Beginselen van het vermogensrechtelijk
privaatrecht:
Hoofdstuk 1 – Algemene inleiding
Afdeling 1 – Het privaatrecht, wat is dat?
Afdeling 2 – De rechtsbronnen van het privaatrecht en hun invloed
Hoofdstuk 2 – Subjectieve rechten
Afdeling 1 – Algemeen
Afdeling 2 – Begrip subjectieve rechten
Afdeling 3 – Indeling van de subjectieve rechten
Afdeling 4 – De titularis van subjectieve rechten: het rechtssubject
Afdeling 5 – Ontstaan en einde van subjectieve rechten
Afdeling 6 – Uitoefening van subjectieve rechten
1
,Hoofdstuk 3 – Het vermogen
Afdeling 1 – het begrip vermogen
Afdeling 2 – goederen en hun indeling
Hoofdstuk 4 – Individuele vrijheid en verantwoordelijkheid
Afdeling 1 – De individuele vrijheid
Afdeling 2 – De wilsautonomie
Hoofdstuk 5 – Het bewijs
Afdeling 1 – Inleiding
Afdeling 2 – Bewijslast
Afdeling 3 – Bewijsmiddelen
2
,Hoofdstuk 6 – Sanctie en dwang
Afdeling 1 – Inleiding
Afdeling 2 – Sanctie
Afdeling 3 – Dwang
3
,Hoofdstuk 1 – Algemene inleiding
Afdeling 1 – Het privaatrecht, wat is dat?
§1 – OBJECTIEF VS. SUBJECTIEF RECHT
Begrip ‘recht’ wordt benaderd vanuit 2 invalshoeken:
Objectieve benadering: men spreekt van ‘objectief recht’
Hierbij wordt het recht beschouwd als een object. Kenmerken:
- wordt gevormd door gedragsregels (= regelt de gedragingen tussen mensen in de
maatschappij)
- Deze zijn algemeen, abstract en onpersoonlijk
- Ze regelen maatschappelijke verhoudingen
- Naleving kan worden afgedwongen door sanctie en dwang via openbare macht
geheel van rechtsregels objectief bekeken. Geen rekening met concrete situatie
van bepaalde individuen.
Vb. Belgisch posititief recht, privaatrecht, bep. Opgenomen in het Bw.,…
Subjectieve benadering: men spreek van ‘subjectief recht’
Recht wordt beschouwd uitgaande v/e persoon, het individu (= rechtssubject).
rechten die een welbepaald individu kan doen gelden i/e concrete situatie omdat
deze door de obj. & abstracte gedragsregels zijn verleend.
- Hetzij door een voorgeschreven gedragsregels , waardoor iets van anderen wordt
vereist. (vb. Art. 544 Bw.)
- Hetzij door een obj. RR, waardoor iets van hem wordt vereist. (Vb. Art.1136 Bw.)
Beide gevallen moeten alle toepassingsvwd v/d obj. RR vervuld zijn:
- Relevante feiten te identificeren
- Obj. RR die van toepassing kan zijn identificeren.
- Identificeren of alle toepassingsvwd v/d RR vervuld zijn
- RG die uit die RR volgen te identificeren en toe te passen.
Vb. Art. 544 Bw., Art. 1382 Bw.,…
§2 – PUBLIEKRECHT VS. PRIVAATRECHT
Objectief recht wordt ingedeeld in 2 takken:
publiekrecht:
- regelt de inrichting & de werking van de staat. Zorgt voor de verhouding tussen
ez. Overheid en az. Een persoon of meerdere individuen.
- Dient om de collectieve belangen van de individuen te waarborgen door
organisatie & de relatie tssn overheid en samenleving te regelen.
Privaatrecht:
- regelt de private maatschappelijke verhoudingen tssn de individuen.
- Dient om de persoonlijke belangen v/d individuen te bevredigen.
4
, §3 – VOORWERP VAN HET PRIVAATRECHT
Relaties tussen personen die door RR worden beheerst worden rechtsverhoudingen
genoemd. Een rechtsverhouding verondersteld:
- Toepassingsvwd van 1 of meerdere objectieve RR in concreto zijn vervuld.
Verhoudingen tssn individuen onderling behoren niet tot het privaatrecht, zoals
verliefdheid,…
- Een verhouding tssn meerdere RS. Dit kan bilateraal zijn (= tssn 2 RS) of
multilateraal zijn (= tssn 3 of meer RS). Verhouding v/e RS tot zichzelf of dieren
valt dus buiten het privaatrecht.
Het privaatrecht is onderverdeeld in verschillende takken:
A. Burgerlijk recht :
Dit omvat de regels die toepasselijk zijn op alle particulieren individuen ongeacht hun
hoedanigheid, hun stand of hun beroep. Daarom wordt het ook het ‘gemene recht’
genoemd. BBR (= Belgisch burgerlijk recht) bestond oorspronkelijk uit de Franse Code
civil van 1804. Toen werd dit aanzien als een volledige optekening van het privaatrecht.
Als gevolg van bijzondere wetten is er nu ez. Diverse regels van BR opgenomen in
bijzondere wetgeving & az. BR een van de takken van het privaatrecht.
Het BR omvat:
- Regels betreffende het individu zelf. De geboorte, naam,… Deze regels behoren
tot het ‘personenrecht’.
- Regels betreffende familiale verhoudingen. Het huwelijk, adoptie,… Deze regels
behoren tot het ‘familierecht’.
- Regels betreffende de vermogenstoestand v/h individu.
o Die voortvloeien uit familiale verhoudingen. Alimentatie,… Dit behoort tot
het familierecht.
o Die betrekking hebben op goederen. Eigendom, vruchtgebruik,… Behoren
tot het zakenrecht.
o Betrekking op prestaties tot goederen. Behoren tot het
verbintenissenrecht.
Traditioneel wordt dit geheel van regels ingedeeld in 2 onderverdelingen:
Extrapatrimoniaal recht: Dit omvat het geheel v. Regels die de situatie van de
persoon regelen.
Vermogensrecht: Dit omvat het geheel v. Regels die verband houden met het
vermogen.
B. Handelsrecht:
Geheel van RR die de verhoudingen regelen die ontstaan als gevolg van de handel tussen
een bijzondere categorie van private RS, te weten de zogeheten ‘handelaars’.
Art. 1 Wetboek van Koophandel en verder.
Volgens de RS is er een aanvullende vwd om een handeling te kwalificeren als daad van
koophandel, nl. winstoogmerk.
5