HCO ARBEID EN GEZONDHEID 1
INLEIDING
DE OORSPRONG VAN DE ARBEIDSPSYCHOLOGIE (NIET IN HET BOEK)
Toegepaste psychologie
- 1e manier: relatie tussen mens en werk
o Fitting the man to the job
o Fitting the job to the man
o WOI en WOII
- 2e manier: sociale factoren (HR)
o Hawthorne
HAWTHORNE-EFFECT
- Gedragsbeïnvloeding door interpretatie
- Verandering van conditie VRAAG: Hoeveel % heeft het werk
aandeel(gemiddeld) in ons geluk?
- Productie was overal verhoogt
- Gamificatie: van u job een spel maken
ARBEID
WAT IS ARBEID?
- Arbeid wordt omschreven als het
o Doelgericht
o Betekenisvolle
o Diensten leveren voor een
o Passende beloning
- Valkenburg (1996): doelgerichte menselijke activiteit
o Leven als individu en samenleving
Producten en diensten
Doelgericht: eindproduct
- Sociale aspecten
o Arbeidsdeling en –verdeling + sociale relaties en verhoudingen
o Waarderingen (geld-status-macht)
- Bepalende elementen voor arbeid:
PEO-MODEL
1
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
,VERANDERINGEN VAN ARBEID
- Type belasting
o Agrarische sector
o Dienstensector
o Fysieke –> emotionele/mentale belasting
- Zwaar werk
Op welke manier kunnen we als ergotherapeut inspelen op deze trends?
1) Welke veranderingen voorzie je binnen je job als ergotherapeut?
2) Welke interventies zijn voorbeelden hoe wij als ergotherapeut onze cliënten kunnen
begeleiden binnen deze trends?
DIVERSITEIT OP DE WERKVLOER
DIVERSITEITSMANAGEMENT (NIET IN HET BOEK)
- Personeel bestaat uit een diverse populatie
- Het gebruikmaken van deze verschillen levert een productieve werkomgeving op
- Iedereen voelt zich gewaardeerd
- Ieders talenten worden ten volle benut
- De organisatiedoelstellingen worden behaald
- Belang van eerlijkheid bij selectie en andere organisatorische procedures:
o Geslacht
o Etnische minderheden
o Religie
o Seksuele geaardheid
o Fysieke beperkingen
o Leeftijd
- Diversiteit is gunstig (Konrad, 2003):
o Beste werknemers
o Diverser klantenbestand
o Variatie aan kennis en vaardigheden
- Positie van vrouwen, etnische minderheidsgroepen en mensen met een beperking.
o Vooroordelen of discriminatie
o Identiteitsgevoel (hoe men zichzelf ziet)
o Verschillen in kwalificatie en ervaring
ARBEID
- De verschillende aspecten van arbeid.
o Arbeidsomstandigheden
o Passend werk
o Duurzaam werk
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN (DE 5 A’S) – ZIE HOOFDSTUK 3
DE 5 A’S
o Arbeidsinhoud
o Arbeidsomstandigheden in engere zin
o Arbeidsvoorwaarden
o Arbeidsverhoudingen
o Arbeidsorganisatie
-
2
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
,ARBEIDSINHOUD
- Taken, activiteiten, handelingen
- Complexiteit en variatie
- Hoeveelheid taken
- Duidelijkheid
- Autonomie
ARBEIDSOMSTANDHEDEN IN ENGERE ZIN
- Fysieke omgeving (inrichting werkplek, bescherming)
- Fysische factoren (licht, geluid, klimaat)
- Gevaren
- Hygiëne
- Sociale omgang
- Psychologische klimaat (mentale belasting)
ARBEIDSVOORWAARDEN
- Overeenkomst
- Werkrooster
- Opleidingsmogelijkheden
- Loopbaanbeheer
- Evaluatieprocedures
- Ondersteunende maatregelen
ARBEIDSVERHOUDINGEN
- Werknemers & hiërarchie
- Mogelijkheden tot contact
- Inspraakmogelijkheden
- Communicatie
- Kwaliteit van de relaties
ARBEIDSORGANISATIE
- Autoriteitsrelaties
- Organisatiestructuur
- Taakverdeling
- Werkprocedures
- Communicatiepatronen
- Algemeen beleid
- Managementstijl
PRECAIRE ARBEID (FOD: 2009)
- Onzekerheid
- Weinig invloed
- Geringe bescherming
- Lage verdiensten
WERKBAAR WERK
- Boeiend en motiverend
- Opleidingsmogelijkheden
- Balans gezin en privé
- Gezondheid
DUURZAAM WERK
3
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
, - Gezondheid, motivatie, werkvermogen
- 5 A’s: veilig, gezond, ontwikkelingsgericht
- Organisatie en cultuur: richting gezondheid en veiligheid in het werk
VRAAG: Waarom wil men werken, welke zijn de redenen om te gaan werken?
