KENNISTOETS OK
OA / AM, Leerjaar 1, Kwartiel 7
VAKKEN
* Bouw en inrichting
* Medische terminologie
* Steriliteit
* Hygiëne en veiligheid
* Operatiepatiënt
,INHOUD
Bouw en inrichting ........................................................................................................................................... 2
Leerdoelen ......................................................................................................................................................................... 2
Luchtbeheersing ................................................................................................................................................................ 2
Lichtbeheersing ................................................................................................................................................................. 5
Gassen en vacuum ............................................................................................................................................................. 6
Stroomvoorziening ............................................................................................................................................................ 7
Basisapparatuur ................................................................................................................................................................. 7
Medische terminologie .................................................................................................................................... 9
Richtingsaanduidingen ...................................................................................................................................................... 9
Dynamische richtingsaanduidingen ................................................................................................................................. 11
Voorvoegsels ................................................................................................................................................................... 12
Achtervoegsels ................................................................................................................................................................ 13
Enkelvoud → meervoud .................................................................................................................................................. 13
Anatomie botten ............................................................................................................................................................. 14
Anatomie Organen .......................................................................................................................................................... 15
Anatomie organen ........................................................................................................................................................... 16
Anatomie geslachtsorganen / urinestelstel ..................................................................................................................... 17
Steriliriteit ...................................................................................................................................................... 20
Leerdoelen ....................................................................................................................................................................... 20
Punten waarop de steriliteit in meer of mindere mate teniet word gedaan: ................................................................. 20
Sterilisatieproces ............................................................................................................................................................. 21
Bewaken sterilisatieproces .............................................................................................................................................. 23
Opslag en transport ......................................................................................................................................................... 23
Hygiëne en veiligheid ..................................................................................................................................... 25
Leerdoelen ....................................................................................................................................................................... 25
Besmettingscyclus ........................................................................................................................................................... 25
Hygiëne ............................................................................................................................................................................ 26
Veiligheidsmaatregelen ................................................................................................................................................... 27
Schoonmaakwerkzaamheden OK .................................................................................................................................... 28
Cultuur ............................................................................................................................................................................. 30
De operatiepatiënt ......................................................................................................................................... 31
Leerdoelen ....................................................................................................................................................................... 31
Operatieve fasen ............................................................................................................................................................. 31
Planning operatie ............................................................................................................................................................ 33
Route operatie patiënt .................................................................................................................................................... 33
Stopmomenten................................................................................................................................................................ 36
Omgangskunde ................................................................................................................................................................ 38
Acute patiënt ................................................................................................................................................................... 39
1
,BOUW EN INRICHTING
LEERDOELEN
1. Kan vertellen hoe een operatiekamercomplex ingedeeld is
2. Kan vertellen welke basisapparatuur standaard aanwezig is in een OK
3. Kan vertellen wat de invloed is van temperatuur op de operatiekamer
4. Kan vertellen welke verschillende luchtverversingstechnieken er zijn en welke specifieke
kenmerken bij deze systemen horen
5. Kan vertellen welke soorten verlichting er in de operatiekamer aanwezig is en welke
eigenschappen, kenmerken deze hebben en welke problemen hierbij voor kunnen komen
6. Kan vertellen welke eisen er gesteld worden aan het gebruik van elektriciteit in de
operatiekamer
7. Kan vertellen hoe de gassen en vacuüm die gebruikt worden op de operatiekamer
aangevoerd kunnen worden
LUCHTBEHEERSING
• Laminaire downflow
• Werken met overdruk → lucht van binnen naar buiten (=steriel)
• Gebruik van HEPA filters
• Druk hiërarchie= specifieke drukverschillen gecreëerd (ruimtes luchtzijdig geïsoleerd)
Op de OK word groot temperatuurverschil zoveel mogelijk vóórkomen omdat dit een nadelig effect
kan hebben op het juist beheersen van de richting van de luchtstromen
Ideale temperatuur
Volwassen 18 – 20 graden >>> bij kinderen een hogere omgevingstemperatuur (≈ 25 graden)
Wat is de invloed van omgevingstemperatuur?
