Inleiding innervatie
Innervatie
Met innervatie wordt zenuwvoorziening bedoeld. De basis hiervan wordt voorzien door
zenuwweefsel. Dit weefsel is in staat om prikkels te ontvangen, geleiden en te verwerken. Het
zenuwstelsel bestaat uit een centraal en een perifeer zenuwstelsel (ZS). Het centraal ZS bestaat uit
de hersenen en het ruggenmerg (RM). Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit 12 paar hersenzenuwen
en 31 paar RM (spinale) zenuwen.
Embryologie
Het ectoderm (buitenkant), entoderm (binnenkant) en mesoderm (tussenin) vormen samen 3
kiembladen (verzameling van cellen die dezelfde oorsprong hebben). Zenuwweefsel wordt gevormd
uit het ectoderm.
De chorda dorsalis is een flexibel, staafvormig dat voorkomt bij embryo's van
chordadieren. De chorda dorsalis is noodzakelijk voor de ontwikkeling van het
zenuwstelsel. De chorda dorsalis wordt gevormd vanuit het mesoderm.
Dorsaal is er een verdikking van het ectoderm. Deze verdikking heet de neurale
plaat. Vervolgens ontstaat er een instulping van de neurale plaat: neurale
groeven. Hierna sluiten de groeven tot een neurale buis. Dit is het eerste stadium
van het zenuwstelsel.
Aan de bovenzijde van de neurale buis gaan 3 primaire hersenblaasjes vormen:
1. Prosencephalon
2. Mesencephalon
3. Rhombencephalon Figuur 1 Bron
https://nl.wikipedia.org/wiki/Best
De volgende stap is het ontwikkelen van 5 secundaire hersenblaasjes: and:2912_Neurulation-02.jpg
1. Telencephlon (1a) (wordt cerebrum en 2 hemisferen)
2. Diencephlon (1b)
3. Mesncephlon (2)
4. Metencephalon (3a) (wordt pons en cerebellum)
5. Myelencephalon (3b) (medulla oblongata)
Het bovenste gedeelte van de lumen (holte) van de neurale buis gaat zich ontwikkelen tot 4 hersen
ventrikels (kamers). Een deel van de neurale buis blijft een buis. Dit noem je de aquaductus cerebri.
Het vocht dat in je hersenen en WK zit, noem je liquor cerebrospinalis.
Spina bifida en anencephalie
Het sluiten van de neurale groeven gaat niet altijd goed. Als het craniaal
fout gaat noem je dit spina bifida (open rug). Als het craniaal fout gaat
noem je dit anencephalie.
Er bestaan 2 soorten spina bifida: spina bifida occulta en spina bifida
aperta. Bij spina bifida occulta zijn de wervelbogen open. Spina bifida
Figuur 2 Bron aperta is te verdelen in meningocele en myelomeningocele. Hierbij kan
https://www.cdc.gov/ncbddd/spinabifi het merg en vliezen uitstulpen.
da/facts.html
Bij anencephalie wordt een kind met weinig/ geen hersenen geboren.
, Somieten
Tegelijk met de ontwikkeling van de neurale buis heb je ook de ontwikkeling van somieten. Somieten
zijn ‘klompjes’ paraxiaal mesoderm. Er is een segmentale opbouw te zien van somieten. Er ontstaan
zo’n 37 tot 40 paar somieten. Somieten differentiëren tot:
1. Sclerotoom: ontwikkelen tot benige structuren van de romp
2. Myotoom: ontwikkelen tot spieren van romp en extremiteiten
3. Dermatoom: ontwikkelen tot dermis en subcutis
Bescherming CZS
Er zijn benige structuren die het CZS beschermen. Dat zijn de schedel
en de WK. Daarnaast zijn er vliezen (meningen) in de schedel en de
WK die het CZS beschermen. Van buiten naar binnen:
Dura mater (hard)
Arachnoidea mater (spinnenweb)
Pia mater (zacht)
Tussen de arachnoidea mater en pia mater in de hersenen en WK ligt
de subarachnoidale ruimte. In deze ruimte is liquor cerebrospinalis Figuur 3 Bron
aanwezig. https://en.wikipedia.org/wiki/Meninges
Bij de WK is er geen verkleefde dura mater met de rand. Deze ruimte ertussen wordt de epidurale
ruimte genoemd.
Ruggenmerg
De conus medullaris (ter hoogte van L1/L2) is het onderste punt van je ruggenmerg. Het ruggenmerg
is korter dan de wervelkolom. Dit wordt met ascensus medullae beschreven. Het lengteverschil zorgt
ervoor dat de onderste zenuwen een stuk moeten afdalen om naar buiten te treden. De zenuwen
onder de conus medullaris noem je de cauda equina.
Met een lumbaalpunctie kan vocht (liquor) worden afgenomen.
Het ruggenmerg is niet overal even breed. Een verbreding van het ruggenmerg heet een
intumescentie. Deze vind je op plekken waar armen en benen aan de romp verbonden zijn.
Het ruggenmerg kent een segmentale opbouw met 31 segmenten. De WK heeft
meestal 33 wervels (32 tot 35). Er zijn 31 paar spinale zenuwen (nn. Spinales). Er
zijn:
8 cervicale segmenten (C1 t/m C8): 8 paar nn. Cervicales
12 thoracale segmenten (T1 t/m T12): 12 paar nn. Thoracales
5 lumbale segmenten (L1 t/m L5): 5 paar nn. Lumbales
5 sacrale segmenten (s1 t/m S5): 5 paar nn. sacrales
1 coccygeaal segment (Co1): 1 paar nn. Coccygeus
N. S5 en Co1 treden uit via hiatus sacralis.
Segmentale relaties
Elk ruggenmergsegment heeft een verbinding via zenuwen met:
Figuur 4 Bron
Huid (dermatoom)
https://www.kinderneurolo
Spieren (myotoom)
gie.eu/onderwijsplein/rugge
nmerg2.php
Innervatie
Met innervatie wordt zenuwvoorziening bedoeld. De basis hiervan wordt voorzien door
zenuwweefsel. Dit weefsel is in staat om prikkels te ontvangen, geleiden en te verwerken. Het
zenuwstelsel bestaat uit een centraal en een perifeer zenuwstelsel (ZS). Het centraal ZS bestaat uit
de hersenen en het ruggenmerg (RM). Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit 12 paar hersenzenuwen
en 31 paar RM (spinale) zenuwen.
Embryologie
Het ectoderm (buitenkant), entoderm (binnenkant) en mesoderm (tussenin) vormen samen 3
kiembladen (verzameling van cellen die dezelfde oorsprong hebben). Zenuwweefsel wordt gevormd
uit het ectoderm.
De chorda dorsalis is een flexibel, staafvormig dat voorkomt bij embryo's van
chordadieren. De chorda dorsalis is noodzakelijk voor de ontwikkeling van het
zenuwstelsel. De chorda dorsalis wordt gevormd vanuit het mesoderm.
Dorsaal is er een verdikking van het ectoderm. Deze verdikking heet de neurale
plaat. Vervolgens ontstaat er een instulping van de neurale plaat: neurale
groeven. Hierna sluiten de groeven tot een neurale buis. Dit is het eerste stadium
van het zenuwstelsel.
Aan de bovenzijde van de neurale buis gaan 3 primaire hersenblaasjes vormen:
1. Prosencephalon
2. Mesencephalon
3. Rhombencephalon Figuur 1 Bron
https://nl.wikipedia.org/wiki/Best
De volgende stap is het ontwikkelen van 5 secundaire hersenblaasjes: and:2912_Neurulation-02.jpg
1. Telencephlon (1a) (wordt cerebrum en 2 hemisferen)
2. Diencephlon (1b)
3. Mesncephlon (2)
4. Metencephalon (3a) (wordt pons en cerebellum)
5. Myelencephalon (3b) (medulla oblongata)
Het bovenste gedeelte van de lumen (holte) van de neurale buis gaat zich ontwikkelen tot 4 hersen
ventrikels (kamers). Een deel van de neurale buis blijft een buis. Dit noem je de aquaductus cerebri.
Het vocht dat in je hersenen en WK zit, noem je liquor cerebrospinalis.
Spina bifida en anencephalie
Het sluiten van de neurale groeven gaat niet altijd goed. Als het craniaal
fout gaat noem je dit spina bifida (open rug). Als het craniaal fout gaat
noem je dit anencephalie.
Er bestaan 2 soorten spina bifida: spina bifida occulta en spina bifida
aperta. Bij spina bifida occulta zijn de wervelbogen open. Spina bifida
Figuur 2 Bron aperta is te verdelen in meningocele en myelomeningocele. Hierbij kan
https://www.cdc.gov/ncbddd/spinabifi het merg en vliezen uitstulpen.
da/facts.html
Bij anencephalie wordt een kind met weinig/ geen hersenen geboren.
, Somieten
Tegelijk met de ontwikkeling van de neurale buis heb je ook de ontwikkeling van somieten. Somieten
zijn ‘klompjes’ paraxiaal mesoderm. Er is een segmentale opbouw te zien van somieten. Er ontstaan
zo’n 37 tot 40 paar somieten. Somieten differentiëren tot:
1. Sclerotoom: ontwikkelen tot benige structuren van de romp
2. Myotoom: ontwikkelen tot spieren van romp en extremiteiten
3. Dermatoom: ontwikkelen tot dermis en subcutis
Bescherming CZS
Er zijn benige structuren die het CZS beschermen. Dat zijn de schedel
en de WK. Daarnaast zijn er vliezen (meningen) in de schedel en de
WK die het CZS beschermen. Van buiten naar binnen:
Dura mater (hard)
Arachnoidea mater (spinnenweb)
Pia mater (zacht)
Tussen de arachnoidea mater en pia mater in de hersenen en WK ligt
de subarachnoidale ruimte. In deze ruimte is liquor cerebrospinalis Figuur 3 Bron
aanwezig. https://en.wikipedia.org/wiki/Meninges
Bij de WK is er geen verkleefde dura mater met de rand. Deze ruimte ertussen wordt de epidurale
ruimte genoemd.
Ruggenmerg
De conus medullaris (ter hoogte van L1/L2) is het onderste punt van je ruggenmerg. Het ruggenmerg
is korter dan de wervelkolom. Dit wordt met ascensus medullae beschreven. Het lengteverschil zorgt
ervoor dat de onderste zenuwen een stuk moeten afdalen om naar buiten te treden. De zenuwen
onder de conus medullaris noem je de cauda equina.
Met een lumbaalpunctie kan vocht (liquor) worden afgenomen.
Het ruggenmerg is niet overal even breed. Een verbreding van het ruggenmerg heet een
intumescentie. Deze vind je op plekken waar armen en benen aan de romp verbonden zijn.
Het ruggenmerg kent een segmentale opbouw met 31 segmenten. De WK heeft
meestal 33 wervels (32 tot 35). Er zijn 31 paar spinale zenuwen (nn. Spinales). Er
zijn:
8 cervicale segmenten (C1 t/m C8): 8 paar nn. Cervicales
12 thoracale segmenten (T1 t/m T12): 12 paar nn. Thoracales
5 lumbale segmenten (L1 t/m L5): 5 paar nn. Lumbales
5 sacrale segmenten (s1 t/m S5): 5 paar nn. sacrales
1 coccygeaal segment (Co1): 1 paar nn. Coccygeus
N. S5 en Co1 treden uit via hiatus sacralis.
Segmentale relaties
Elk ruggenmergsegment heeft een verbinding via zenuwen met:
Figuur 4 Bron
Huid (dermatoom)
https://www.kinderneurolo
Spieren (myotoom)
gie.eu/onderwijsplein/rugge
nmerg2.php
