Samenvatting H3 Micro economie: Prijsvorming

H3: Prijsvorming
• Markt: geheel van de vraag en het aanbod van een bepaald goed
- Zowel fysieke markten, deelplatformen (vb Uber), veilingsites, …
• Marktvorm: hoe een markt georganiseerd is
4 kenmerken:
- Aantal marktpartijen (vragers, aanbieders)
 één, weinig of veel
- Doorzichtigheid/volkomenheid/transparantie
 volkomen, transparant: alle partijen zijn op de hoogte van alle
marktelementen
 onvolkomen: partijen beschikken niet over nodige informatie
- Toetredingsmogelijkheden
 vrij/open: vragers en aanbieders kunnen vrij toe en uittreden
 beperkt
- Mate van productdifferentiatie
 Homogeen
 Heterogeen




1

,VOLKOMEN CONCURRENTIE
• Kenmerken
- Veel vragers en aanbieders
- Markt is volkomen doorzichtig of transparant
- De markt is voor iedereen toegankelijk
- Men verhandelt een homogeen product
• Producent is ….
- Hoeveelheidsaanpasser (prijsnemer) ondernemer kan geen invloed
uitoefenen op de verkoopprijs, enkel reageren door geproduceerde
hoeveelheid aan te passen
• Basismodel voor economische analyse
- Komt in realiteit echter niet zo vaak voor

Prijzen komen tot stand door wisselwerking vraag en aanbod
 Er ontstaat slechts één prijs = evenwichtsprijs of marktprijs
- De prijs waarbij aangeboden en gevraagde hoeveelheid met elkaar
overeenstemmen
- Qv = Qa (evenwichtsvoorwaarde)
 Markt in rust (= in evenwicht)
 Marktevenwicht




EXAMEN: onevenwichtigheid aanduiden (aanbodoverschot, vraagoverschot)

2

,Verandering evenwichtsprijs
Verschuiving vraagcurve
 Oorzaken
 Inkomensverandering
 Preferentiewijziging van de consument
 Prijzen van andere goederen wijzigen
 Het aantal vragers wijzigt

Verschuiving vraagcurve naar links
Oorzaken:
 Inkomen daalt
 Voorkeur stijgt
 Substitutiegoed wordt goedkoper
 Complementair goed wordt duurder
 Aantal vragers neemt af
 Evenwichtshoeveelheid daalt

Verschuiving aanbodcurve
 Oorzaken:
 Productiviteit
 Prijzen van productiefactoren
 Aantal aanbieders

Verschuiving aanbodcurve naar rechts
Oorzaken:
 Productiviteit stijgt
 Prijzen van productiefactoren dalen
 Aantal aanbieders stijgen
 Evenwichtshoeveelheid stijgt


Ingrijpen overheid prijsvorming
Maximumprijs opstellen (beschermt de consument tegen te hoge prijzen)
 Verstoort marktevenwicht
Leidt tot een vraagoverschot
Oplossen:
- Vraag doen dalen:
 Substitueerbare goederen stimuleren
 Complementaire goederen
ontmoedigen
- Aanbod doen stijgen:
 Aanmoedigen meer produceren
 Invoeren doen stijgen




3

, Minimumprijs opstellen (beschermt aanbieder, producent)
 Verstoort marktevenwicht
Leidt tot een aanbodoverschot
Oplossen:
- Vraag doen stijgen:
 Zelf overschotten opkopen/vernietigen
 Uitvoer doen stijgen (uitvoersubsidies)
- Aanbod doen dalen:
 Premie productiebeperking
 productiequota

ONVOLKOMEN CONCURRENTIE
“meer realistische concurrentievormen”
 in praktijk niet veel vragers en aanbieders door fusies en overnames
 (slechts enkele producenten die veel producten aanbieden)
 Toetreding moeilijk
 Hoge investeringsbedragen
 Heterogeen product
 Productdifferentiatie (kwaliteitsverschillen, verscheidenheid aanbod,..)
 Directe invloed op prijs

1. Monopolie
Kenmerken
• 1 aanbieder  prijszetter
- Op KT
- Geen onbeperkte economische machtspositie
• Veel vragers
• Ondoorzichtige markt
• Beperkte toetreding
• Homogene goederen

Soorten
 Overheids- of wettelijk monopolie
o Overheid neemt productie in handen
o NMBS, ECB, notaris
 Feitelijk monopolie
o Alle concurrenten uit markt dringen
o Apple, microsoft, aspirine
 Natuurlijk monopolie
o Als enige beschikken over bepaalde grondstoffen
o Op 1 plaats verkrijgbaar
o Bv diamantmijnen in Zuid-Afrika




4