Natuurlijke persoon § Voorwaarden :
H2 : PERSONEN - Wie? • In levensbedreigende
Natuurlijke o Elke en<teit omstandigheden verdwenen.
personen o Die uit een mens is geboren § Gevolgen
Personen o O.b.v. menselijke gameten § Verbetering
Rechtspersonen - Vanaf wnr? o FOCUS 4 : Het menselijke leven na de dood
o Levende en levensvatbare geboorte § Menselijke waardigheid
Dieren
Lichamelijk : § Akte v geboorte § Staat vd overledene
zaken § Akte v geboorte en v overlijden • Kan post mortem nog worden
Voorwerpen Goederen o Doodgeboorte vastgesteld indien belang.
Onlichamelijk § Begrafenis/crema<e § Vermogen vd overledene
• < 180d : op verzoek ouders § Persoon vd overledene
Antropocentrisch recht • > 180d : verplicht • Objec<efrechtelijke bescherming
= Mens is het middelpunt. § Akte ve levenloos kind o Algemeen belang, niet
= Mensen vs. instrumenten. • ≥ 180d : verplicht de private belangen.
- Natuurlijke personen • ≥ 140d : op verzoek ouders • Bescherming v zijn private belangen
o Mensen • < 140d : nooit + het zeggenschap erover.
o Van vlees en bloed o Nog geen geboorte
o Met een juridische rol § Infans conceptus-regel Persoonlijkheidsrechten
o Te iden<ficeren • = Verwekt kind w reeds geboren - Horizontale werking
- Rechtspersonen beschouwd telkens dat in zijn o Bescherming v iemands persoonlijkheid in zijn
o Gecreëerd door en met mensen. belang is (fic<e). verhouding met andere burgers.
o FOCUS 3 : Het menselijke leven voor de geboorte o Nieuwe communica<emiddel = toenemende inmenging
FOCUS 2 : Personen, dieren en voorwerpen § Dadelijke bescherming v verwekt leven door andere burgers.
- Alles behoort tot 1 categorie. • Menswaardigheid - Kwalifica<e
- Subject vs. object § Bescherming v nog niet verwekt leven? o Vrijheid of belang
o Denken en voelen - Tot wnr? § Slachtoffer moet fout, schade en oorzakelijk
o Bevoegdheden o Overlijden verband bewijzen.
- Gematerialiseerde vs. gedematerialiseerde opvaGng v recht. § Klinische dood o Subjec8ef recht
- Actor-netwerktheorie en achterhaalde categorieën. § Hersendood § Bewijslast = gemakkelijker
§ Lijk of stoffelijk overschot o ‘Private grondrechten’
Dieren § Akte v overlijden § Belangenafweging
- Gevoelsvermogen en biologische noden o Afwezigheid - Kenmerken
- Symbolische bescherming § = onzekerheid over leven/dood o Algemeen
- Specimen vs. species – bv. huisdier als erfgenaam § Vermoeden v afwezigheid o Tegenstelbaar
- Instrumentele bescherming • Driemaandenregel § Nega<ef = afweerrecht
- Eigen-waardige bescherming? • Gevolgen § Posi<ef = zeleeschikkingsrecht
- Dieren als rechtspersonen? • Einde o Extrapatrimoniaal
- Afschaffing concept persoon? o Keert terug o Onvervreemdbaar
o Overlijden o Niet vatbaar voor algemene vertegenwoordiging
Andere dragers v leven o Verklaring v afwezigheid - Overzicht
- Objec<efrechtelijke bescherming v dragers v leven in de § Verklaring v afwezigheid o Indeling : private grondrechten over lichaam,
menselijke leefomgeving (lucht, water, aarde, ...) • Vijbaars- of zevenjaarsregel gedachten(goed), gevoelens, gedrag
• Gevolgen o Lichaam
Geen dragers v leven • Terugkeer § Bescherming fysieke vrijheid
- Bescherming en<teiten die immateriële waarde hebben
o Gerechtelijke verklaring v overlijden § Recht op menswaardig leven
(cultuurgoederen). § = zekere dood, maar geen (zeker) lijk § Bescherming fysieke integriteit
1
, § FOCUS 5 : Recht op een waardig - Kenmerken : openbare orde Namen
levenseinde o Buiten de handel (geen overeenkomst) - Defini<e :
