Samenvatting Kennisclips
Algemeen thema
- Naïeve opvatting
o Wetenschap is waardevrij of waardenneutraal
o Technologie is waardenvrij of waardenneutraal
- Correcte opvatting
o Waarden spelen vaak mee in wetenschap
Vormt geen probleem
o Technologie
Niet zomaar een instrument om dingen te realiseren
Ook intentionele geschiedenis dus waardegericht
- Verkeerd conclusies
o Technologie is NOOIT moreel neutraal
o Wetenschap levert geen kennis op want ze is waardengeladen
, Kennisclip 1: Wetenschap en waarden
Is wetenschap onbetrouwbaar geworden omdat waarden een te grote invloed hebben?
- Opinie-onderzoek: in welke wetenschap hebben waarden grootste invloed?
o Politiek het minste vertrouwen
o Wetenschap het meeste vertrouwen
maar vertrouwen neemt af (rechtsgezinden): wetenschap te
ideologisch, te politiek
Conclusie: waardengeladen wetenschap = minder betrouwbaar en objectief
Dit is een foutief inzicht omdat:
1) Wetenschap is altijd waarde geladen
2) Het is ook wenselijk dat wetenschap waarden geladen is
3) Objectiviteit van wetenschap kan perfect gepaard gaan met waardengeladenheid
(Maar niet elke ontmoeting tussen wetenschap en waarde lijdt tot een goed resultaat
bv.rassenwetenschap, Lisencoaffaire)
Wat is waarde?
- Datgene wat we belangrijk of goed (zouden moeten) vinden
o Morele waarden: handelingen ethisch maken
o Esthetische waarden: schoonheid
wetenschappers verkiezen een minder complexe theorie
o Gastronomische waarden
o Epistemische waarden
streven met kennis naar accuraatheid/ begrijpbaarheid
grote rol id wetenschap
OPM: waardenvrij wetenschap≠ vrij van epistemische waarden en esthetische waarden
Het feit dat we wetenschap belangrijk vinden, impliceert dat de wetenschap waarden
gelanden is. Dit begint al bij het materiaal dat we onderzoeken.
Bv. geld voor onderzoek van de overheid. Zij bepalen daarmee wat er moet onderzocht
worden door wetenschappers. Waarom? Omdat zij vinden dat bv. kankeronderzoek
waardevol is.
Bedenking: er bestaat ook basisonderzoek. Hierbij worden er subsidies gegeven voor
onderzoek waarbij er geen onderwerp vast staat. Is dit waardenvrije wetenschap?
Nee, wetenschappers hebben tijd vrij om zelf te bepalen welk soort onderzoek ze
doen. Ook dan spelen waarden een rol omdat er keuzes gemaakt moeten
worden. Deze keuzes worden gemaakt obv waarden.
Basisonderzoek= onderzoek naar elementaire deeltjes, paargedrag, geschiedenis, …
Men hoopt dat oplossingen of doorbraken in dit fundamenteel onderzoek zorgen voor
oplossingen in deze grote problemen zoals kankeronderzoek. Dus waarden die daarbij een
rol spelen zijn dezelfde als bij het toegepaste onderzoek.
Daarnaast is er ook nog een andere soort van waarden: intrinsieke waarde van kennis.
Algemeen thema
- Naïeve opvatting
o Wetenschap is waardevrij of waardenneutraal
o Technologie is waardenvrij of waardenneutraal
- Correcte opvatting
o Waarden spelen vaak mee in wetenschap
Vormt geen probleem
o Technologie
Niet zomaar een instrument om dingen te realiseren
Ook intentionele geschiedenis dus waardegericht
- Verkeerd conclusies
o Technologie is NOOIT moreel neutraal
o Wetenschap levert geen kennis op want ze is waardengeladen
, Kennisclip 1: Wetenschap en waarden
Is wetenschap onbetrouwbaar geworden omdat waarden een te grote invloed hebben?
- Opinie-onderzoek: in welke wetenschap hebben waarden grootste invloed?
o Politiek het minste vertrouwen
o Wetenschap het meeste vertrouwen
maar vertrouwen neemt af (rechtsgezinden): wetenschap te
ideologisch, te politiek
Conclusie: waardengeladen wetenschap = minder betrouwbaar en objectief
Dit is een foutief inzicht omdat:
1) Wetenschap is altijd waarde geladen
2) Het is ook wenselijk dat wetenschap waarden geladen is
3) Objectiviteit van wetenschap kan perfect gepaard gaan met waardengeladenheid
(Maar niet elke ontmoeting tussen wetenschap en waarde lijdt tot een goed resultaat
bv.rassenwetenschap, Lisencoaffaire)
Wat is waarde?
- Datgene wat we belangrijk of goed (zouden moeten) vinden
o Morele waarden: handelingen ethisch maken
o Esthetische waarden: schoonheid
wetenschappers verkiezen een minder complexe theorie
o Gastronomische waarden
o Epistemische waarden
streven met kennis naar accuraatheid/ begrijpbaarheid
grote rol id wetenschap
OPM: waardenvrij wetenschap≠ vrij van epistemische waarden en esthetische waarden
Het feit dat we wetenschap belangrijk vinden, impliceert dat de wetenschap waarden
gelanden is. Dit begint al bij het materiaal dat we onderzoeken.
Bv. geld voor onderzoek van de overheid. Zij bepalen daarmee wat er moet onderzocht
worden door wetenschappers. Waarom? Omdat zij vinden dat bv. kankeronderzoek
waardevol is.
Bedenking: er bestaat ook basisonderzoek. Hierbij worden er subsidies gegeven voor
onderzoek waarbij er geen onderwerp vast staat. Is dit waardenvrije wetenschap?
Nee, wetenschappers hebben tijd vrij om zelf te bepalen welk soort onderzoek ze
doen. Ook dan spelen waarden een rol omdat er keuzes gemaakt moeten
worden. Deze keuzes worden gemaakt obv waarden.
Basisonderzoek= onderzoek naar elementaire deeltjes, paargedrag, geschiedenis, …
Men hoopt dat oplossingen of doorbraken in dit fundamenteel onderzoek zorgen voor
oplossingen in deze grote problemen zoals kankeronderzoek. Dus waarden die daarbij een
rol spelen zijn dezelfde als bij het toegepaste onderzoek.
Daarnaast is er ook nog een andere soort van waarden: intrinsieke waarde van kennis.
