Samenvatting psychopatologie

Samenvatting psychopathologie
Inhoud
Hoorcollege 1.........................................................................................................................................5
Hoofdstuk 1: Introductie....................................................................................................................5
1.1. Wat is psychopathologie..........................................................................................................5
1.3 Opbouw van de hoofdstukken 5 t/m 8.....................................................................................7
Hoofdstuk 2: Classificatie, diagnostiek en epidemiologie...................................................................8
2.1. Inleiding...................................................................................................................................8
2.2. Classificatie..............................................................................................................................9
2.3. Diagnostiek............................................................................................................................10
2.4. Diagnostische methoden instrumenten.................................................................................11
2.5. epidemiologie........................................................................................................................12
Hoorcollege 2:......................................................................................................................................14
Hoofdstuk 5: Slaapstoornissen en slaapproblemen..........................................................................14
5.2 Wat is slaap?...........................................................................................................................14
5.3 normale ontwikkeling van slaap.............................................................................................15
5.4. slaapstoornissen....................................................................................................................15
5.5 culturele en maatschappelijke invloeden...............................................................................19
5.6. risico en beschermende factoren..........................................................................................20
5.7. preventie en behandeling......................................................................................................21
Hoofdstuk 9: zindelijk worden en zindelijkheidsstoornissen............................................................24
9.1 Inleiding..................................................................................................................................24
9.2 Normale ontwikkeling van zindelijkheid.................................................................................24
9.3 zindelijkheidsstoornissen........................................................................................................25
9.4 culturele en maatschappelijke invloeden...............................................................................27
9.5 Risico- en beschermende factoren.........................................................................................28
9.6 preventie en behandeling van zindelijkheidstoornissen.........................................................30
Artikel: Nocturnal enuresis in children (bedplassen)........................................................................32
Artikel: The prevalence of encopresis in a multicultural population................................................32
Hoorcollege 3.......................................................................................................................................33
Hoofdstuk 7: Gehechtheid en hechtingsstoornissen........................................................................33
7.1 Inleiding..................................................................................................................................33
7.2. De normale ontwikkeling van gehechtheid............................................................................33
7.3 indelingen van gehechtheid en hechtingsstoornissen............................................................35


1

, 7.4 culturele en maatschappelijke invloeden...............................................................................38
7.5. Risico – en beschermende factoren.......................................................................................39
7.6 preventie en behandeling van onveilige gehechtheid en hechtingsstoornissen....................40
Hoofdstuk 8: Autismespectrumstoornissen (ASS)............................................................................42
8.2. de normale ontwikkeling van de sociale interactie in de eerste 5 jaren................................42
8.3 Autismespectrumstoornissen.................................................................................................43
8.4. Culturele en maatschappelijke invloeden..............................................................................49
8.5. Risico en beschermende factoren..........................................................................................49
8.6. ondersteunen en begeleiden van kinderen met ASS.............................................................50
Hoorcollege 4:......................................................................................................................................52
Hoofdstuk 11: ADHD.........................................................................................................................52
11.1 inleiding................................................................................................................................52
11.2 normale ontwikkeling van zelfregulatie en executieve functies...........................................52
11.3 ADHD....................................................................................................................................54
11.4 Culturele en maatschappelijke invloeden.............................................................................57
11.5 Risico en beschermende factoren.........................................................................................57
11.6 Preventie en behandeling van ADHD....................................................................................58
H12: Agressie en gedragsstoornissen (ODD, CD, IED).......................................................................61
12.2. Inleiding...............................................................................................................................61
12.2. Normale ontwikkeling: agressie, gehoorzaamheid en moraliteit.........................................61
12.3. Gedragsstoornissen.............................................................................................................63
12.4 culturele en maatschappelijke invloeden.............................................................................66
12.5 risico en beschermende factoren.........................................................................................67
12.6 preventie en behandeling van gedragsstoornissen...............................................................68
Current research on conduct disorder in children and adolescents.................................................71
Hoorcollege 5: PTSS..............................................................................................................................72
Onder de loep: Schokkende gebeurtenissen, nare gedachten en posttraumatische stressklachten
bij jeugdigen. H2 – H4.......................................................................................................................72
Hoofdstuk 2: schokkende gebeurtenissen en risicofactoren........................................................72
Hoofdstuk 3: trauma, PTSS en behandeling..................................................................................73
H3: trauma bij kinderen en jongeren............................................................................................76
Pediatric seizure-related posttraumatic stress and anxiety symptoms treated with EMDR: a case
series................................................................................................................................................78
College 6: Angststoornissen..................................................................................................................80
H13: angst en angststoornissen........................................................................................................80
13.1. inleiding...............................................................................................................................80


