GEDRAGSNEUROLOGIE
Fanny Van Geel
1 NEUROANATOMIE
1.1 ZENUWSTELSEL
Er zijn twee grote onderdelen
CWZ (centraal) PWZ (perifeer)
• Hersenen • Autonoom (zelfregulerende functies
• Ruggenmerg organen en klieren)
- Sympathisch (stimuleren)
- Parasympatisch (afremmen)
• Somatisch (vrijwillige bewegingen
van de skeletspier)
1.2 INFORMATIEVERWERKING
Input: zintuigen Output: CZS (motorische
informatieverwerking)
• PZS • Via efferente WEG
• Via afferente NAAR • PZS: spieren
• CZS (zintuiglijke
informatieverwerking)
Afferente (sensorische vezels): geleiden prikkels naar CZS toe
Efferente (motorische vezels): geleiden prikkels van hen CZS af naar perifeer (spieren)
1
,1.3 HET BREIN
1.3.1 GROOTTE BREIN, ONGEVEER 2 VUISTEN SAMEN
1.3.2 BESCHERMLAGEN VAN HET BREIN
Schedel
Hersenvliezen CAVE: hydrocefalie
en hersenvocht • Wordt ook wel eens “waterhoofd” genoemd
in ventrikels Het is een aandoening waarbij overmatige cerebrospinale
vloeistof zich ophoopt in de holtes (ventrikels) van de hersenen.
CAVE: alzheimer
• De hersenen van de mensen met alzheimer gaan krimpen
waardoor er ruimte binnen de schedel komt, zo bestaat het
risico dat er hersenvocht gaat vormen in de lege ruimte.
CAVE: hersenbloeding (CVA)
• Mensen met een CVA hebben een bloeding in de hersenen die
gaat uitzetten en druk gaat uitoefenen op de hersenen
waardoor er geen plaats meer is voor hersenvocht.
2
,1.3.3 VERDELING HERSENEN
Telencephalon Grote hersenen = cerebrum
Belangrijke rol bij:
• Complex gedrag
• Aandacht
• Geheugen
• Perceptie
• Taal
• Praxis
• Emoties
• Sociaal gedrag
• Persoonlijkheid
• Algemeen gedrag in brede zin
• CAVE letsels grote hersenen (afasie, broca, neglect,…)
Diëncephalon Tussenhersenen
Hersenstam Bestaan uit:
• Mesencephalon: middenhersenen
• Myencephalon: medulla oblongata/ verlengde merg
Metencephalon Bestaat uit:
• Pons
• Cerebellum
1.3.4 TELENCEPHALON: GROTE HERSENEN: CEREBRUM
Het cerebrum bestaat uit:
Grijze stof • Cortex (hersenschors)
• Grijze kern = basale ganglia
Witte stof • Associatievezels
• Commisurale vezels
• Projectievezels
Corpus 2 hemisferen zijn verbonden via corpus collosum (hersenbalk)
callosum
3
, GRIJZE STOF
• Cortex (hersenschors)
• Grijze kernen = basale ganglia
→ Functie BG: initiatie en controle van bewegingen en
lichaamshouding
→ Dit samen met frontale lobben, hersenstam en
cerebellum
→ CAVE: dystonia, ziekte van huntinton, parkinson, tic
gedragingen
WITTE STOF
• Commisuraal: verbindingen tussen hemisfeer = belangrijk voor
communicatie linker en rechterhelft hersenen
• Associatie: verbindingen tussen gebieden in dezelfde
hemisfeer = belangrijk voor gedragsfuncties
• Projectie: verbindingen tussen zintuigen, CZS en de spieren = 1
zeer belangrijke baan voor willekeurige bewegingen: tractus
corticospinalis
X KRUISING
Rechterhemisfeer zorgt voor bewegingen aan de linkerkant van het
lichaam en vice versa.
(kruist ter hoogte van medulla oblongata)
Ook gekend als pyramide/ pyramidale banen.
