Definitie AIVD: Het plegen van of dreigen met op mensenlevens gericht geweld, met als doel
maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.
geen eenduidige definitie i.v.m. de subjectieve lading (vrijheidsstrijder of terrorist?)
Oud terrorisme: terrorisme dat territoriale of ideologische doelstelling maximaal kracht bij zet. Deze
doelstellingen worden helder en duidelijk aan het voetlicht gebracht.
Nieuw terrorisme:
- moeilijk traceerbare netwerken. Dus geen hiërarchie met duidelijke bevelstructuur.
- zoveel mogelijk slachtoffers maken en zo groot mogelijk ontwrichting in de maatschappij
- doeleinden zoals verwerpen van bepaalde levensstijl en tot stand brengen van ander regiem
- slaat toe op ‘soft spots’
- opereert wereldwijd
- worden uit uiteenlopende bronnen gefinancierd
- hebben een langetermijnperspectief en alle tijd in tegenstelling tot de terrorismebestrijders
- gekenmerkt door catastrofaal terrorisme en een ongekende wreedheid
Terroristisch geweld:
- Willekeurige doelwitten - Ongelimiteerde wreedheid
- Meedogenloos omgaan met leden en aanhangers - Eerste en niet laatste redmiddel
- Geheimhouding, geheimzinnigheid
Terreur: een samenleving die geïntimideerd wordt door de voortdurende dreiging van een groot
onheil en zich ook daarnaar gaat gedragen. Dit ontwricht de samenleving en terrorisme dat overgaat
naar terreur betreft een sluipende ontwikkeling.
Verschillende maatregelen tegen terrorisme
Uitgangspunten:
- er kan geen uniforme strategie worden opgeleverd; moet worden gekeken naar verschil in aard en
achtergrond van het specifieke soort terrorisme, het land waarin het plaatsvindt en wat voor type
terrorist het betreft.
- een combinatie van maatregelen zal het effectiefst werken
- deze maatregelen zijn onderdeel van een breder crisismanagement, niet meer los te zien van
klassieke crises en rampen.
Maatregelen:
- Strategische maatregelen
repressief optreden, maar ook meer aandacht voor preventie
samenwerking met andere landen
goede structuur voor crisismanagement
intelligence cruciaal
- Sociaal-preventieve maatregelen
analyse van de achtergronden en de oorzaken van terrorisme hierbij belangrijk
aandacht geven door de politiek aan problemen en integratie binnen groeperingen
verminderen van steun vanuit de bevolking
vroegtijdig interveniëren in conflicten in en tussen landen
Nadelen: maatregelen voor op lange termijn
- Technisch-fysieke maatregelen
Bewaken en beveiligen aangescherpt
, Nadelen: het biedt een soort van schijnveiligheid, aangezien deze maatregelen vaak niet adequaat
genoeg zijn. Werkt vooral anticiperend (terrorist maakt inschatting of het een te treffen doelwit is)
- Financiële maatregelen
banken maken melding van verdachte transacties en blokkeren rekeningen van verdachten
- Inlichtingenmaatregelen
een dreigingsbeeld opmaken; inschatting van dreiging van de op dat moment beschikbare info
overheidsbrede verzameling van informatie en deze juist aan elkaar kunnen verstrekken
kliklijnen voor burgers om relevante info te delen
sleepnet: bepaalde profielen en informatie bekijken uit een groot aantal bestanden
- Juridische maatregelen
uitbreiding bevoegdheden (is ook een sociaal-preventieve maatregel)
meer strafbare terrorismefeiten (die o.a. betrekking hebben op asielzoekers)
internat. bevoegdheden waarbij zelfs bevoegdheden worden gebruikt op elkaars grondgebied
Nadelen: de rechtsstaat (de vrijheid) kan worden aangetast door uitbreiding van bevoegdheden
- Mediamaatregelen
er mag alleen info naar buiten worden gebracht als dat past in de totale strategie van
terrorismebestrijding
- Organisatorische maatregelen
samenwerking tussen overheidsdiensten, centralisatie, coördinatie
antiterrorisme-eenheden
particuliere veiligheidssector krijgt meer bevoegdheden
- Internationale maatregelen
militair geweld: aanpakken van falende staten en zelfverdediging naar terroristen toe
economische sancties: geen financiële steun meer aan bepaalde landen
internationale samenwerking is belangrijk in terrorismebestrijding. Dit wordt vermoeilijkt door
gebrekkige internationale structuren, verschillende talen, wantrouwen, verbod op info-uitwisseling.
Fasen terrorismebestrijding
- Proactie en preventie: oorzaken terrorisme bestrijden en hiermee terrorisme voorkomen
- Planning: maatregelen die worden genomen om voorbereid te zijn op terroristische aanslag
- Verstoring: strategie van overheid om voorbereide terroristische acties te verstoren door te
arresteren of bekend te maken
- Reactie: repressieve acties na een aanslag zoals arrestaties
Geschiedenis
- Eerste vorm van terrorisme: Zuid-Molukkers
wilden eigen republiek (RMS) op Ambon in Indonesië en verwachtte hiervoor steun vanuit NL
militairen van KNIL (Nederlands-Indische leger) werden opgevangen in NL; er werd gedacht tijdelijk
en niet geïnvesteerd in integratie
de kinderen van deze generatie namen het onafhankelijkheidsstreven over en voerden
gewelddadige acties uit zoals treinkaping en bezettingen (in de jaren 70)
- De rode jeugd (1966)
links beweging, bestaande uit radicale communisten
hoe: brandstichtingen en bomaanslagen
arrestaties en constante aandacht betekende het einde rode jeugd
- RARA (1985)
acties tegen het blanke regime in Zuid-Afrika. Probeerde buitenlandse investeerders weg te jagen
uit Zuid-Afrika.
hoe: brandstichtingen en aanslagen op personen