SAMENVATTING
Colleges, boek en artikel
BEHANDELING:
INTERVENTIES BINNEN
DE ORTHOPEDAGOGIEK
,Inhoudsopgave
College 1: inleiding en geschiedenis ....................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 .......................................................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 .......................................................................................................................................................................... 7
College 2: respondent conditioning, klassiek conditioneren ................................................................................................. 9
Hoofdstuk 5 ........................................................................................................................................................................ 14
Hoofdstuk 7 ........................................................................................................................................................................ 16
Hoofdstuk 17 ...................................................................................................................................................................... 17
College 3: operant conditioning ............................................................................................................................................. 18
Hoofdstuk 6 ........................................................................................................................................................................ 22
Hoofdstuk 8 ........................................................................................................................................................................ 23
Hoofdstuk 14 ...................................................................................................................................................................... 24
College 4: aversieve stimuli ................................................................................................................................................... 26
Hoofdstuk 15 ...................................................................................................................................................................... 32
Hoofdstuk 16 ...................................................................................................................................................................... 33
College 5: reinforcement, stimuli van discriminatie en generalisatie .................................................................................. 34
Hoofdstuk 10 ...................................................................................................................................................................... 37
Hoofdstuk 11 ...................................................................................................................................................................... 38
Hoofdstuk 18 ...................................................................................................................................................................... 40
College 6: complex gedrag ..................................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 9 ........................................................................................................................................................................ 43
Hoofdstuk 12 ...................................................................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 13 ...................................................................................................................................................................... 45
College 7: antecedent control & self help.............................................................................................................................. 46
Hoofdstuk 19 ...................................................................................................................................................................... 49
Hoofdstuk 20 ...................................................................................................................................................................... 50
Hoofdstuk 21 ...................................................................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 25 ...................................................................................................................................................................... 52
College 8: functionele gedragsanalyse in de praktijk ........................................................................................................... 54
Hoofdstuk 22 ...................................................................................................................................................................... 58
Hoofdstuk 23 ...................................................................................................................................................................... 59
Hoofdstuk 24 ...................................................................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 26 ...................................................................................................................................................................... 61
Hoofdstuk 29 ...................................................................................................................................................................... 62
College 9: behandeling en de digitale samenleving ............................................................................................................. 64
Artikel Litke et al ................................................................................................................................................................ 71
College 10: case experimental design, interventie onderzoek in de praktijk ...................................................................... 72
Hoofdstuk 3 ........................................................................................................................................................................ 78
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................................................ 79
1
, College 1: inleiding en geschiedenis
Doelen voor ‘Behandeling’ samengevat
1. Inzicht: Grip krijgen op belangrijke behandelmethodes binnen de
orthopedagogiek
2. Evidence-based: Evidence-based werken en denken
3. Keuzes maken: Behandelmethodes kunnen overzien, kiezen en toepassen
4. Ethische aspecten: Ethisch handelen en behandelen
5. Therapeutische relatie: Noties over de therapeutische relatie
Onderwerpen
1. Gedragsmodificatie: Inleiding (HC1)
• Single Case Research (HC10)
2. Gedragsprincipes en procedures
• Respondent conditioning (HC2)
• Operant conditioning (HC3)
• Aversieve stimuli (HC4)
• Reinforcement, stimuli van discriminatie en generalisatie (HC5)
• Complex gedrag (HC6)
3. Antecedent control
• Antecedent control en self help
4. Ontwikkelen van effectieve programma’s
• Functionele gedragsanalyse in de praktijk (HC8)
• Behandeling en de digitale samenleving (HC9)
Inhoud college
• Inleiding en geschiedenis
• Na dit college:
- Kun je gedrag, gedragsmodificatie en het meten van gedrag definiëren
- Heb je inzicht in de geschiedenis van gedragsverandering
- Weet je op welke domeinen je als pedagoog betrokken kunt zijn bij
gedragsverandering
• Hoofdstuk 1: Introduction
• Hoofdstuk 2: Areas of Application: An Overview
Wat is gedrag?
• Alles wat een persoon zegt of doet, bijv. een activiteit, actie, prestatie, reactie
of respons. Elke observeerbare en meetbare activiteit van een organisme:
spier-, klier- of elektrische activiteit.
• Gedrag is niet altijd overt/observeerbaar!