TELENCEPHALON: HET LIMBIWCH SYSTEEM: CEREBRUM (GROTE HERSENEN)
Nog dieper in de hersenen ligt het limbisch systeem
Dit systeem bestaat uit verschillende lagen namelijk:
• Amygdala
• Hippocampus
Deze zijn belangrijk bij
• Emoties (amygdala)
• Geheugen (hippocampus): specifiek voor opslaan en
vasthouden van info (leren)
• CAVE: dronken zijn
4
Fanny Van Geel
1 NEUROANATOMIE
1.1 ZENUWSTELSEL
Er zijn twee grote onderdelen
CWZ (centraal) PWZ (perifeer)
• Hersenen • Autonoom (zelfregulerende functies
• Ruggenmerg organen en klieren)
- Sympathisch (stimuleren)
- Parasympatisch (afremmen)
• Somatisch (vrijwillige bewegingen
van de skeletspier)
1.2 INFORMATIEVERWERKING
Input: zintuigen Output: CZS (motorische
informatieverwerking)
• PZS • Via efferente WEG
• Via afferente NAAR • PZS: spieren
• CZS (zintuiglijke
informatieverwerking)
Afferente (sensorische vezels): geleiden prikkels naar CZS toe
Efferente (motorische vezels): geleiden prikkels van hen CZS af naar perifeer (spieren)
1
,1.3 HET BREIN
1.3.1 GROOTTE BREIN, ONGEVEER 2 VUISTEN SAMEN
1.3.2 BESCHERMLAGEN VAN HET BREIN
Schedel
Hersenvliezen CAVE: hydrocefalie
en hersenvocht • Wordt ook wel eens “waterhoofd” genoemd
in ventrikels Het is een aandoening waarbij overmatige cerebrospinale
vloeistof zich ophoopt in de holtes (ventrikels) van de hersenen.
CAVE: alzheimer
• De hersenen van de mensen met alzheimer gaan krimpen
waardoor er ruimte binnen de schedel komt, zo bestaat het
risico dat er hersenvocht gaat vormen in de lege ruimte.
CAVE: hersenbloeding (CVA)
• Mensen met een CVA hebben een bloeding in de hersenen die
gaat uitzetten en druk gaat uitoefenen op de hersenen
waardoor er geen plaats meer is voor hersenvocht.
2
,1.3.3 VERDELING HERSENEN
Telencephalon Grote hersenen = cerebrum
Belangrijke rol bij:
• Complex gedrag
• Aandacht
• Geheugen
• Perceptie
• Taal
• Praxis
• Emoties
• Sociaal gedrag
• Persoonlijkheid
• Algemeen gedrag in brede zin
• CAVE letsels grote hersenen (afasie, broca, neglect,…)
Diëncephalon Tussenhersenen
Hersenstam Bestaan uit:
• Mesencephalon: middenhersenen
• Myencephalon: medulla oblongata/ verlengde merg
Metencephalon Bestaat uit:
• Pons
• Cerebellum
1.3.4 TELENCEPHALON: GROTE HERSENEN: CEREBRUM
Het cerebrum bestaat uit:
Grijze stof • Cortex (hersenschors)
• Grijze kern = basale ganglia
Witte stof • Associatievezels
• Commisurale vezels
• Projectievezels
Corpus 2 hemisferen zijn verbonden via corpus collosum (hersenbalk)
callosum
3
, GRIJZE STOF
• Cortex (hersenschors)
• Grijze kernen = basale ganglia
→ Functie BG: initiatie en controle van bewegingen en
lichaamshouding
→ Dit samen met frontale lobben, hersenstam en
cerebellum
→ CAVE: dystonia, ziekte van huntinton, parkinson, tic
gedragingen
WITTE STOF
• Commisuraal: verbindingen tussen hemisfeer = belangrijk voor
communicatie linker en rechterhelft hersenen
• Associatie: verbindingen tussen gebieden in dezelfde
hemisfeer = belangrijk voor gedragsfuncties
• Projectie: verbindingen tussen zintuigen, CZS en de spieren = 1
zeer belangrijke baan voor willekeurige bewegingen: tractus
corticospinalis
X KRUISING
Rechterhemisfeer zorgt voor bewegingen aan de linkerkant van het
lichaam en vice versa.
(kruist ter hoogte van medulla oblongata)
Ook gekend als pyramide/ pyramidale banen.
TELENCEPHALON: HET LIMBIWCH SYSTEEM: CEREBRUM (GROTE HERSENEN)
Nog dieper in de hersenen ligt het limbisch systeem
Dit systeem bestaat uit verschillende lagen namelijk:
• Amygdala
• Hippocampus
Deze zijn belangrijk bij
• Emoties (amygdala)
• Geheugen (hippocampus): specifiek voor opslaan en
vasthouden van info (leren)
• CAVE: dronken zijn
4
