Macro economie
Y=L^α * K^β
(MPL*L)/Y = α
(MPK*K)/Y = β
Nominale variabelen: uitgedrukt als bedrag
Reële variabelen: uitgedrukt in eenheden goederen bij constante prijzen
Gesloten economie: geen internationale kapitaalstromen totale binnenlandse besparingen =
totale investeringen (vraag naar financiële middelen)
BBP: waarde van wat in een bepaald gebied wordt geproduceerd in een bepaalde periode
Binnen landsgrenzen
Gemeten over een bepaalde periode
1. Finale bestedingen
BBP = C + I + G + NX
2. Som van toegevoegde waardes
Waarde van productie – waarde van grondstoffen en halffabricaten om betreffende
goederen en diensten te produceren = toegevoegde waarde
3. Inkomen van productiefactoren
BBP = som van alle inkomens verdiend door productiefactoren ingezet binnen de
landsgrenzen
Kritische opmerkingen op BBP
- BBP meet niet wat alle Nederlanders verdienen (BBP is namelijk binnen de landsgrenzen,
maar dat is niet hetzelfde aan alle Nederlanders)
- BBP meet niet alle productieve activiteiten zoals vrijwilligers werk
- BBP meet niet veranderingen in het natuurlijk kapitaal (milieu, klimaatveranderingen etc.
BNI: totale inkomen verdiend door Nederlandse ingezetenen zowel binnen als buiten de
landsgrenzen = door Nederlandse productiefactoren
Verschil BNI – BBP: factorbetalingen ontvangen vanuit buitenland – factorbetalingen aan buitenland
= saldo primair inkomens
Nominale BBP: waarde op basis van actuele prijzen (Pat x Qat + Pbt x Qbt + …)
Reële BBP: waarde gebaseerd op constante prijzen (Pa0 x Qat + Pb0 x Qbt + …)
Groeivoeten
x*y = gx + gy
x/y = gx – gy
x^a = a*gx
Schaalopbrengsten
F(Ax, Ay) < Af(x,y) dalend
F(Ax, Ay) = Af(x,y) constant
F(Ax, Ay) > Af(x,y) stijgend
Inflatie: procentuele stijging van algemene prijspeil (geld wordt minder waard, prijzen worden hoger)
Maatstaven:
, BBP-deflator = nominaal BBPt / reëel BBPt
Inflatie = procentuele stijging BBP-deflator t.o.v. een jaar daarvoor
Vb. (BBP-deflator 2019 – BBP-deflator 2018) / BBP-deflator 2018 x 100%
Consumentenprijsindex CPI
Basisjaar vergelijken met huidige jaar, vaste mandje goederen
CPI = (Px huidig x Qx basis)+(Py huidig x Qy basis) / (Px basis x Qx basis) + (Py basis x Qy basis)
Inflatie = procentuele stijging CPI t.o.v. een jaar daarvoor
CPI kan echte inflatie overschatten
- De gekochte hoeveelheid is als constant verondersteld
- De introductie van nieuwe producten van andere producent of markt, maakt een consument
beter af, reële waarde geld neemt toe (denk bijvoorbeeld aan een nieuw product op de
markt als een telefoon, dit maakt de waarde van wat je kunt kopen van je geld hoger),maar
CPI verandert niet
- Niet-gemeten kwaliteitsverbeteringen hogere prijs maar ook een betere kwaliteit, CPI
stijgt maar consumenten zijn niet slechter af
CPI versus BBP-deflator
- Prijzen van investeringsgoederen
o Wel in BBP-deflator
o Niet in CPI
- Prijzen van geïmporteerde consumptiegoederen
o Niet in BBP-deflator
o Wel in CPI
- Pakket van goederen
o Jaarlijks aangepast in BBP-deflator
o Constant bij CPI
Beroepsbevolking = werklozen werk zoekenden + werkenden
Niet in beroepsbevolking = werklozen niet werk zoekenden
Participatiegraad: beroepsbevolking als percentage van totale bevolking
Werkloosheidpercentage: percentage beroepsbevolking dat werkloos is
Gesloten economie
Productiefunctie vast door gegeven kapitaal en arbeid: Y=A*F(K,L) (waarbij Y is reële BBP)
- Reële loon = W/P
- Reële prijs van kapitaal = R/P
- Winst is maximaal als MPL = W/P, MPK = R/P
Totaal reëel arbeidsinkomen = W/P*L = MPL*L
Totaal reëel kapitaalinkomen = R/P*K = MPK*K
C=C(Y-T) (Y=inkomen, let op: niet al het inkomen wordt geconsumeerd, 0<MPC<1)
I=I(r) (reële rente, stijgt r dan daalt I)
Reële rente(r)=nominale rente(i)-inflatie
Markt voor goederen en diensten
Vraag: C+I+G = C(Y-T)+I(r)+G
Aanbod: Y=F(K,L)
Y=L^α * K^β
(MPL*L)/Y = α
(MPK*K)/Y = β
Nominale variabelen: uitgedrukt als bedrag
Reële variabelen: uitgedrukt in eenheden goederen bij constante prijzen
Gesloten economie: geen internationale kapitaalstromen totale binnenlandse besparingen =
totale investeringen (vraag naar financiële middelen)
BBP: waarde van wat in een bepaald gebied wordt geproduceerd in een bepaalde periode
Binnen landsgrenzen
Gemeten over een bepaalde periode
1. Finale bestedingen
BBP = C + I + G + NX
2. Som van toegevoegde waardes
Waarde van productie – waarde van grondstoffen en halffabricaten om betreffende
goederen en diensten te produceren = toegevoegde waarde
3. Inkomen van productiefactoren
BBP = som van alle inkomens verdiend door productiefactoren ingezet binnen de
landsgrenzen
Kritische opmerkingen op BBP
- BBP meet niet wat alle Nederlanders verdienen (BBP is namelijk binnen de landsgrenzen,
maar dat is niet hetzelfde aan alle Nederlanders)
- BBP meet niet alle productieve activiteiten zoals vrijwilligers werk
- BBP meet niet veranderingen in het natuurlijk kapitaal (milieu, klimaatveranderingen etc.
