Samenvatting privaat recht - "jij weet nu..." vragen

Wat het personen- en familierecht inhoudt
Personenrecht: onderdeel burgerlijk recht met betrekking op de status en bescherming van
de persoon als enkeling
Familierecht: onderdeel burgerlijk recht dat betrekking heeft op de status van de verhouding
tussen personen
Welke categorieën personen er zijn
 De natuurlijke persoon
 De rechtspersoon
o Publiekrechtelijke rechtspersoon
o Privaatrechtelijke rechtspresoon
o Feitelijke vereniging
Hoe een natuurlijk persoon gedefinieerd is
een entiteit die drager is van rechten en plichten
Wat een rechtspersoon is en hoe die ontstaan is;
Groepering van personen/middelen die aan het rechtsverkeer kunnen deelnemen als drager
van subjectieve rechten en plichten.
 Ontstaan:
o Nood aan een systeem voor kapitaalopbouw
o Nood aan een beperking van aansprakelijkheid
Welke soorten rechtspersonen er zijn en wat dit inhoudt.
 Publiekrechtelijke rechtspersoon:
o Dient voor algemeen belang, met specifieke bevoegdheden zoals: belastingen
heffen, bindende regelementen opstellen & onteigenen
o Indien de helft + 1 van de aandelen bij de overheid ligt = publiekrechtelijke
rechtspersoon
 Privaatrechtelijke rechtspersoon
o Commercieel privaatrechtelijk rechtspersoon
 Bv, telenet…
o Niet commerciele privaatrechtelijke rechtsperson
 Vzw…
o Kan niet zomaar opgestart worden, moeten statuten opmaken+dossier
neerleggen
 Feitelijke vereniging
o Hebben geen aansprakelijkheidsbeperking: persoonlijke verantwoordelijkheid
voor daden die men stelt in naam van de vereinging
 Jeugdverenigingen
o Uitzondering:
 Vakbonden :
 Staking zou tegengehouden kunnen worden door rechtbank
 Financiele aansprakelijkheid
Wat de bescherming van de fysieke integriteit inhoudt;
Privaat recht:
Geen enkel individu mag de fysieke integriteit van iemand anders schenden
Publiek recht:
Het algemeen belang weegt zwaarder door dan het individuele belang 
dwangmaatregelen mogelijk

,Met welke voorwaarden een schending van de fysieke integriteit gepaard-gaat om
geoorloofd te zijn;
 Legaliteit
o Staat het in de wet?
 Finaliteit
o Dient het een democratisch doel?
 Proportionaliteit
o Is het in verhouding tot het beoogde doel?  minst mogelijk geweld
Wanneer men van een geoorloofde medische ingreep kan spreken;
1. Medische noodzaak
2. Redelijke proportie tussen medisch risico en het resultaat
3. Geneeskunde beoefend door de regels van de kunst met de meest recente
wetenschappelijke kennis en technieken
4. Informed consent: patient geinformeerd en vrije toestemming gegeven.
Wat het zelfbeschikkingsrecht inhoudt en hoe dit geëvolueerd is doorheen de tijd;
 Zeggenschap over het eigen lichaam
 Vroeger  weinig zelfbeschikkingsrecht door katholiek geloof
 Ondertussen al veel meer
 Belangrijk keerpunt  abortuswet 1990
Welke de belangrijkste regels zijn rond euthanasie, abortus en donatie van bloed, organen en
voortplantingscellen;
 Euthanasie
o Patient is in ondragelijk fysiek en/of psychisch leidien en in medisch
uitzichtloze toestand.
o Patient is bewust en handelingsbekwaam op moment van euthanasie
verklaring.
 Abortus
o Afbreken moet voor de 12 weken gebeuren
o Verplichte wachttijd van 6 dagen
o Moet gebeuren door een arts, geen verpleegkundige
o Schriftelijke toestemming van de vrouw
 Bloeddonatie
o Moet meerderjarig zijn
o Max 4 x per jaar
o Beperkte heoeveelheid
o Niet alle bevolkingsgroepen
 Orgaandonatie
o Moet meerderjarig zijn
o Schriftelijke tostemming  in bijzijn van getuige
o Altrijd herroepbar
o Ex mortuo: iedereen is in belgiê orgaandonor indien anders aangegeven in
testament.
 Donatie voortplantingscellen
o Kosteloos, onkostenvergoeding mogelijk
o anoniem
Wanneer het juridisch leven begint en welke voorwaarden hiervoor moeten voldaan zijn;
 Geboren worden  afscheiden kind – moeder, door het doorsnijden van navelstreng

,  Levend geboren worden  kind moet geademd hebben
 Levensvatbaar zijn  kind moet beschjikken over ale vitale organen om zelfstandig
te kunnen leven
Wanneer het juridisch leven eindigt en welke uitzonderingen er zijn op de onschendbaarheid
van het lijk.
Overleiden moet bepaald worden door een arts
 Lijkbezorging: vrije keuzen (crematie, begraving…)
 Lijkopening: forensische arts voert onderzoek met oog op medische vaststelling  3
soorten
o Wetenschappelijke autopsie: mensen die hun lichaam schenken aan de
wetenschap
o Politionele autopsie: na verdacht overleiden om de oorzaak vast te stellen
o Gerechtelijke autopsie: op bevel rechtbank
Wat de staat van de persoon is en welke soorten er zijn
Politieke staat: nationaliteit
Familiale staat: voor de natuurlijke persoon (getrouwd, feitelijk samenwonend…)
Individuele staat: naam, woonplaats  alles waardoor je jezelf kan onderscheiden van
iemand anders
Wat rechts- en handelingsbekwaamheid is en hoe deze zich tot elkaar verhouden
 Rechtsbekwaamheid:
o Wanneer de persoon bekwaamheid heeft om titularis te zijn van subjectieve
rechten
o Drager zijn van rechten en plichten
 Handelingsbekwaamheid:
o Bekwaamheid om door het stellen van rechtshandelingen zijn rechten ook uit
te oefenen
o Uitoefenen van rechten en plichten
Iedereen die handelingsbekwaam is, is ook rechtsbekwaam. Omgekeerd niet altijd.
Men moet eerst rechtsbekwaam zijn om handelingsbekwaam te zijn.
Hoe de rechtsonbekwaamheid van vreemdelingen, veroordeelden en enkele andere speciale
gevallen in elkaar zit,
 Vreemdelingen
o Beperkte politieke rechten  vb. kiesrecht, recht om overheidsambten te
bekleden
o Indien ene vreemdeling een rexhtzaak wil spannen moet die een borgstelling
betalen ter dekking van de gerechtskosten
 Veroordeelden
o Uitgesproken door de rechter
o Onderscheid tussen politieke en burgerlijke rechten
 Politiek: verbod op politiek mandaat
 Burgerlijk: verbod om als getuige op te treden in gerechtelijk proces
o Bijzonder geval: ontzetting uit ouderlijk gezag
 Speciale gevallen:
o Rijverbod = vervallenverklaring van het recht tot sturen
o Beroepsverbod
o Onbekwaamheid om te huwenmet naaste bloedverwanten
o Verbod om als vertrouwensfiguur te erven van een verzorgende