• Passieve levensbeëindiging o Strikt persoonlijk o Gewone vs. buitengewone namen
• Ac<eve levensbeëindiging § Voorbehouden o Dubbele func<e
o Individualiteit § Geen vertegenwoordiging § Iden<fica<e ve persoon
o Gedachten, gevoelens en gedrag § Geen beslag/zijdelingse vordering § Aanduiding familie
o Groepstoebehoren § Niet overereaar - Eenheid v naam in een gezin
§ Collec<eve persoonlijkheidsrechten o Onverjaarbaar - Verplicht → registra<e in geboorteakte
• Familiale persoonlijkheidsrechten o Bijzondere gerechtelijke regeling - Eerste toekenning : 3 hypothesen
• Ook voor ruimere groepen o Kinderen met 2 bekende ouders → eenheid v namen
• ≠ recht om ve groep lid te Bezit v staat § Vader & moeder (art. 335 en 335bis BW)
worden/blijven. - Defini<e § 2 moeders (art. 335ter BW)
o Processuele persoonlijkheidsrechten o = zuiver feitelijke toestand o Kinderen met 1 bekende ouder
§ Bescherming persoonlijkheidsrechten <jdens - Bestanddelen o Kinderen zonder bekende ouder
gerechtelijke/administra<eve procedure. o Nomen - Later wijzigingen
o Tractatus o Regel : in principe onveranderlijk
De staat o Fama o Uitz. :
- Defini<e (art. 6, §2 OBW) - Deugdelijk 1) Latere wijziging in de afstamming
o = wat mag je o = voortdurend, ongestoord, openbaar en ondubbelzinnig 2) Adop<e
- Goede trouw 3) Huwelijksnaam
Hoedanigheid Rechtspositie 4) Naamsverbetering
Bezit en
(categorie) Hoedanigheid Rechtspositie 5) Naamsverandering
• Ogv rechtsfeit uitoefening v Bezit en
• Ogv • Ogv rechtsfeit (categorie)
• Blijkt uit akte rechten uitoefening v - Voornamen
rechtshandeling burgerlijke stand • Ogv • Blijkt uit akte
rechtshandeling
rechten o Min. 1 verplicht → geboorteakte
burgerlijke stand
- Driedeling o Eerste toekenning
o Staat vd persoon in de na<e - Func<es § Ouder(s)/ambtenaar burgerlijke stand
o Staat vd persoon als enkeling o Bewijsfunc@e o Latere aanpassingen : 3 manieren
o Staat vd persoon in de familie § Rechter leidt een ander feit af uit het bewijs v § Na volle/gewone adop<e
- Burgerlijke staat bezit v staat. § Verbetering
- Evolu<es o Verkrijgende func@e • Vergissing verkeerde voornamen
- Kenmerken : openbare orde § Bezit v staat vormt afweermiddel tegen § Verandering
o Wemelijke bepaald betwis<ng v iemands juridische staat. • Algemene regel
o Buiten de handel o Geen bevrijdende func@e • Trans personen
o Tegenstelbaar § Niet vatbaar voor bevrijdende verjaring. • Vreemdelingen
o Enkelvoudig o Aard en kenmerken
o Ondeelbaar IdenMficaMe vd natuurlijke persoon § Aard
o Onverjaarbaar - Situering § Kenmerken : openbare orde
o Middelen iden<fica<e = juridische aanknopingsfactoren • Algemeen
Vordering v staat o Voor eenvoudige, snelle en eenvormige iden<fica<e en • Buiten de handel
lokalisa<e in de rechtsgemeenschap. • Onverjaarbaar
Tot inroeping v o Om redenen v sociaal nut. Onveranderbaar
•
staat
Declaratieve o Omdat je er recht op hebt.
vordering (ex - Geen element v staat Woon- en verblijfplaats
tunc) - Toenemende zeleeschikking
Tot betwisting v - Woonplaats
Vordering v staat
staat o FOCUS 6 : Forever young? o Gewone woonplaats
Constitutieve
vordering (ex § Zeleeschikking w in toenemende mate § Hoofdverblijf
nunc) mogelijk o.i.v. persoonlijkheidsrechten. § Bereikbaar voor rechtsverkeer
2
, o Bijzondere woonplaats o Vermelding in de geboorteakte
§ Voor specifieke rechts- of proceshandelingen § Geslacht onduidelijk → driemaandenperiode
- Verblijfplaats o Personen met een niet-binair geslacht/gender?
