Gezond werken: Fysieke belasting
Les 1: Beroepsziekten en fysieke belasting
Enkele feiten:
▪ Beroepsziekten zijn aandoeningen die worden veroorzaakt door werk- of
arbeidsomstandigheden.
▪ In 83 procent leidt de beroepsziekte tot tijdelijke en in 6 procent tot blijvende
arbeidsongeschiktheid.
▪ Melden van een beroepsziekte verplicht, maar forse onderrapportage.
▪ Psychische aandoeningen (57%) en aandoeningen van het bewegingsapparaat (28%) zijn de
meest gemelde gevallen van beroepsziekte.
Maatschappelijk belang:
Beroepsziekten zijn verantwoordelijk voor omvangrijke gezondheidsschade en hoge
maatschappelijke kosten.
Grootste deel schade is vermijdbaar > goede preventie en zorg.
Door een strikter beleid t.a.v. arbeidsongeschiktheid kan de financiële schade voor slachtoffers van
beroepsziekten aanzienlijk zijn.
Beroepsziekten aan het bewegingsapparaat:
• Beroepsziekten aan het houding- en bewegingsapparaat één v/d belangrijkste
redenen voor verzuim en arbeidsongeschiktheid in NL.
• Komen vooral veel voor in de industrie, bouw en vervoer.
• Top 3 meest gemelde beroepsziekten bewegingsapparaat 2016:
- Repetitive Strain Injury (RSI) van de schouder of bovenarm
- Tenniselleboog
- Subacromiaal pijnsyndroom
Aan welke arbeidsomstandigheden wordt men blootgesteld?
NEA = Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden: wordt uitgevoerd door TNO en het CBS
, Fysieke belasting:
Fysieke belasting = belasting van het bewegingsapparaat (spieren, pezen, botten, gewrichten,
ligamenten)
Fysieke belasting = lichamelijke belasting = alle soorten belasting die het bewegingsapparaat
belasten
Soorten fysieke belasting:
Onderbelasting – overbelasting
Mechanische belasting – energetische belasting
Statische belasting – dynamishce belasting
In alle gevallen gezondheidsrisico’s voor werknemer
Onderbelasting
• Fysieke prikkels niet voldoende
• Lichaam past zich aan aan verminderde belasting
• Ook mogelijk op mentaal vlak (routinewerk of niet op niveau)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Normaal gesproken belast je je lijf op een manier die bij de belastbaarheid van het lijf past
Bijvoorbeeld: hardlopen: door een schema te volgen, bouw je de fysieke belasting steeds iets op,
waardoor de belastbaarheid van het lichaam stijgt.
Bij onderbelasting wordt het lichaam onvoldoende geprikkeld
Het gevolg hiervan is dat het lichaam zich hieraan aanpast, het is blijkbaar niet nodig om meer te
kunnen dan dat> iemand wordt dus minder sterk en/of zijn uithoudingsvermogen neemt af
Het gevolg hiervan is dat de bbh afneemt>als iemand op een dag WEL wat meer moet kunnen,
lukt dat niet meer en geeft dat al heel snel klachten.
Dit geldt niet alleen voor lichamelijke onderbelasting, maar ook voor mentale onderbelasting:
Als je werk onder je niveau doet, ben je na een tijdje minder goed in staat om wel op je eigen
niveau te werken, dit ervaar je dan als heel belastend. Kan ook lichamelijke klachten geven.
Overbelasting
• Fysieke prikkels herhaaldelijk sterk
• Lichaam herstelt niet voldoende
• Ook mogelijk op mentaal vlak (‘op tenen lopen’, niveau niet aankunnen)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Bij overbelasting is de prikkel te sterk in verhouding tot wat de belastbaarheid aan kan.
Het grootste probleem is dat iemand niet meer herstelt. Vergelijk met teveel trainen: de prikkel
komt voordat iemand herstelt is>>daardoor zal iemand achteruit gaan ipv vooruit
Ook dit kan voorkomen op mentaal niveau: als je altijd op je tenen moet lopen, heeft dat op den
duur gevolgen voor je mentale belastbaarheid met lichamelijke gevolgen van dien.