2

, 13.2. normale ontwikkeling van angst..........................................................................................80
13.3 angststoornissen...................................................................................................................81
13.4 culturele en maatschappelijke invloeden.............................................................................86
13.5 Risico en beschermende factoren.........................................................................................86
13.6 preventie en behandeling van angststoornissen..................................................................88
Family issues in child anxiety: Attachment, family functioning, parental rearing and beliefs...............90
College 7: stemmingsstoornissen.........................................................................................................92
14.2 normale ontwikkeling van stemming en emotie.......................................................................92
14.3 Stemmingsstoornissen..........................................................................................................94
14.4 culturele en maatschappelijke invloeden...........................................................................100
14.5 Risico en beschermende factoren.......................................................................................100
14.6 preventie en behandeling van depressie............................................................................101
Age, Period, and Cohort Trends in Mood Disorder Indicators and Suicide-Related Outcomes in a
Nationally Representative Dataset, 2005–2017.............................................................................103
College 8: Dwang en Ticstoornissen...................................................................................................104
Artikel: Obsessive-compulsive disorder in children and adolescents.............................................104
Artikel: Tics and Tourette syndrome...............................................................................................106
College 9: verslaving...........................................................................................................................109
Hoofdstuk 16: middelengebruik en middelenmisbruik...................................................................109
16.1 Inleiding..............................................................................................................................109
16.2 normale ontwikkeling van middelenmisbruik.....................................................................109
16.3; stoornis in middelengebruik en gokverslaving...................................................................111
16.4 culturele en maatschappelijke invloeden...........................................................................114
16.5: risico- en beschermende factoren.....................................................................................114
16.6 preventie en behandeling van middelenmisbruik en verslaving.........................................116
Artikel: gecomputeriseerde trainingen voor verslavingsgedrag bij adolescenten..........................117
College 10: psychotische stoornissen.................................................................................................119
Hoofdstuk 17: psychotische stoornissen bij jongeren....................................................................119
17.2: normale ontwikkeling; logisch redeneren en stemmen horen..........................................119
17.3 psychotische stoornissen....................................................................................................120
17.4 culturele invloeden.............................................................................................................124
17.5 risico en beschermende factoren.......................................................................................125
17.6 preventie en behandeling van schizofrenie........................................................................126
Artikel: schizophrenia: an integrated sociodevelopmental-cognitive model..................................128
College 11: eetstoornissen.................................................................................................................128
Hoofdstuk 15: eten en eetstoornissen...........................................................................................128

3

, Inleiding......................................................................................................................................128
15.2 normale ontwikkeling van gewichtsgroei en lichaamsbeeld...............................................129
15.3 eetstoornissen....................................................................................................................130
15.4 culturele en maatschappelijke invloeden...........................................................................133
15.5 risico en beschermende factoren.......................................................................................133
15.6 preventie en behandeling van eetstoornissen....................................................................136
Artikel: vroeg ontstane eetstoornissen: literatuuroverzicht...........................................................138
Artikel: Voedings- en eetstoornissen in de DSM5...........................................................................139
College 12: persoonlijkheidsstoornissen............................................................................................141
Artikel: Cluster A-persoonlijkheidsstoornissen...............................................................................141
Artikel: cluster B persoonlijkheidsstoornissen................................................................................144
Artikel: Cluster C- persoonlijkheidsstoornissen..............................................................................147
Artikel: persoonlijkheidsstoornissen bij adolescenten...................................................................150




4

, Hoorcollege 1
Hoofdstuk 1: Introductie
Er zijn vier vragen die de richtlijn vormen voor dit boek
- Wat is er aan de hand?
o Hier kan je achter komen door te kijken naar de normale ontwikkeling van een kind
- Hoe is dit zo gekomen?
o Hier kan je achter komen door te kijken naar de risico- en beschermende factoren
- Wat kan er aan gedaan worden?
- Hoe zal het hem of haar vergaan?
1.1. Wat is psychopathologie
- Psychopathologie is de wetenschap waarin psychische stoornissen worden bestudeerd. Het
gaat over
o Het vóórkomen
o De hoeveelheid
o Het ontstaan
o Het onderscheid tussen
o En de behandeling van stoornissen
- Niet te verwarren met psychiatrie. Psychopathologie richt zich op de theorie van de
stoornissen. Psychiatrie houdt zich bezig met de hulpverlening.
- Ontwikkelingspsychopathologie: het ontstaan en het beloop van psychische stoornissen
onderzoeken
o Het begrijpen van het proces, hoe is bepaald gedrag ontstaan?
o Het is een combinatie van meerdere inzichten  ontwikkeling is een complex
verschijnsel waardoor het inzichten en ervaringen uit meerdere invalshoeken nodig
heeft om iets te kunnen verklaren
o Belangrijkste integratie: kennis vanuit de ‘ouderere’ wetenschappelijke disciplines:
 Ontwikkelingspsychologie
 Klinische psychologie (studie van de afwijkende ontwikkeling)
 (ortho)pedagogiek (studie van opvoedkundige praktijk)
 Biologie
 (kinder)psychiatrie
 Sociologie
 Culturele antropologie
 Epidemiologie
o Nu tweede vorm van integratie door inzichten uit verschillende theorieën binnen een
bepaalde discipline te combineren. Theorieën uit:
 Psychologie
 Pedagogiek
 Ontwikkelingspsychologie
 Em de biologie
Er volgen nu drie belangrijke thema’s:
Vroeger en nu
- In ontwikkelingspsychopathologie wordt de ontwikkelingsbenadering toegepast.
o Uitgaan van veronderstelling dat gedrag(smogelijkheden) in de loop van iemands
leven veranderen, complexer wordt.
o Vooral de organisatie van gedrag veranderd.
o Bij het complexer worden van gedrag spelen zowel de vroegere ervaringen als de
kenmerken en eisen van de huidige situatie een rol
- Wisselwerking

5