o Gewone verblijfplaats - Latere wijzigingen
§ Meer dan toevallig verblijven o Regel : Geslacht = niet wijzigbaar
§ Zonder inten<e daar zetel v zijn belangen te o Uitz. :
ves<gen 1) Verbetering vd akte v geboorte
o Bijzondere verblijfplaatsen • Vergissing bij vaststelling geslacht
§ Elke andere ves<ging dan zijn woonplaats 2) Aanpassing vd registra<e vh geslacht
§ Echtelijke verblijfplaats • Transpersonen
§ Huisves<ng verlenende ouder • Via akte v aanpassing de registra<e
vh geslacht
Geslacht • Gevolgen
- Geslachtskenmerken o Cons<tu<eve
o 2 verschillende : mannelijke en vrouwelijke gebeurtenis (ex nunc)
o Iedere persoon heet 1 vd 2 o Geen t.a.v. reeds
o Wordt vastgesteld bij geboorte geboren kinderen
o Onveranderlijk § Ook als
- Gender afstamming w
o Genderiden<teit vastgesteld na
§ Innerlijke begrip en beleving v zijn gender aanpassing
§ Cisgender/transgender o Trans man
o Genderexpressie § = vader
§ Uiterlijke beleving v zijn gender § Tenzij bevalt
- Juridische relevan<e = moeder
o Discrimina<everbod : geslacht zou geen element vd o Trans vrouw
burgerlijke staat meer mogen zijn. § = moeder als
- Eerste toekenning zij bevalt
o Criterium § = meemoeder
§ Objec@eve, biologische criteria
• Morfologische criterium
o Uitwendige
geslachtskenmerken
• Gene@sche criterium
o Chromosomen : XX / XY
• Hormonale criterium
o Teelbal / eierstok
• Gonadische criterium
o Klieren
§ Subjec@eve criteria
• Sociale criterium
o Iemands gedrag
• Psychologische criterium
o Hoe iemand zich voelt
• Wilscriterium
o Keuze geslacht
§ BE : morfologisch-genitale criterium
3
H2 : PERSONEN - Wie? • In levensbedreigende
Natuurlijke o Elke en<teit omstandigheden verdwenen.
personen o Die uit een mens is geboren § Gevolgen
Personen o O.b.v. menselijke gameten § Verbetering
Rechtspersonen - Vanaf wnr? o FOCUS 4 : Het menselijke leven na de dood
o Levende en levensvatbare geboorte § Menselijke waardigheid
Dieren
Lichamelijk : § Akte v geboorte § Staat vd overledene
zaken § Akte v geboorte en v overlijden • Kan post mortem nog worden
Voorwerpen Goederen o Doodgeboorte vastgesteld indien belang.
Onlichamelijk § Begrafenis/crema<e § Vermogen vd overledene
• < 180d : op verzoek ouders § Persoon vd overledene
Antropocentrisch recht • > 180d : verplicht • Objec<efrechtelijke bescherming
= Mens is het middelpunt. § Akte ve levenloos kind o Algemeen belang, niet
= Mensen vs. instrumenten. • ≥ 180d : verplicht de private belangen.
- Natuurlijke personen • ≥ 140d : op verzoek ouders • Bescherming v zijn private belangen
o Mensen • < 140d : nooit + het zeggenschap erover.
o Van vlees en bloed o Nog geen geboorte
o Met een juridische rol § Infans conceptus-regel Persoonlijkheidsrechten
o Te iden<ficeren • = Verwekt kind w reeds geboren - Horizontale werking
- Rechtspersonen beschouwd telkens dat in zijn o Bescherming v iemands persoonlijkheid in zijn
o Gecreëerd door en met mensen. belang is (fic<e). verhouding met andere burgers.
o FOCUS 3 : Het menselijke leven voor de geboorte o Nieuwe communica<emiddel = toenemende inmenging
FOCUS 2 : Personen, dieren en voorwerpen § Dadelijke bescherming v verwekt leven door andere burgers.
- Alles behoort tot 1 categorie. • Menswaardigheid - Kwalifica<e
- Subject vs. object § Bescherming v nog niet verwekt leven? o Vrijheid of belang
o Denken en voelen - Tot wnr? § Slachtoffer moet fout, schade en oorzakelijk
o Bevoegdheden o Overlijden verband bewijzen.
