Jeugdzorg in beweging: samenvatting alle literatuur (uit syllabus en hoorcolleges)

Jeugdzorg inbeweging: organisatie, beleid en werking 2022-2023

Week 1 Historie en transitie naar nu
Dijkstra et al Meta-analyse
(2016)  Geen significant effecten van familiegroepsplan voor verminderen kindermishandeling,
The effectiveness uithuisplaatsing of jeugdzorg gebruik
of family group  Retrospectieve studies: familiegroepsplan  minder UHPs
conferencing in  Prospectieve studies: familiegroepsplan  geen effect UHPs
youth care  Gezinnen met oudere kinderen  familiegroepsplan leidt vaker tot UHPs
 Gezinnen etnische minderheden  familiegroepsplan leidt vaker tot UHPs
 14 studies
 88.495 kinderen
 Discussie
o Relatief weinig studies meegenomen
o Studies van lage kwaliteit
o Hoe goed werd familiegroepsplan uitgevoerd?
o Wetenschappelijk bewijs voor effectiviteit familiegroepsplan ontbreekt

NJI: Verschil Jeugdzorg: jeugdhulp + jeugdbescherming + jeugdreclassering.
tussen jeugdzorg Jeugdhulp: hulp bij psychische problemen, verstandelijke beperking en opvoedproblemen. Alle vormen
en jeugdhulp van hulp en ondersteuning variërend van licht ambulant tot en met intensieve, zeer gespecialiseerde
zorg in een al dan niet gesloten setting
 Tot 2015: jeugdzorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering  provincie
 Vanaf 2015:
o Jeugdhulp met en zonder verblijf: wijkteam, daghulp, pleegzorg, plaatsing instelling 
uitgevoerd door jeugdhulpaanbieders
o Jeugdbescherming: OTS en Voogdij
 gecertificeerde instelling
o Jeugdreclassering: toezicht en begeleiding gedwongen of vrijwillig + individuele
trajectbegeleiding
 gecertificeerde instelling

Week 2 Effectiviteit
 Effectiviteit interventies in wetenschappelijk onderzoek gemiddeld d = 0.70  middelmatig effect
 Effectiviteit in praktijk gemiddeld stuk lager d = 0.40  klein effect
Juffer (2016) o Steeds meer nadruk op evidence-based werken: research-based, practice-based, value-based en
De evidence- client-based
based pedagoog o Erkenningsinstituten in het leven geroepen om interventies te beoordelen en classificeren 
Databank Effectieve Jeugdinterventies.
o Databank werkt met effecten ladder.
o Effectief = meerdere studie met positieve uitkomsten + sterk design + nette follow-up
o Evidence-based interventie pas effectief als ook professioneel uitgevoerd
o Gevaar van misbruiken beoordeling. Professionals moeten onderscheid goed kennen.
o 3 mogelijke uitkomsten: positieve effecten, geen effecten of negatieve effecten

Waarom evidence-based werken?
 Toetsen van effectiviteit van interventie van groot belang:
 Geen of negatieve effecten is onwenselijk: schade, kosten en inspanning voor niets
 Latrogene effecten: medisch handelen kan naast herstel ook negatieve gevolgen veroorzaken
 Verschillende onderzoeken hebben negatieve effecten laten zien van psychosociale interventies.
Bijv. de holding therapie gericht op herstellen van gehechtheid  kinderen stikten.

Kritiek evidence-based werken
 Werk van pedagoog onnodig geprotocolleerd
 Te snel een oplossing voor een hele doelgroep ipv per individu kijken

, Jeugdzorg inbeweging: organisatie, beleid en werking 2022-2023

 Als methode werkt, is toetsing toch niet nodig
 Pedagogen worden meer op hun effectiviteit beoordeeld
 Pedagoog blijft wel de professional die wikt en weegt om interventie toe te passen op individueel
geval
Posthumus et al. Nederlands effectenonderzoek Interventie Incredible Years
(2012)  Oudergedrag verbeterd
Sustained Effects  Gedragsproblemen kind verminderd
of Incredible  Interventiegroep n= 72
Years as a  Controlegroep n = 72
Preventive  Voormeting + nameting + follow-up na 1 en 2 jaar
Intervvention in  Discussie
Preschool o Alleen p-waardes gerapporteerd: wel of geen effect
Children with o Zegt niets over het verschil tussen interventiegroep en controlegroep
Conduct o Belangrijk om ook effectgrootte te weten
Problems

Menting et al. Meta-analyse
(2013)  Effectgrootte Incredible Years d = 0.27  klein effect
 50 studies
 4745 kinderen (2472 interventiegroep / 2273 controlegroep)

Van Yperen (2010) 55 vragen ver effectiviteit: antwoorden voor de jeugdzorg

Databank 1. Sterke aanwijzingen voor effectiviteit: 2 onderzoeken met sterke bewijskracht
Effectieve 2. Goede aanwijzingen voor effectiviteit: 1 onderzoek sterke bewijskracht/2 redelijke bewijskracht
Jeugdinterventies 3. Eerste aanwijzingen voor effectiviteit: interventie werkt mogelijk, matig onderzoeksdesign
4. Goed onderbouwd: op basis van theorie lijkt effectiviteit aannemelijk
Trimbos (2016)  Onderzoek door niet-onafhankelijke onderzoekers leidt vaker tot positieve uitkomsten
 Hoog WC-eend-gehalte
 Doorgaans geen fraude/onbewust
 Interventiegetrouwe implementatie
 Meer oog voor positieve resultaten
Oplossingen: onafhankelijk onderzoek naar effectiviteit van interventies. Open zijn over
belangenverstrengeling. Alert zijn en eisen stellen. Leg vooraf vast wat je gaat onderzoeken!

Reacties:
 Geen criterium voor onafhankelijkheid want samenwerking tussen ontwikkelaars en onderzoekers is
goed
 Wel belangrijk om afhankelijkheid te melden
 Geen belangenverstrengeling want geen financiële voordelen?

Week 3 Implementatie
Implementatie = het procesmatige en planmatige invoeren van vernieuwingen/verbeteringen met als
doel dat deze een structurele plaats gaat krijgen in het beroepsmatige handelen
 Bij goede implementatie kan effectiviteit van een interventie verdubbelen
Implementatieproces = weg van ontstaan van vernieuwing naar daadwerkelijk toepassing in de praktijk
1. Innovatie
2. Disseminatie
3. Adoptie
4. Implementatie/invoering
5. Borging
Implementatiemodel: gebruikt voor specificeren en evalueren van implementatie
Determinanten = plaatsen waarop implementatie plaatsvindt:
1. Interventie / innovatie