BNI: totale inkomen verdiend door Nederlandse ingezetenen zowel binnen als buiten de
landsgrenzen = door Nederlandse productiefactoren
Verschil BNI – BBP: factorbetalingen ontvangen vanuit buitenland – factorbetalingen aan buitenland
= saldo primair inkomens
Nominale BBP: waarde op basis van actuele prijzen (Pat x Qat + Pbt x Qbt + …)
Reële BBP: waarde gebaseerd op constante prijzen (Pa0 x Qat + Pb0 x Qbt + …)
Groeivoeten
x*y = gx + gy
x/y = gx – gy
x^a = a*gx
Schaalopbrengsten
F(Ax, Ay) < Af(x,y) dalend
F(Ax, Ay) = Af(x,y) constant
F(Ax, Ay) > Af(x,y) stijgend
Inflatie: procentuele stijging van algemene prijspeil (geld wordt minder waard, prijzen worden hoger)
Maatstaven:
, BBP-deflator = nominaal BBPt / reëel BBPt
Inflatie = procentuele stijging BBP-deflator t.o.v. een jaar daarvoor
Vb. (BBP-deflator 2019 – BBP-deflator 2018) / BBP-deflator 2018 x 100%
Consumentenprijsindex CPI
Basisjaar vergelijken met huidige jaar, vaste mandje goederen
CPI = (Px huidig x Qx basis)+(Py huidig x Qy basis) / (Px basis x Qx basis) + (Py basis x Qy basis)
Inflatie = procentuele stijging CPI t.o.v. een jaar daarvoor
CPI kan echte inflatie overschatten
- De gekochte hoeveelheid is als constant verondersteld
- De introductie van nieuwe producten van andere producent of markt, maakt een consument
beter af, reële waarde geld neemt toe (denk bijvoorbeeld aan een nieuw product op de
markt als een telefoon, dit maakt de waarde van wat je kunt kopen van je geld hoger),maar
CPI verandert niet
- Niet-gemeten kwaliteitsverbeteringen hogere prijs maar ook een betere kwaliteit, CPI
stijgt maar consumenten zijn niet slechter af
CPI versus BBP-deflator
- Prijzen van investeringsgoederen
o Wel in BBP-deflator
o Niet in CPI
- Prijzen van geïmporteerde consumptiegoederen
o Niet in BBP-deflator
o Wel in CPI
- Pakket van goederen
o Jaarlijks aangepast in BBP-deflator
o Constant bij CPI
Beroepsbevolking = werklozen werk zoekenden + werkenden
Niet in beroepsbevolking = werklozen niet werk zoekenden
Participatiegraad: beroepsbevolking als percentage van totale bevolking
Werkloosheidpercentage: percentage beroepsbevolking dat werkloos is
Gesloten economie
Productiefunctie vast door gegeven kapitaal en arbeid: Y=A*F(K,L) (waarbij Y is reële BBP)
- Reële loon = W/P
- Reële prijs van kapitaal = R/P
- Winst is maximaal als MPL = W/P, MPK = R/P
Totaal reëel arbeidsinkomen = W/P*L = MPL*L
Totaal reëel kapitaalinkomen = R/P*K = MPK*K
C=C(Y-T) (Y=inkomen, let op: niet al het inkomen wordt geconsumeerd, 0<MPC<1)
I=I(r) (reële rente, stijgt r dan daalt I)
Reële rente(r)=nominale rente(i)-inflatie
Markt voor goederen en diensten
Vraag: C+I+G = C(Y-T)+I(r)+G
Aanbod: Y=F(K,L)