- Gematerialiseerde vs. gedematerialiseerde opvaGng v recht. § Klinische dood o Subjec8ef recht
- Actor-netwerktheorie en achterhaalde categorieën. § Hersendood § Bewijslast = gemakkelijker
§ Lijk of stoffelijk overschot o ‘Private grondrechten’
Dieren § Akte v overlijden § Belangenafweging
- Gevoelsvermogen en biologische noden o Afwezigheid - Kenmerken
- Symbolische bescherming § = onzekerheid over leven/dood o Algemeen
- Specimen vs. species – bv. huisdier als erfgenaam § Vermoeden v afwezigheid o Tegenstelbaar
- Instrumentele bescherming • Driemaandenregel § Nega<ef = afweerrecht
- Eigen-waardige bescherming? • Gevolgen § Posi<ef = zeleeschikkingsrecht
- Dieren als rechtspersonen? • Einde o Extrapatrimoniaal
- Afschaffing concept persoon? o Keert terug o Onvervreemdbaar
o Overlijden o Niet vatbaar voor algemene vertegenwoordiging
Andere dragers v leven o Verklaring v afwezigheid - Overzicht
- Objec<efrechtelijke bescherming v dragers v leven in de § Verklaring v afwezigheid o Indeling : private grondrechten over lichaam,
menselijke leefomgeving (lucht, water, aarde, ...) • Vijbaars- of zevenjaarsregel gedachten(goed), gevoelens, gedrag
• Gevolgen o Lichaam
Geen dragers v leven • Terugkeer § Bescherming fysieke vrijheid
- Bescherming en<teiten die immateriële waarde hebben
o Gerechtelijke verklaring v overlijden § Recht op menswaardig leven
(cultuurgoederen). § = zekere dood, maar geen (zeker) lijk § Bescherming fysieke integriteit
1
, § FOCUS 5 : Recht op een waardig - Kenmerken : openbare orde Namen
levenseinde o Buiten de handel (geen overeenkomst) - Defini<e :
• Passieve levensbeëindiging o Strikt persoonlijk o Gewone vs. buitengewone namen
• Ac<eve levensbeëindiging § Voorbehouden o Dubbele func<e
o Individualiteit § Geen vertegenwoordiging § Iden<fica<e ve persoon
o Gedachten, gevoelens en gedrag § Geen beslag/zijdelingse vordering § Aanduiding familie
o Groepstoebehoren § Niet overereaar - Eenheid v naam in een gezin
§ Collec<eve persoonlijkheidsrechten o Onverjaarbaar - Verplicht → registra<e in geboorteakte
• Familiale persoonlijkheidsrechten o Bijzondere gerechtelijke regeling - Eerste toekenning : 3 hypothesen
• Ook voor ruimere groepen o Kinderen met 2 bekende ouders → eenheid v namen
• ≠ recht om ve groep lid te Bezit v staat § Vader & moeder (art. 335 en 335bis BW)
worden/blijven. - Defini<e § 2 moeders (art. 335ter BW)
o Processuele persoonlijkheidsrechten o = zuiver feitelijke toestand o Kinderen met 1 bekende ouder
§ Bescherming persoonlijkheidsrechten <jdens - Bestanddelen o Kinderen zonder bekende ouder
gerechtelijke/administra<eve procedure. o Nomen - Later wijzigingen
o Tractatus o Regel : in principe onveranderlijk
De staat o Fama o Uitz. :
- Defini<e (art. 6, §2 OBW) - Deugdelijk 1) Latere wijziging in de afstamming
o = wat mag je o = voortdurend, ongestoord, openbaar en ondubbelzinnig 2) Adop<e
- Goede trouw 3) Huwelijksnaam
Hoedanigheid Rechtspositie 4) Naamsverbetering
Bezit en
(categorie) Hoedanigheid Rechtspositie 5) Naamsverandering
• Ogv rechtsfeit uitoefening v Bezit en
• Ogv • Ogv rechtsfeit (categorie)
• Blijkt uit akte rechten uitoefening v - Voornamen
rechtshandeling burgerlijke stand • Ogv • Blijkt uit akte
rechtshandeling
rechten o Min. 1 verplicht → geboorteakte
burgerlijke stand
- Driedeling o Eerste toekenning
