LEVENSLANG ACTIEF
INLEIDING
VANAF WELKE LEEFTIJD BEN JE OUD?
Ouderen: overkoepelende term voor alle 55-plussers
Medioren: groep 55-plussers tot en met 64 jaar
Senioren: groep 65-plussers
HIËRARCHIE OF CONTINUUM VAN FYSIEK VERMOGEN VAN DE SENIOREN
Kwetsbare ouderen
> Hoge sociale, emotionele of fysieke kwetsbaarheid
> Niet geëngageerd in clubs, verenigingen of het dienstencentrum
> Bijzonder vatbaar voor vereenzaming en gezondheidsklachten vanwege gebrek aan beweging en
een hoge mate van sedentair gedrag
> Beweegaanbod: WZC
Niet-actieve/sedentaire ouderen
> Middelmatige sociale, emotionele of
fysieke kwetsbaarheid
> Minder snel vereenzamen en zijn doorgaans nog ondernemend. Zij engageren zich tot op bepaalde
hoogte door bijvoorbeeld een bezoek aan het dienstencentrum of de lokale (kruideniers)winkels
> Niet actief in clubs of verenigingen en hebben eveneens een gebrek aan beweging en een vrij hoge
mate van sedentair gedrag
Actieve ouderen
> Eerder lage sociale, emotionele of fysieke kwetsbaarheid
> Je vindt ze vaak terug als vrijwilliger of lid van een sportclub of socioculturele vereniging
> Zij bewegen of sporten meerdere keren per week en zijn zich doorgaans min of meer bewust van
de negatieve gevolgen van overmatig sedentair gedrag
FUNCTIONELE VERANDERINGEN EIGEN AAN OUDER WORDEN
Lichamelijke aspecten
>Algemeen beeld
Huid en aangezicht
∙Rimpels
∙lichte vergroving
Lichaamsafmetingen
∙Lengte ↘door kyfose, meer ronde rug borstomvang + buikomvang ↗ lichaamsgewicht +/-
of ↗door sedentarisme
Lichaamssamenstelling
∙Spiermassa ↘
∙% lichaamsvet ↗(onderhuids vs visceral vet)
∙totale lichaamsvocht ↘
>Het bewegingsapparaat
Botten
∙Botafbraak ↗ meer poreus en fragiel
∙kans op breuken ↗
∙osteoporose
Gewrichten
, ∙Mobiliteit en stabiliteit ↘
∙Bewegingsamplitude ↘
∙Slijtage (ruggenwervel, heup, knie)
∙Kwaliteit kraakbeen ↘(artrose)
Spieren
∙Spiermassa ↘
∙Krachtverlies
∙Verkorten en verslappen bij inactiviteit
∙Gevolg: minder geschikt voor explosieve kracht/meer langdurige spierarbeid
>Cardiovasculair systeem
Atrofie hartspiervezels (= spiermassa↘)
Elasticiteit wanden en slagaders ↘
∙HFmax ↘, SVmax ↘, hartminuutvolume ↘
∙Bij contractie wordt minder bloed gepompt vanuit hart naar weefsels en organen
∙minder O2- en voedingsrijk bloed naar spieren en organen → sneller moe → minder snelle
recuperatie na
∙Inspanning
>Energieverbruik
∙Basaal metabolisme ↘door vetmassa ↗en spiermassa↘
∙Cellulair metabolisme ↘op hoge leeftijd
∙ Energiebehoefte ↘
∙Gevolg: overgewicht
>Ademhaling
∙Borstkas wordt stijver, ↘beweeglijker
∙Longweefsel minder elastisch
∙Spierkracht ademhalingsspieren↘
Gevolgen:
∙VO2 max ↘
∙Uithoudingsvermogen ↘
∙ Inspanningen kunnen minder lang volgehouden worden
∙Problemen bij dagelijkse activiteiten vb. trappenlopen
>Zenuwstelsel
Aantal zenuwcellen in hersenen ↘, hierdoor verwerkingssnelheid ↘
∙Gevolg: dubbeltaken worden lastiger om uit te voeren
Prikkels buitenaf worden minder snel opgevangen/doorgegeven
∙Gevolg: reactievermogen ↘
Coördinatieproblemen ↗
∙Gevolg: evenwicht bewaren/herstellen is moeilijker
Functionering proprioceptoren ↘
∙Gevolg: lichaamsbesef ↘, bewegingen langzamer en minder nauwkeurig
∙Gevolg: meer tijd nodig om nieuwe dingen te leren
>Zintuigen
Gezichtsvermogen ↘
∙Gevolg: bril
Gehoor ↘
∙Gevolg: gehoorapparaat/evenwicht ↘
Gevoeligheid van huid ↘
∙Gevolg: gewaarwordingen van aanrakingen kunnen minder goed geïdentificeerd worden
(pijn, ↗temp.)
Geestelijke/mentale en sociale aspecten
>Emoties
Angstgevoelens ↗, eenzaamheid ↗
∙Emotionele eenzaamheid
∙Sociale eenzaamheid
Gevolgen:
INLEIDING
VANAF WELKE LEEFTIJD BEN JE OUD?
