Deel 3: vormveranderingen
Inleiding
In procesindustrie wordt er meestal verkleind totale stofopp. vergroten. Veel reacties
(drogen, oplossen) verlopen beter als contactopp. groter is. Schep suiker lost sneller op dan
klontje suiker contact opp vd schep is groter dan bij het klontje, daar moet het laagje per
laagje oplossen. Ook bij drogen is het makkelijker als de stoffen kleiner zijn het binnenste
vocht kan veel makkelijker naar het opp. migreren.
Verkleinen kan aan het eind of aan het begin ve prouctieproces voorkomen, meestal is het
wel aan het begin. Vergroten gebeurt dan weer enkel aan het einde om de stof een
gewenste vorm te geven.
Bv. kunstmestkorrels moeten bepaalde korrelgrootte hebben poedervormkunstmest
heeft nadelen: moeilijk te hanteren en transporteren, poeder stuit en loopt slecht uit silo,
grotere kans op samenklonteren, zou makkelijk wegwaaien.
Bij te grote korrels is er ongelijke bemesting. Korrels met verschillende afmetingen =
ongewenst ontmenging tijdens transport en moeilijk om juiste openingen te vinden voor
strooimachines.
Ook kan men een vl liever in een vaste stof heeft voor de hanteerbaarheid ervan, bv. tijdens
het transport. Dan us het eerder vormgeven en niet vormverandering.
Verkleinende vormveranderingen van vaste stoffen
Maal- en breekapparatuur
Keuze apparatuur
Breken: verkleinen vd deeltjesgrootte tot ongeveer 1mm
Malen: verkleining < 1mm
In principe geen verschil tussen breken en malen. Keuze vh geschikte werktuig hangt af van
de zaken die in volgende puntjes worden besproken:
27
, Begrippen
Hardheid:
= weerstand die materiaal biedt aan spanning die wordt aangebracht met bepaald
standaardlichaam. Een stof is moeilijker te breken als de hardheid groter is en breekt
makkelijker als de hardheid daalt. Wordt aangeduid met hardheidsgraden van Mohs:
Mohs hardheid 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Mineraal Talk Gips Kalk Fluoriet Kwarts Diamant
Vochtgehalte en elasticiteit:
Vochtgehalte heeft invloed op de elasticiteit. Malen ve droge stof = makkelijker dan ve
vochtige stof. Broze stof verkleinen = makkelijker dan taaie stof verkleinen. Moeilijk te
verkleinen: stoffen die hard en taai zijn staal. Makkelijkst te verkleinen: stoffen die
zacht en broos zijn gips, koffiebonnen. Beter om stof eerst te drogen en dan pas te
malen makkelijker om te malen als het droog is. Bv. vochtigheid is zeer belangrijk bij
malen van graan.
Hoeveelheid:
Is belangrijk voor keuza vd capaciteit ve werktuig grondstof moet gedoseerd worden
omdat apparaat anders vastloopt.
Keuze maken tussen 1 grote of verschillende kleine machines. 1 grote produceert
meestal goedkoper dan meerdere kleine. Ook in aankoop kan het goedkoper zijn, maar is
deze dan defect is ligt heel het productieproces stil, terwijl het bij een # kleine wel nog
zou kunnen doorgaan.
Afmetingen:
Verwerking grote brokken: grote machines nodig. Grote machines in staat om in 1
keer alles voldoende fijn te malen 2 of meer apparaten in serie schakelen.
Fysische en chemische eiegnschappen:
Chemische samenstelling is belangrijk voor de veiligheid en de materiaalkeuze vd
machine. Bij malen en breken komt er sowieso ook stof vrij kan schadelijk zijn bij
inademen personeel moet aangepaste kledij dragen of machine moet volledig
afgesloten zijn. Stofdeeltjes kunnen een stofexplosie veroorzaken als ze met de lucht
reageren, er komt vh proces breken/malen veel warmte vrij ontstkingsmechanisme
voor die explosie. Opl.: men moet in een inerte atmosfeer werken.
Hoe fijner het materiaal vermaalt wordt, hoe reactiever het wordt. Het materiaal vd
machine moet bestand zijn tegen di aantastingen. Het kan ook in contact komen met de
olie of vetten die gebruikt worden om alles goed te laten draaien, dus ook daar rekening
mee houden.
Ook smeltpunt = belangrijk staat in verband met warmteontwikkeling tijdens breken
en malen, waardoor temp. stijgt. Laag smeltpunt: last van versmeren platisch worden
vd stof. Kan ook gebeuren door een te hoog vochtgehalte.
Fysische structuur is ook belangrijk: bros materiaal = makkelijk te malen of te breken dan
taai materiaal. Vezelachtig materiaal: verkleiningsmethoden ie gebaseerd zijn op
knipwerking.