Lage temperatuur (14 – 18 graden)
+ minder metabole activiteit en aantal delingen van micro-organismen
+ aangenaam voor het OK-team → betere concentratie, minder snel geïrriteerd
- kans op onderkoeling patiënt
- kans op vaatvernauwingen → door sterk afkoelen van spoel en infusievloeistoffen
- stramme handen of optreden spierpijn nek/schouders (vooral bij turbulente downflow)
Hoge temperatuur (20 – 17 graden)
+ prettig voor patiënt én omloop/anesthesie
+ voorkomt dat spoel- en infusievloeistoffen afkoelen
- vergroot infectierisico → door verhoogde stofwisseling micro-organismen
- meer transpireren → kans op contaminatie (onsteriele wond) bij transpiratievocht in wond
- nadelig voor het team: versuffing, benauwd, droge mond en eerder irritaties onderling
2
, ZONES binnen de OK >>> zones A B C
A – steriel = operatiekamers + steriele opdekruimtes
B – schoon = nevenvertrekken, in- en uitleidingskamers, wasruimte,
koffiekamer, opslag steriele medische hulpmiddelen, dienstruimtes
C – niet schoon = wachtruimtes, sluizen, verkoeverkamer, kleedkamers, toiletten
Doel ontwerp en indeling zones: beheersen en beperken van de kans dat micro-organismen uit (de
omgeving van) het ziekenhuis de operatiekamer bereiken
De klasse van de operatieafdeling bepaald de mate van EISEN bij de luchtbeheersing: 3 klassen
3
OA / AM, Leerjaar 1, Kwartiel 7
VAKKEN
* Bouw en inrichting
* Medische terminologie
* Steriliteit
* Hygiëne en veiligheid
* Operatiepatiënt
,INHOUD
Bouw en inrichting ........................................................................................................................................... 2
Leerdoelen ......................................................................................................................................................................... 2
Luchtbeheersing ................................................................................................................................................................ 2
Lichtbeheersing ................................................................................................................................................................. 5
Gassen en vacuum ............................................................................................................................................................. 6
Stroomvoorziening ............................................................................................................................................................ 7
Basisapparatuur ................................................................................................................................................................. 7
Medische terminologie .................................................................................................................................... 9
Richtingsaanduidingen ...................................................................................................................................................... 9
Dynamische richtingsaanduidingen ................................................................................................................................. 11
Voorvoegsels ................................................................................................................................................................... 12
Achtervoegsels ................................................................................................................................................................ 13
Enkelvoud → meervoud .................................................................................................................................................. 13
Anatomie botten ............................................................................................................................................................. 14
Anatomie Organen .......................................................................................................................................................... 15
Anatomie organen ........................................................................................................................................................... 16
Anatomie geslachtsorganen / urinestelstel ..................................................................................................................... 17
Steriliriteit ...................................................................................................................................................... 20
Leerdoelen ....................................................................................................................................................................... 20
Punten waarop de steriliteit in meer of mindere mate teniet word gedaan: ................................................................. 20
Sterilisatieproces ............................................................................................................................................................. 21
Bewaken sterilisatieproces .............................................................................................................................................. 23
Opslag en transport ......................................................................................................................................................... 23
Hygiëne en veiligheid ..................................................................................................................................... 25
Leerdoelen ....................................................................................................................................................................... 25
Besmettingscyclus ........................................................................................................................................................... 25
Hygiëne ............................................................................................................................................................................ 26
Veiligheidsmaatregelen ................................................................................................................................................... 27
Schoonmaakwerkzaamheden OK .................................................................................................................................... 28
Cultuur ............................................................................................................................................................................. 30
De operatiepatiënt ......................................................................................................................................... 31
Leerdoelen ....................................................................................................................................................................... 31
Operatieve fasen ............................................................................................................................................................. 31
Planning operatie ............................................................................................................................................................ 33
Route operatie patiënt .................................................................................................................................................... 33
Stopmomenten................................................................................................................................................................ 36
Omgangskunde ................................................................................................................................................................ 38
Acute patiënt ................................................................................................................................................................... 39
1
,BOUW EN INRICHTING
LEERDOELEN
1. Kan vertellen hoe een operatiekamercomplex ingedeeld is
2. Kan vertellen welke basisapparatuur standaard aanwezig is in een OK
3. Kan vertellen wat de invloed is van temperatuur op de operatiekamer
4. Kan vertellen welke verschillende luchtverversingstechnieken er zijn en welke specifieke
kenmerken bij deze systemen horen
5. Kan vertellen welke soorten verlichting er in de operatiekamer aanwezig is en welke
eigenschappen, kenmerken deze hebben en welke problemen hierbij voor kunnen komen
6. Kan vertellen welke eisen er gesteld worden aan het gebruik van elektriciteit in de
operatiekamer
7. Kan vertellen hoe de gassen en vacuüm die gebruikt worden op de operatiekamer
aangevoerd kunnen worden
LUCHTBEHEERSING
• Laminaire downflow
• Werken met overdruk → lucht van binnen naar buiten (=steriel)
• Gebruik van HEPA filters
• Druk hiërarchie= specifieke drukverschillen gecreëerd (ruimtes luchtzijdig geïsoleerd)
Op de OK word groot temperatuurverschil zoveel mogelijk vóórkomen omdat dit een nadelig effect
kan hebben op het juist beheersen van de richting van de luchtstromen
Ideale temperatuur
Volwassen 18 – 20 graden >>> bij kinderen een hogere omgevingstemperatuur (≈ 25 graden)
Wat is de invloed van omgevingstemperatuur?
Lage temperatuur (14 – 18 graden)
+ minder metabole activiteit en aantal delingen van micro-organismen
+ aangenaam voor het OK-team → betere concentratie, minder snel geïrriteerd
- kans op onderkoeling patiënt
- kans op vaatvernauwingen → door sterk afkoelen van spoel en infusievloeistoffen
- stramme handen of optreden spierpijn nek/schouders (vooral bij turbulente downflow)
Hoge temperatuur (20 – 17 graden)
+ prettig voor patiënt én omloop/anesthesie
+ voorkomt dat spoel- en infusievloeistoffen afkoelen
- vergroot infectierisico → door verhoogde stofwisseling micro-organismen
- meer transpireren → kans op contaminatie (onsteriele wond) bij transpiratievocht in wond
- nadelig voor het team: versuffing, benauwd, droge mond en eerder irritaties onderling
2
, ZONES binnen de OK >>> zones A B C
A – steriel = operatiekamers + steriele opdekruimtes
B – schoon = nevenvertrekken, in- en uitleidingskamers, wasruimte,
koffiekamer, opslag steriele medische hulpmiddelen, dienstruimtes
C – niet schoon = wachtruimtes, sluizen, verkoeverkamer, kleedkamers, toiletten
Doel ontwerp en indeling zones: beheersen en beperken van de kans dat micro-organismen uit (de
omgeving van) het ziekenhuis de operatiekamer bereiken
De klasse van de operatieafdeling bepaald de mate van EISEN bij de luchtbeheersing: 3 klassen
3