Ouderen: overkoepelende term voor alle 55-plussers
Medioren: groep 55-plussers tot en met 64 jaar
Senioren: groep 65-plussers
HIËRARCHIE OF CONTINUUM VAN FYSIEK VERMOGEN VAN DE SENIOREN
Kwetsbare ouderen
> Hoge sociale, emotionele of fysieke kwetsbaarheid
> Niet geëngageerd in clubs, verenigingen of het dienstencentrum
> Bijzonder vatbaar voor vereenzaming en gezondheidsklachten vanwege gebrek aan beweging en
een hoge mate van sedentair gedrag
> Beweegaanbod: WZC
Niet-actieve/sedentaire ouderen
> Middelmatige sociale, emotionele of
fysieke kwetsbaarheid
> Minder snel vereenzamen en zijn doorgaans nog ondernemend. Zij engageren zich tot op bepaalde
hoogte door bijvoorbeeld een bezoek aan het dienstencentrum of de lokale (kruideniers)winkels
> Niet actief in clubs of verenigingen en hebben eveneens een gebrek aan beweging en een vrij hoge
mate van sedentair gedrag
Actieve ouderen
> Eerder lage sociale, emotionele of fysieke kwetsbaarheid
> Je vindt ze vaak terug als vrijwilliger of lid van een sportclub of socioculturele vereniging
> Zij bewegen of sporten meerdere keren per week en zijn zich doorgaans min of meer bewust van
de negatieve gevolgen van overmatig sedentair gedrag
FUNCTIONELE VERANDERINGEN EIGEN AAN OUDER WORDEN
Lichamelijke aspecten
>Algemeen beeld
Huid en aangezicht
∙Rimpels
∙lichte vergroving
Lichaamsafmetingen
∙Lengte ↘door kyfose, meer ronde rug borstomvang + buikomvang ↗ lichaamsgewicht +/-
of ↗door sedentarisme
Lichaamssamenstelling
∙Spiermassa ↘
∙% lichaamsvet ↗(onderhuids vs visceral vet)
∙totale lichaamsvocht ↘
>Het bewegingsapparaat
Botten
∙Botafbraak ↗ meer poreus en fragiel
∙kans op breuken ↗
∙osteoporose
Gewrichten
, ∙Mobiliteit en stabiliteit ↘
∙Bewegingsamplitude ↘
∙Slijtage (ruggenwervel, heup, knie)
∙Kwaliteit kraakbeen ↘(artrose)
Spieren
∙Spiermassa ↘
∙Krachtverlies
∙Verkorten en verslappen bij inactiviteit
∙Gevolg: minder geschikt voor explosieve kracht/meer langdurige spierarbeid
>Cardiovasculair systeem
Atrofie hartspiervezels (= spiermassa↘)
Elasticiteit wanden en slagaders ↘
∙HFmax ↘, SVmax ↘, hartminuutvolume ↘
∙Bij contractie wordt minder bloed gepompt vanuit hart naar weefsels en organen
∙minder O2- en voedingsrijk bloed naar spieren en organen → sneller moe → minder snelle
recuperatie na
∙Inspanning
>Energieverbruik
∙Basaal metabolisme ↘door vetmassa ↗en spiermassa↘
∙Cellulair metabolisme ↘op hoge leeftijd
∙ Energiebehoefte ↘
∙Gevolg: overgewicht
>Ademhaling
∙Borstkas wordt stijver, ↘beweeglijker
∙Longweefsel minder elastisch
∙Spierkracht ademhalingsspieren↘
Gevolgen:
∙VO2 max ↘
∙Uithoudingsvermogen ↘
∙ Inspanningen kunnen minder lang volgehouden worden
∙Problemen bij dagelijkse activiteiten vb. trappenlopen
>Zenuwstelsel
Aantal zenuwcellen in hersenen ↘, hierdoor verwerkingssnelheid ↘
∙Gevolg: dubbeltaken worden lastiger om uit te voeren
Prikkels buitenaf worden minder snel opgevangen/doorgegeven
∙Gevolg: reactievermogen ↘
Coördinatieproblemen ↗
∙Gevolg: evenwicht bewaren/herstellen is moeilijker
Functionering proprioceptoren ↘
∙Gevolg: lichaamsbesef ↘, bewegingen langzamer en minder nauwkeurig
∙Gevolg: meer tijd nodig om nieuwe dingen te leren
>Zintuigen
Gezichtsvermogen ↘
∙Gevolg: bril
Gehoor ↘
∙Gevolg: gehoorapparaat/evenwicht ↘
Gevoeligheid van huid ↘
∙Gevolg: gewaarwordingen van aanrakingen kunnen minder goed geïdentificeerd worden
(pijn, ↗temp.)
Geestelijke/mentale en sociale aspecten
>Emoties
Angstgevoelens ↗, eenzaamheid ↗
∙Emotionele eenzaamheid
∙Sociale eenzaamheid
Gevolgen:
