Hersenen en Gedrag – Leon Kenemans
Extra hoorcollege – Van gen naar gedrag
DNA bevat de genen, die bestaan uit moleculen (Guanine, Cytosine, Adenine en Thymine ->
de bouwstenen van de genetica).
Herhaling letters CAG (>40x) leidt tot ziekte van Huntington (= degeneratieve hersenziekte;
spartelen/worstelen/kronkelen; motoriek en later andere mentale functies progressief
aangetast. Begint meestal op latere leeftijd.
Wat doet een gen precies?
- Een gen codeert voor een eiwit (protein)
DNA (gen) > RNA > eiwit
A triple of bases determines one amino acid
Verschillende genen (20 000) in DNA. 1000en letters in een gen, 3 letters coderen voor 1
aminozuur. Er zijn 20 aminozuren.
Eiwitten: dienen de functie van (zenuw)cellen, onmisbaar
Genen op 2 allelen van 1 chromosomenpaar zijn grotendeels identiek, maar subtiele
verschillen kunnen ingrijpende gevolgen voor gedrag hebben.
HC 1 – Intro/ genetica 1
Biological and evolutionary psychology investigate the connections among mind, behavior,
and biological processes, and asks how our evolutionary past continues to shape our
behavior.
Cognitive psychology investigates mental processes including thinking, problem solving, and
information processing.
Social psychology asks how our behavior is affected by the presence of others.
Developmental psychology investigates the normal changes in behavior that occur across
the life span.
Clinical psychology explains, defines, and treats psychological disorders and promotes
general well-being.
Gedrag kunnen we vaak meten, begrijpen we het dan? Vaak niet, we weten nog niet over
‘onderliggend mechanisme’.
, Klassiek conditioneren
- Relatie tussen stimulus en daaropvolgende respons
Operant of instrumenteel conditioneren
- Skinner, Thorndike
- Relatie tussen gedrag en daaropvolgende stimulus
- Reinforcement (‘bekrachtiging’): zorgt dat het gedrag herhaald wordt.
Nurture: leren van omgevingsfactoren
Nature: genetische bepaaldheid
HC 2 – Genetica 2/ Neuron 1
De mens heeft 23 paar chromosomen -> 22 paar autosomale chromosomen en 1 paar
geslachtschromosomen: vrouwelijk = XX of mannelijk = XY.
Genen liggen verspreid over die 23 paar chromosomen.
Bij autosomale chromosomen: elk gen heeft dus twee allelen (=varianten), maar bij
geslachtschromosomen: vrouwelijke XX 2 allelen en mannelijke XY maar 1 allel -> X en Y
dragen ‘sex linked’ genen.
‘Sex-limited’ genen kunnen op alle chromosomen voorkomen. Ze worden alleen afgelezen in
een van de twee geslachten, onder invloed van geslachtshormonen. Dit leidt tot verschillen
in eigenschappen, bijvoorbeeld gedrag.
Wat is het verschil tussen seks linked en sex-limited genen?
Sex-linked genen komen voor op geslachtschromosomen, en sex-limited genen kunnen
voorkomen op autosomale chromosomen. Sex-limited genen zijn aanwezig in beide
geslachten maar komen tot expressie in maar een van de geslachten, en blijven
uitgeschakeld in het andere geslacht. Dit gebeurt onder invloed van hormonen.
Kunnen ervaringen de genen veranderen?
- Ervaring verandert chromosoom bij promotor regio.
- Promotor verandering nodig voor leren.
Extra hoorcollege – Van gen naar gedrag
DNA bevat de genen, die bestaan uit moleculen (Guanine, Cytosine, Adenine en Thymine ->
de bouwstenen van de genetica).
Herhaling letters CAG (>40x) leidt tot ziekte van Huntington (= degeneratieve hersenziekte;
spartelen/worstelen/kronkelen; motoriek en later andere mentale functies progressief
aangetast. Begint meestal op latere leeftijd.
Wat doet een gen precies?
- Een gen codeert voor een eiwit (protein)
DNA (gen) > RNA > eiwit
A triple of bases determines one amino acid
Verschillende genen (20 000) in DNA. 1000en letters in een gen, 3 letters coderen voor 1
aminozuur. Er zijn 20 aminozuren.
Eiwitten: dienen de functie van (zenuw)cellen, onmisbaar
Genen op 2 allelen van 1 chromosomenpaar zijn grotendeels identiek, maar subtiele
verschillen kunnen ingrijpende gevolgen voor gedrag hebben.
HC 1 – Intro/ genetica 1
Biological and evolutionary psychology investigate the connections among mind, behavior,
and biological processes, and asks how our evolutionary past continues to shape our
behavior.
Cognitive psychology investigates mental processes including thinking, problem solving, and
information processing.
Social psychology asks how our behavior is affected by the presence of others.
Developmental psychology investigates the normal changes in behavior that occur across
the life span.
Clinical psychology explains, defines, and treats psychological disorders and promotes
general well-being.
Gedrag kunnen we vaak meten, begrijpen we het dan? Vaak niet, we weten nog niet over
‘onderliggend mechanisme’.
, Klassiek conditioneren
- Relatie tussen stimulus en daaropvolgende respons
Operant of instrumenteel conditioneren
- Skinner, Thorndike
- Relatie tussen gedrag en daaropvolgende stimulus
- Reinforcement (‘bekrachtiging’): zorgt dat het gedrag herhaald wordt.
Nurture: leren van omgevingsfactoren
Nature: genetische bepaaldheid
HC 2 – Genetica 2/ Neuron 1
De mens heeft 23 paar chromosomen -> 22 paar autosomale chromosomen en 1 paar
geslachtschromosomen: vrouwelijk = XX of mannelijk = XY.
Genen liggen verspreid over die 23 paar chromosomen.
Bij autosomale chromosomen: elk gen heeft dus twee allelen (=varianten), maar bij
geslachtschromosomen: vrouwelijke XX 2 allelen en mannelijke XY maar 1 allel -> X en Y
dragen ‘sex linked’ genen.
‘Sex-limited’ genen kunnen op alle chromosomen voorkomen. Ze worden alleen afgelezen in
een van de twee geslachten, onder invloed van geslachtshormonen. Dit leidt tot verschillen
in eigenschappen, bijvoorbeeld gedrag.
Wat is het verschil tussen seks linked en sex-limited genen?
Sex-linked genen komen voor op geslachtschromosomen, en sex-limited genen kunnen
voorkomen op autosomale chromosomen. Sex-limited genen zijn aanwezig in beide
geslachten maar komen tot expressie in maar een van de geslachten, en blijven
uitgeschakeld in het andere geslacht. Dit gebeurt onder invloed van hormonen.
Kunnen ervaringen de genen veranderen?
- Ervaring verandert chromosoom bij promotor regio.
- Promotor verandering nodig voor leren.