EXTRA: HET BELANG VAN WERKEN
- Extrinsieke betekenis (manifeste functies)
o Bron van inkomen
- Intrinsieke betekenis (latente functies)
o Zich ontplooien, zelfrespect, waardering
o Bron van zingeving
o Identificatie en status
o Structuur
o Sociale contacten
10 REDENEN WAAROM U WERKT
- Waardering/status
- Fysieke gezondheid
- Persoonlijke ontwikkeling
- Structuur
- Sociaal contract
- Persoonlijk geluk
- Langer leven
- Mentale gezondheid
- Bijdrage maatschappij
- Loon
GEZONDHEID
WAT IS GEZONDHEID?
BESCHRIJVING VAN INDIVIDUELE GEZONDHEID
- ‘A state of complete physical, mental and social well-being and not merely the
absence of disease or infirmity’
o Niemand gezond!
o Enkel kunnen streven naar gezondheid
o ! Meer dan alleen de afwezigheid van een medisch probleem
- Meer recente omschrijvingen:
o Verburgh (1989): evenwicht
o Have et al. (1998): 3 perspectieven
Normaal functioneren
Competentie
Common benefit
DE RELATIE TUSSEN ICF EN GEZONDHEID (ZIE OOK LES 2)
- Biopsychosociaal begrippenkader
- Gezondheid = het resultaat van een dynamische interactie tussen ziekte,
functioneren en contextuele factoren
- 3 perspectieven: lichaam, persoon, maatschappij
CAPABILITY APPROACH
“What individuals are able to do or capable of.”
4
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
INLEIDING
DE OORSPRONG VAN DE ARBEIDSPSYCHOLOGIE (NIET IN HET BOEK)
Toegepaste psychologie
- 1e manier: relatie tussen mens en werk
o Fitting the man to the job
o Fitting the job to the man
o WOI en WOII
- 2e manier: sociale factoren (HR)
o Hawthorne
HAWTHORNE-EFFECT
- Gedragsbeïnvloeding door interpretatie
- Verandering van conditie VRAAG: Hoeveel % heeft het werk
aandeel(gemiddeld) in ons geluk?
- Productie was overal verhoogt
- Gamificatie: van u job een spel maken
ARBEID
WAT IS ARBEID?
- Arbeid wordt omschreven als het
o Doelgericht
o Betekenisvolle
o Diensten leveren voor een
o Passende beloning
- Valkenburg (1996): doelgerichte menselijke activiteit
o Leven als individu en samenleving
Producten en diensten
Doelgericht: eindproduct
- Sociale aspecten
o Arbeidsdeling en –verdeling + sociale relaties en verhoudingen
o Waarderingen (geld-status-macht)
- Bepalende elementen voor arbeid:
PEO-MODEL
1
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
,VERANDERINGEN VAN ARBEID
- Type belasting
o Agrarische sector
o Dienstensector
o Fysieke –> emotionele/mentale belasting
- Zwaar werk
Op welke manier kunnen we als ergotherapeut inspelen op deze trends?
1) Welke veranderingen voorzie je binnen je job als ergotherapeut?
2) Welke interventies zijn voorbeelden hoe wij als ergotherapeut onze cliënten kunnen
begeleiden binnen deze trends?
DIVERSITEIT OP DE WERKVLOER
DIVERSITEITSMANAGEMENT (NIET IN HET BOEK)
- Personeel bestaat uit een diverse populatie
- Het gebruikmaken van deze verschillen levert een productieve werkomgeving op
- Iedereen voelt zich gewaardeerd
- Ieders talenten worden ten volle benut
- De organisatiedoelstellingen worden behaald
- Belang van eerlijkheid bij selectie en andere organisatorische procedures:
o Geslacht
o Etnische minderheden
o Religie
o Seksuele geaardheid
o Fysieke beperkingen
o Leeftijd
- Diversiteit is gunstig (Konrad, 2003):
o Beste werknemers
o Diverser klantenbestand
o Variatie aan kennis en vaardigheden
- Positie van vrouwen, etnische minderheidsgroepen en mensen met een beperking.
o Vooroordelen of discriminatie
o Identiteitsgevoel (hoe men zichzelf ziet)
o Verschillen in kwalificatie en ervaring
ARBEID
- De verschillende aspecten van arbeid.
o Arbeidsomstandigheden
o Passend werk
o Duurzaam werk
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN (DE 5 A’S) – ZIE HOOFDSTUK 3
DE 5 A’S
o Arbeidsinhoud
o Arbeidsomstandigheden in engere zin
o Arbeidsvoorwaarden
o Arbeidsverhoudingen
o Arbeidsorganisatie
-
2
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
,ARBEIDSINHOUD
- Taken, activiteiten, handelingen
- Complexiteit en variatie
- Hoeveelheid taken
- Duidelijkheid
- Autonomie
ARBEIDSOMSTANDHEDEN IN ENGERE ZIN
- Fysieke omgeving (inrichting werkplek, bescherming)
- Fysische factoren (licht, geluid, klimaat)
- Gevaren
- Hygiëne
- Sociale omgang
- Psychologische klimaat (mentale belasting)
ARBEIDSVOORWAARDEN
- Overeenkomst
- Werkrooster
- Opleidingsmogelijkheden
- Loopbaanbeheer
- Evaluatieprocedures
- Ondersteunende maatregelen
ARBEIDSVERHOUDINGEN
- Werknemers & hiërarchie
- Mogelijkheden tot contact
- Inspraakmogelijkheden
- Communicatie
- Kwaliteit van de relaties
ARBEIDSORGANISATIE
- Autoriteitsrelaties
- Organisatiestructuur
- Taakverdeling
- Werkprocedures
- Communicatiepatronen
- Algemeen beleid
- Managementstijl
PRECAIRE ARBEID (FOD: 2009)
- Onzekerheid
- Weinig invloed
- Geringe bescherming
- Lage verdiensten
WERKBAAR WERK
- Boeiend en motiverend
- Opleidingsmogelijkheden
- Balans gezin en privé
- Gezondheid
DUURZAAM WERK
3
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
, - Gezondheid, motivatie, werkvermogen
- 5 A’s: veilig, gezond, ontwikkelingsgericht
- Organisatie en cultuur: richting gezondheid en veiligheid in het werk
VRAAG: Waarom wil men werken, welke zijn de redenen om te gaan werken?
EXTRA: HET BELANG VAN WERKEN
- Extrinsieke betekenis (manifeste functies)
o Bron van inkomen
- Intrinsieke betekenis (latente functies)
o Zich ontplooien, zelfrespect, waardering
o Bron van zingeving
o Identificatie en status
o Structuur
o Sociale contacten
10 REDENEN WAAROM U WERKT
- Waardering/status
- Fysieke gezondheid
- Persoonlijke ontwikkeling
- Structuur
- Sociaal contract
- Persoonlijk geluk
- Langer leven
- Mentale gezondheid
- Bijdrage maatschappij
- Loon
GEZONDHEID
WAT IS GEZONDHEID?
BESCHRIJVING VAN INDIVIDUELE GEZONDHEID
- ‘A state of complete physical, mental and social well-being and not merely the
absence of disease or infirmity’
o Niemand gezond!
o Enkel kunnen streven naar gezondheid
o ! Meer dan alleen de afwezigheid van een medisch probleem
- Meer recente omschrijvingen:
o Verburgh (1989): evenwicht
o Have et al. (1998): 3 perspectieven
Normaal functioneren
Competentie
Common benefit
DE RELATIE TUSSEN ICF EN GEZONDHEID (ZIE OOK LES 2)
- Biopsychosociaal begrippenkader
- Gezondheid = het resultaat van een dynamische interactie tussen ziekte,
functioneren en contextuele factoren
- 3 perspectieven: lichaam, persoon, maatschappij
CAPABILITY APPROACH
“What individuals are able to do or capable of.”
4
9.2 Leerpad G-Arbeid en gezondheid