- Bijvoorbeeld een tiener die piekert
Overt vs. covert
• Overt: wat er in de buitenkant afspeelt, woede en schreeuwen
- Goed observeerbaar en meetbaar
• Covert: wat er in de binnenwereld afspeelt, gedachten en fantasie
- Niet goed observeerbaar
- Wel meetbaar (indirect via hersenscans of via gevolgen door bijv.
veranderingen in cortisol, direct via noteren in dagboek of mood tracker)
2
Colleges, boek en artikel
BEHANDELING:
INTERVENTIES BINNEN
DE ORTHOPEDAGOGIEK
,Inhoudsopgave
College 1: inleiding en geschiedenis ....................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 .......................................................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 .......................................................................................................................................................................... 7
College 2: respondent conditioning, klassiek conditioneren ................................................................................................. 9
Hoofdstuk 5 ........................................................................................................................................................................ 14
Hoofdstuk 7 ........................................................................................................................................................................ 16
Hoofdstuk 17 ...................................................................................................................................................................... 17
College 3: operant conditioning ............................................................................................................................................. 18
Hoofdstuk 6 ........................................................................................................................................................................ 22
Hoofdstuk 8 ........................................................................................................................................................................ 23
Hoofdstuk 14 ...................................................................................................................................................................... 24
College 4: aversieve stimuli ................................................................................................................................................... 26
Hoofdstuk 15 ...................................................................................................................................................................... 32
Hoofdstuk 16 ...................................................................................................................................................................... 33
College 5: reinforcement, stimuli van discriminatie en generalisatie .................................................................................. 34
Hoofdstuk 10 ...................................................................................................................................................................... 37
Hoofdstuk 11 ...................................................................................................................................................................... 38
Hoofdstuk 18 ...................................................................................................................................................................... 40
College 6: complex gedrag ..................................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 9 ........................................................................................................................................................................ 43
Hoofdstuk 12 ...................................................................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 13 ...................................................................................................................................................................... 45
College 7: antecedent control & self help.............................................................................................................................. 46
Hoofdstuk 19 ...................................................................................................................................................................... 49
Hoofdstuk 20 ...................................................................................................................................................................... 50
Hoofdstuk 21 ...................................................................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 25 ...................................................................................................................................................................... 52
College 8: functionele gedragsanalyse in de praktijk ........................................................................................................... 54
Hoofdstuk 22 ...................................................................................................................................................................... 58
Hoofdstuk 23 ...................................................................................................................................................................... 59
Hoofdstuk 24 ...................................................................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 26 ...................................................................................................................................................................... 61
Hoofdstuk 29 ...................................................................................................................................................................... 62
College 9: behandeling en de digitale samenleving ............................................................................................................. 64
Artikel Litke et al ................................................................................................................................................................ 71
College 10: case experimental design, interventie onderzoek in de praktijk ...................................................................... 72
Hoofdstuk 3 ........................................................................................................................................................................ 78
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................................................ 79
1
, College 1: inleiding en geschiedenis
Doelen voor ‘Behandeling’ samengevat
1. Inzicht: Grip krijgen op belangrijke behandelmethodes binnen de
orthopedagogiek
2. Evidence-based: Evidence-based werken en denken
3. Keuzes maken: Behandelmethodes kunnen overzien, kiezen en toepassen
4. Ethische aspecten: Ethisch handelen en behandelen
5. Therapeutische relatie: Noties over de therapeutische relatie
Onderwerpen
1. Gedragsmodificatie: Inleiding (HC1)
• Single Case Research (HC10)
2. Gedragsprincipes en procedures
• Respondent conditioning (HC2)
• Operant conditioning (HC3)
• Aversieve stimuli (HC4)
• Reinforcement, stimuli van discriminatie en generalisatie (HC5)
• Complex gedrag (HC6)
3. Antecedent control
• Antecedent control en self help
4. Ontwikkelen van effectieve programma’s
• Functionele gedragsanalyse in de praktijk (HC8)
• Behandeling en de digitale samenleving (HC9)
Inhoud college
• Inleiding en geschiedenis
• Na dit college:
- Kun je gedrag, gedragsmodificatie en het meten van gedrag definiëren
- Heb je inzicht in de geschiedenis van gedragsverandering
- Weet je op welke domeinen je als pedagoog betrokken kunt zijn bij
gedragsverandering
• Hoofdstuk 1: Introduction
• Hoofdstuk 2: Areas of Application: An Overview
Wat is gedrag?
• Alles wat een persoon zegt of doet, bijv. een activiteit, actie, prestatie, reactie
of respons. Elke observeerbare en meetbare activiteit van een organisme:
spier-, klier- of elektrische activiteit.
• Gedrag is niet altijd overt/observeerbaar!
- Bijvoorbeeld een tiener die piekert
Overt vs. covert
• Overt: wat er in de buitenkant afspeelt, woede en schreeuwen
- Goed observeerbaar en meetbaar
• Covert: wat er in de binnenwereld afspeelt, gedachten en fantasie
- Niet goed observeerbaar
- Wel meetbaar (indirect via hersenscans of via gevolgen door bijv.
veranderingen in cortisol, direct via noteren in dagboek of mood tracker)
2