28
Inleiding
In procesindustrie wordt er meestal verkleind totale stofopp. vergroten. Veel reacties
(drogen, oplossen) verlopen beter als contactopp. groter is. Schep suiker lost sneller op dan
klontje suiker contact opp vd schep is groter dan bij het klontje, daar moet het laagje per
laagje oplossen. Ook bij drogen is het makkelijker als de stoffen kleiner zijn het binnenste
vocht kan veel makkelijker naar het opp. migreren.
Verkleinen kan aan het eind of aan het begin ve prouctieproces voorkomen, meestal is het
wel aan het begin. Vergroten gebeurt dan weer enkel aan het einde om de stof een
gewenste vorm te geven.
Bv. kunstmestkorrels moeten bepaalde korrelgrootte hebben poedervormkunstmest
heeft nadelen: moeilijk te hanteren en transporteren, poeder stuit en loopt slecht uit silo,
grotere kans op samenklonteren, zou makkelijk wegwaaien.
Bij te grote korrels is er ongelijke bemesting. Korrels met verschillende afmetingen =
ongewenst ontmenging tijdens transport en moeilijk om juiste openingen te vinden voor
strooimachines.
Ook kan men een vl liever in een vaste stof heeft voor de hanteerbaarheid ervan, bv. tijdens
het transport. Dan us het eerder vormgeven en niet vormverandering.
Verkleinende vormveranderingen van vaste stoffen
Maal- en breekapparatuur
Keuze apparatuur
Breken: verkleinen vd deeltjesgrootte tot ongeveer 1mm
Malen: verkleining < 1mm
In principe geen verschil tussen breken en malen. Keuze vh geschikte werktuig hangt af van
de zaken die in volgende puntjes worden besproken:
27
, Begrippen
Hardheid:
= weerstand die materiaal biedt aan spanning die wordt aangebracht met bepaald
standaardlichaam. Een stof is moeilijker te breken als de hardheid groter is en breekt
makkelijker als de hardheid daalt. Wordt aangeduid met hardheidsgraden van Mohs:
Mohs hardheid 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Mineraal Talk Gips Kalk Fluoriet Kwarts Diamant
Vochtgehalte en elasticiteit:
Vochtgehalte heeft invloed op de elasticiteit. Malen ve droge stof = makkelijker dan ve
vochtige stof. Broze stof verkleinen = makkelijker dan taaie stof verkleinen. Moeilijk te
verkleinen: stoffen die hard en taai zijn staal. Makkelijkst te verkleinen: stoffen die
zacht en broos zijn gips, koffiebonnen. Beter om stof eerst te drogen en dan pas te
malen makkelijker om te malen als het droog is. Bv. vochtigheid is zeer belangrijk bij
malen van graan.
Hoeveelheid:
Is belangrijk voor keuza vd capaciteit ve werktuig grondstof moet gedoseerd worden
omdat apparaat anders vastloopt.
Keuze maken tussen 1 grote of verschillende kleine machines. 1 grote produceert
meestal goedkoper dan meerdere kleine. Ook in aankoop kan het goedkoper zijn, maar is
deze dan defect is ligt heel het productieproces stil, terwijl het bij een # kleine wel nog
zou kunnen doorgaan.
Afmetingen:
Verwerking grote brokken: grote machines nodig. Grote machines in staat om in 1
keer alles voldoende fijn te malen 2 of meer apparaten in serie schakelen.
Fysische en chemische eiegnschappen:
Chemische samenstelling is belangrijk voor de veiligheid en de materiaalkeuze vd
machine. Bij malen en breken komt er sowieso ook stof vrij kan schadelijk zijn bij
inademen personeel moet aangepaste kledij dragen of machine moet volledig
afgesloten zijn. Stofdeeltjes kunnen een stofexplosie veroorzaken als ze met de lucht
reageren, er komt vh proces breken/malen veel warmte vrij ontstkingsmechanisme
voor die explosie. Opl.: men moet in een inerte atmosfeer werken.
Hoe fijner het materiaal vermaalt wordt, hoe reactiever het wordt. Het materiaal vd
machine moet bestand zijn tegen di aantastingen. Het kan ook in contact komen met de
olie of vetten die gebruikt worden om alles goed te laten draaien, dus ook daar rekening
mee houden.
Ook smeltpunt = belangrijk staat in verband met warmteontwikkeling tijdens breken
en malen, waardoor temp. stijgt. Laag smeltpunt: last van versmeren platisch worden
vd stof. Kan ook gebeuren door een te hoog vochtgehalte.
Fysische structuur is ook belangrijk: bros materiaal = makkelijk te malen of te breken dan
taai materiaal. Vezelachtig materiaal: verkleiningsmethoden ie gebaseerd zijn op
knipwerking.
28
