VPK aandachtspunten bij
psychofarmaca
1. VERPLEEGKUNDIGE AANDACHTSPUNTEN BIJ HET GEBRUIK VAN
PSYCHOFARMACA
1.1 ACUTE SITUATIES VERSUS MEDICATIE:
● Verpleegkundigen op acute psychiatrische afdelingen hebben vaak te maken
met dringende situaties waar een arts niet direct beschikbaar is.
● Belangrijk om de situatie goed in te schatten voor gerichte observaties en om
op het juiste moment de arts te raadplegen.
● Hoewel verpleegkundigen geen medicatie mogen voorschrijven, spelen ze een
adviserende rol bij het opstarten, wijzigen van doseringen of stoppen van
medicatie.
● Deze rol is vooral merkbaar wanneer er geen arts aanwezig is, en observaties
telefonisch worden doorgegeven.
1.1.1 Katatonie:
● Katatonie is een syndroom met motorische symptomen, inactief gedrag,
opwinding en bizar gedrag.
● Het wordt ondergediagnosticeerd en onderbehandeld vanwege onbekendheid
met de symptomen.
● Oorzaken zijn divers, waaronder blootstelling aan toxische stoffen, bepaalde
medicijnen, depressie, psychische aandoeningen, neurologische ziekten en
stofwisselingsziekten.
● Symptomen variëren tussen hypoactieve (stuporeuze), hyperactieve en
mengvormen van katatonie.
● Motorische verschijnselen omvatten onbeweeglijkheid, rigiditeit, katalepsie en
flexibilitas cerea.
● Terugtrekgedrag wordt gekenmerkt door inactiviteit, mutisme, negativisme en
staren.
● Opwinding toont overmatige motorische activiteit, impulsiviteit, ongerichte
agressie en autonome instabiliteit.
● Bizar, zich herhalend gedrag omvat echolalie/echopraxie, grimasseren en
stereotiep gedrag.
, Behandeling van Katatonie:
● In geval van katatonie op basis van schizofrenie, is er een verhoogd risico op
het maligne neurolepticasyndroom na de start van antipsychotica (AP).
● Als hoge doses benzodiazepines na enkele dagen geen effect hebben, is
elektroconvulsietherapie (ECT) aangewezen.
● Onderzoek toont aan dat ECT effectief is bij patiënten met katatonie die niet
reageren op lorazepam.
psychofarmaca
1. VERPLEEGKUNDIGE AANDACHTSPUNTEN BIJ HET GEBRUIK VAN
PSYCHOFARMACA
1.1 ACUTE SITUATIES VERSUS MEDICATIE:
● Verpleegkundigen op acute psychiatrische afdelingen hebben vaak te maken
met dringende situaties waar een arts niet direct beschikbaar is.
● Belangrijk om de situatie goed in te schatten voor gerichte observaties en om
op het juiste moment de arts te raadplegen.
● Hoewel verpleegkundigen geen medicatie mogen voorschrijven, spelen ze een
adviserende rol bij het opstarten, wijzigen van doseringen of stoppen van
medicatie.
● Deze rol is vooral merkbaar wanneer er geen arts aanwezig is, en observaties
telefonisch worden doorgegeven.
1.1.1 Katatonie:
● Katatonie is een syndroom met motorische symptomen, inactief gedrag,
opwinding en bizar gedrag.
● Het wordt ondergediagnosticeerd en onderbehandeld vanwege onbekendheid
met de symptomen.
● Oorzaken zijn divers, waaronder blootstelling aan toxische stoffen, bepaalde
medicijnen, depressie, psychische aandoeningen, neurologische ziekten en
stofwisselingsziekten.
● Symptomen variëren tussen hypoactieve (stuporeuze), hyperactieve en
mengvormen van katatonie.
● Motorische verschijnselen omvatten onbeweeglijkheid, rigiditeit, katalepsie en
flexibilitas cerea.
● Terugtrekgedrag wordt gekenmerkt door inactiviteit, mutisme, negativisme en
staren.
● Opwinding toont overmatige motorische activiteit, impulsiviteit, ongerichte
agressie en autonome instabiliteit.
● Bizar, zich herhalend gedrag omvat echolalie/echopraxie, grimasseren en
stereotiep gedrag.
, Behandeling van Katatonie:
● In geval van katatonie op basis van schizofrenie, is er een verhoogd risico op
het maligne neurolepticasyndroom na de start van antipsychotica (AP).
● Als hoge doses benzodiazepines na enkele dagen geen effect hebben, is
elektroconvulsietherapie (ECT) aangewezen.
● Onderzoek toont aan dat ECT effectief is bij patiënten met katatonie die niet
reageren op lorazepam.
