Boekje 1; historisch overzicht
Tijdlijn belangrijkste gebeurtenissen
1896| Oprichting Zionistische Wereldorganisatie
1914| Ottomaanse Rijk koos kant centralen
Turkse sultan Mehmed V spoorde aan tot een jihad tegen het westen
1915| De Turken leden verliezen en behandelden Armeniërs en Arabieren met geweld
Britten/Fransen kwamen aan twee kanten het Ottomaanse Rijk binnen, werden verslagen
Hoessein startte de Arabische Opstand
1916| De Sykes-Picot overeenkomst werd gesloten
1917| Balfourverklaring werd afgelegd
1918| Egyptische delegatie verzoekt Britten om onafhankelijkheid
Wafd-leider gedwongen in ballingschap
1919| Volksopstand Egypte, wreed onderdrukt door Britten
1920| Het verdrag van Sèvres werd gesloten door Frankrijk, Engeland en Turkije
waarbij het Ottomaanse Rijk ten onder ging
1922| Egypte werd ‘onafhankelijk’
1923| Verdrag van Lausanne werd gesloten
Republiek Turkije werd uitgeroepen
1924| Hoessein werd in ballingschap gezet door volk
1927| De Britten erkende Saoed als de nieuwe machthebber van Arabië
1932| Saoedi-Arabië werd uitgeroepen
1936| Egypte werd oprecht onafhankelijk
Anti-joodse demonstraties in Palestina
1942| Wannsee-conferentie
1946| Transjordanië werd onafhankelijk
1948| Britten droegen mandaat Palestina over aan VN
David Ben Goerion riep Israël uit
1949| Israël werd officieel erkend
1950| Vorming Jordanië
1951| Abdoellah werd vermoord
1951| Egypte werd republiek
1956| Krijgsplan op Egypte
Baath partij kwam aan de macht in Irak en Syrië
1958| Fusie Egypte Syrië
1961| Splitsing Egypte Syrië
1961| Israëlische aanval buurstaten
1967| Arabische topconferentie te Khartoum
1970| Zwarte September
, Onder beheer van Britten en Fransen 1914-1948
Turkije in oorlog
In de Eerste Wereldoorlog koos het Ottomaanse Rijk de kant van de centralen Duitsland
en Oostenrijk-Hongarije → OR kwam in oorlog met Rusland, Frankrijk en Groot-
Brittannië.
Motieven; In Turkije hadden de sultan Mehmed V en Jong-Turken de leiding. Ze wilden
Turken uit Rusland bevrijden. Verder was een ander motief dat als de Duitsers zouden
winnen, de Britten uit Egypte verdreven kunnen worden.
De Turkse sultan riep alle moslims ter wereld op (vooral in GB en Rusland) tot de jihad
(verzet) tegen het Westen. Dit ging niet helemaal volgens plan;
- Grote verliezen bij Suezkanaal en bij strijd tegen de Russen
- Ze deporteerden interne Armeniërs naar Syrische woestijn → massamoord
op Armeniërs. Motief: wantrouwen omdat de Armeniërs in het Turkse leger
meehielpen
- Belangrijke Arabieren openlijk geëxecuteerd of vastgezet als gevolg van
‘landverraad’ → Arabieren hadden geen echte leidersfiguren meer eind vd
oorlog.
Dubbel spel van Groot-Brittanië
In 1915 deden de Britten en Fransen een landingspoging
op het eiland Gallipoli (NO Turkije), wat de Turken
neersloegen. Aan de andere kant van het OR, bij de
Perzische Golf, kwamen de Britten ook aan land. Ze wilden
de route naar India beschermen en de olievelden in Iran
bemachtigen
→ het Britse leger berustte op deze bron. Ze trokken door
richting Bagdad maar bij het dorp Kut Leden moesten ze
zich overgeven aan de Ottomanen.
Britse McMahon wilde samenwerken met de Arabische
Emir Hoessein Ibn Ali, welke macht had over de heilige
plaatsen Mekka en Medina. Hij wilde een koninkrijk. Het
Britse motief was het feit dat de emir de Turkse oproep tot
jihad kon ontkrachten. Lawrence of Arabia regelde contact
tussen de twee landen. Ze zouden een gezamenlijke
aanval doen op de Turken en in ruil daarvoor kreeg de emir de belofte van erkenning voor
zijn toekomstige koninkrijk. De afspraken waren vaag.
Hoessein kwam zijn deel van de overeenkomst na; in juni 1916 startte hij de Arabische
Opstand → een opmars naar het noorden begon, onder leiding van Hoesseins
zoon Feisal.
Vele sjeiks sloten zich aan. Het Arabische volk steunde Hoessein niet omdat hij het
Arabische nationalisme niet serieus nam en ze zagen hem als een overloper. De legers
veroverden onder andere Jeruzalem (Israël) en Damascus (Syrië).
De Britten en Fransen bleken toch eigen plannen te hebben met het Midden-Oosten; het
gebied was economisch (olievelden) en strategisch te goed. Daarom sloten ze (zonder dat
Tijdlijn belangrijkste gebeurtenissen
1896| Oprichting Zionistische Wereldorganisatie
1914| Ottomaanse Rijk koos kant centralen
Turkse sultan Mehmed V spoorde aan tot een jihad tegen het westen
1915| De Turken leden verliezen en behandelden Armeniërs en Arabieren met geweld
Britten/Fransen kwamen aan twee kanten het Ottomaanse Rijk binnen, werden verslagen
Hoessein startte de Arabische Opstand
1916| De Sykes-Picot overeenkomst werd gesloten
1917| Balfourverklaring werd afgelegd
1918| Egyptische delegatie verzoekt Britten om onafhankelijkheid
Wafd-leider gedwongen in ballingschap
1919| Volksopstand Egypte, wreed onderdrukt door Britten
1920| Het verdrag van Sèvres werd gesloten door Frankrijk, Engeland en Turkije
waarbij het Ottomaanse Rijk ten onder ging
1922| Egypte werd ‘onafhankelijk’
1923| Verdrag van Lausanne werd gesloten
Republiek Turkije werd uitgeroepen
1924| Hoessein werd in ballingschap gezet door volk
1927| De Britten erkende Saoed als de nieuwe machthebber van Arabië
1932| Saoedi-Arabië werd uitgeroepen
1936| Egypte werd oprecht onafhankelijk
Anti-joodse demonstraties in Palestina
1942| Wannsee-conferentie
1946| Transjordanië werd onafhankelijk
1948| Britten droegen mandaat Palestina over aan VN
David Ben Goerion riep Israël uit
1949| Israël werd officieel erkend
1950| Vorming Jordanië
1951| Abdoellah werd vermoord
1951| Egypte werd republiek
1956| Krijgsplan op Egypte
Baath partij kwam aan de macht in Irak en Syrië
1958| Fusie Egypte Syrië
1961| Splitsing Egypte Syrië
1961| Israëlische aanval buurstaten
1967| Arabische topconferentie te Khartoum
1970| Zwarte September
, Onder beheer van Britten en Fransen 1914-1948
Turkije in oorlog
In de Eerste Wereldoorlog koos het Ottomaanse Rijk de kant van de centralen Duitsland
en Oostenrijk-Hongarije → OR kwam in oorlog met Rusland, Frankrijk en Groot-
Brittannië.
Motieven; In Turkije hadden de sultan Mehmed V en Jong-Turken de leiding. Ze wilden
Turken uit Rusland bevrijden. Verder was een ander motief dat als de Duitsers zouden
winnen, de Britten uit Egypte verdreven kunnen worden.
De Turkse sultan riep alle moslims ter wereld op (vooral in GB en Rusland) tot de jihad
(verzet) tegen het Westen. Dit ging niet helemaal volgens plan;
- Grote verliezen bij Suezkanaal en bij strijd tegen de Russen
- Ze deporteerden interne Armeniërs naar Syrische woestijn → massamoord
op Armeniërs. Motief: wantrouwen omdat de Armeniërs in het Turkse leger
meehielpen
- Belangrijke Arabieren openlijk geëxecuteerd of vastgezet als gevolg van
‘landverraad’ → Arabieren hadden geen echte leidersfiguren meer eind vd
oorlog.
Dubbel spel van Groot-Brittanië
In 1915 deden de Britten en Fransen een landingspoging
op het eiland Gallipoli (NO Turkije), wat de Turken
neersloegen. Aan de andere kant van het OR, bij de
Perzische Golf, kwamen de Britten ook aan land. Ze wilden
de route naar India beschermen en de olievelden in Iran
bemachtigen
→ het Britse leger berustte op deze bron. Ze trokken door
richting Bagdad maar bij het dorp Kut Leden moesten ze
zich overgeven aan de Ottomanen.
Britse McMahon wilde samenwerken met de Arabische
Emir Hoessein Ibn Ali, welke macht had over de heilige
plaatsen Mekka en Medina. Hij wilde een koninkrijk. Het
Britse motief was het feit dat de emir de Turkse oproep tot
jihad kon ontkrachten. Lawrence of Arabia regelde contact
tussen de twee landen. Ze zouden een gezamenlijke
aanval doen op de Turken en in ruil daarvoor kreeg de emir de belofte van erkenning voor
zijn toekomstige koninkrijk. De afspraken waren vaag.
Hoessein kwam zijn deel van de overeenkomst na; in juni 1916 startte hij de Arabische
Opstand → een opmars naar het noorden begon, onder leiding van Hoesseins
zoon Feisal.
Vele sjeiks sloten zich aan. Het Arabische volk steunde Hoessein niet omdat hij het
Arabische nationalisme niet serieus nam en ze zagen hem als een overloper. De legers
veroverden onder andere Jeruzalem (Israël) en Damascus (Syrië).
De Britten en Fransen bleken toch eigen plannen te hebben met het Midden-Oosten; het
gebied was economisch (olievelden) en strategisch te goed. Daarom sloten ze (zonder dat