o Staat vd persoon in de na<e - Func<es § Ouder(s)/ambtenaar burgerlijke stand
o Staat vd persoon als enkeling o Bewijsfunc@e o Latere aanpassingen : 3 manieren
o Staat vd persoon in de familie § Rechter leidt een ander feit af uit het bewijs v § Na volle/gewone adop<e
- Burgerlijke staat bezit v staat. § Verbetering
- Evolu<es o Verkrijgende func@e • Vergissing verkeerde voornamen
- Kenmerken : openbare orde § Bezit v staat vormt afweermiddel tegen § Verandering
o Wemelijke bepaald betwis<ng v iemands juridische staat. • Algemene regel
o Buiten de handel o Geen bevrijdende func@e • Trans personen
o Tegenstelbaar § Niet vatbaar voor bevrijdende verjaring. • Vreemdelingen
o Enkelvoudig o Aard en kenmerken
o Ondeelbaar IdenMficaMe vd natuurlijke persoon § Aard
o Onverjaarbaar - Situering § Kenmerken : openbare orde
o Middelen iden<fica<e = juridische aanknopingsfactoren • Algemeen
Vordering v staat o Voor eenvoudige, snelle en eenvormige iden<fica<e en • Buiten de handel
lokalisa<e in de rechtsgemeenschap. • Onverjaarbaar
Tot inroeping v o Om redenen v sociaal nut. Onveranderbaar
•
staat
Declaratieve o Omdat je er recht op hebt.
vordering (ex - Geen element v staat Woon- en verblijfplaats
tunc) - Toenemende zeleeschikking
Tot betwisting v - Woonplaats
Vordering v staat
staat o FOCUS 6 : Forever young? o Gewone woonplaats
Constitutieve
vordering (ex § Zeleeschikking w in toenemende mate § Hoofdverblijf
nunc) mogelijk o.i.v. persoonlijkheidsrechten. § Bereikbaar voor rechtsverkeer
2
, o Bijzondere woonplaats o Vermelding in de geboorteakte
§ Voor specifieke rechts- of proceshandelingen § Geslacht onduidelijk → driemaandenperiode
- Verblijfplaats o Personen met een niet-binair geslacht/gender?
o Gewone verblijfplaats - Latere wijzigingen
§ Meer dan toevallig verblijven o Regel : Geslacht = niet wijzigbaar
§ Zonder inten<e daar zetel v zijn belangen te o Uitz. :
ves<gen 1) Verbetering vd akte v geboorte
o Bijzondere verblijfplaatsen • Vergissing bij vaststelling geslacht
§ Elke andere ves<ging dan zijn woonplaats 2) Aanpassing vd registra<e vh geslacht
§ Echtelijke verblijfplaats • Transpersonen
§ Huisves<ng verlenende ouder • Via akte v aanpassing de registra<e
vh geslacht
Geslacht • Gevolgen
- Geslachtskenmerken o Cons<tu<eve
o 2 verschillende : mannelijke en vrouwelijke gebeurtenis (ex nunc)
o Iedere persoon heet 1 vd 2 o Geen t.a.v. reeds
o Wordt vastgesteld bij geboorte geboren kinderen
o Onveranderlijk § Ook als
- Gender afstamming w
o Genderiden<teit vastgesteld na
§ Innerlijke begrip en beleving v zijn gender aanpassing
§ Cisgender/transgender o Trans man
o Genderexpressie § = vader
§ Uiterlijke beleving v zijn gender § Tenzij bevalt
- Juridische relevan<e = moeder
o Discrimina<everbod : geslacht zou geen element vd o Trans vrouw
burgerlijke staat meer mogen zijn. § = moeder als
- Eerste toekenning zij bevalt
o Criterium § = meemoeder
§ Objec@eve, biologische criteria
• Morfologische criterium
o Uitwendige
geslachtskenmerken
• Gene@sche criterium
o Chromosomen : XX / XY
• Hormonale criterium
o Teelbal / eierstok
• Gonadische criterium
o Klieren
§ Subjec@eve criteria
• Sociale criterium
o Iemands gedrag
• Psychologische criterium
o Hoe iemand zich voelt
• Wilscriterium
o Keuze geslacht
§ BE : morfologisch-genitale criterium
3
