit een label is dat we plakken op werk, bewijs, theorieën etc. wat
voldoet aan de criteria van uitmuntendheid. Maar velen vinden dat objectiviteit de waarde van
wetenschap neutraliseert.