Mechanische belasting
• Lokale problematiek
• Belasting tijdens houding en beweging door samenspel van botten, spieren en gewrichten
Overbelasting: anatomische en fysiologische grenzen overschreden door langdurige arbeid met
enkele lichaamsdelen
We onderscheiden mechanische en energetische belasting
Mechanische belasting is op lokaal niveau> vaak overbelaste spieren/pezen door tillen, dragen,
duwen, trekken, trillende apparaten, ongunstige werkhoudingen of repeterende bewegingen (bv spit
of een tenniselleboog)
Les 1: Beroepsziekten en fysieke belasting
Enkele feiten:
▪ Beroepsziekten zijn aandoeningen die worden veroorzaakt door werk- of
arbeidsomstandigheden.
▪ In 83 procent leidt de beroepsziekte tot tijdelijke en in 6 procent tot blijvende
arbeidsongeschiktheid.
▪ Melden van een beroepsziekte verplicht, maar forse onderrapportage.
▪ Psychische aandoeningen (57%) en aandoeningen van het bewegingsapparaat (28%) zijn de
meest gemelde gevallen van beroepsziekte.
Maatschappelijk belang:
Beroepsziekten zijn verantwoordelijk voor omvangrijke gezondheidsschade en hoge
maatschappelijke kosten.
Grootste deel schade is vermijdbaar > goede preventie en zorg.
Door een strikter beleid t.a.v. arbeidsongeschiktheid kan de financiële schade voor slachtoffers van
beroepsziekten aanzienlijk zijn.
Beroepsziekten aan het bewegingsapparaat:
• Beroepsziekten aan het houding- en bewegingsapparaat één v/d belangrijkste
redenen voor verzuim en arbeidsongeschiktheid in NL.
• Komen vooral veel voor in de industrie, bouw en vervoer.
• Top 3 meest gemelde beroepsziekten bewegingsapparaat 2016:
- Repetitive Strain Injury (RSI) van de schouder of bovenarm
- Tenniselleboog
- Subacromiaal pijnsyndroom
Aan welke arbeidsomstandigheden wordt men blootgesteld?
NEA = Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden: wordt uitgevoerd door TNO en het CBS
, Fysieke belasting:
Fysieke belasting = belasting van het bewegingsapparaat (spieren, pezen, botten, gewrichten,
ligamenten)
Fysieke belasting = lichamelijke belasting = alle soorten belasting die het bewegingsapparaat
belasten
Soorten fysieke belasting:
Onderbelasting – overbelasting
Mechanische belasting – energetische belasting
Statische belasting – dynamishce belasting
In alle gevallen gezondheidsrisico’s voor werknemer
Onderbelasting
• Fysieke prikkels niet voldoende
• Lichaam past zich aan aan verminderde belasting
• Ook mogelijk op mentaal vlak (routinewerk of niet op niveau)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Normaal gesproken belast je je lijf op een manier die bij de belastbaarheid van het lijf past
Bijvoorbeeld: hardlopen: door een schema te volgen, bouw je de fysieke belasting steeds iets op,
waardoor de belastbaarheid van het lichaam stijgt.
Bij onderbelasting wordt het lichaam onvoldoende geprikkeld
Het gevolg hiervan is dat het lichaam zich hieraan aanpast, het is blijkbaar niet nodig om meer te
kunnen dan dat> iemand wordt dus minder sterk en/of zijn uithoudingsvermogen neemt af
Het gevolg hiervan is dat de bbh afneemt>als iemand op een dag WEL wat meer moet kunnen,
lukt dat niet meer en geeft dat al heel snel klachten.
Dit geldt niet alleen voor lichamelijke onderbelasting, maar ook voor mentale onderbelasting:
Als je werk onder je niveau doet, ben je na een tijdje minder goed in staat om wel op je eigen
niveau te werken, dit ervaar je dan als heel belastend. Kan ook lichamelijke klachten geven.
Overbelasting
• Fysieke prikkels herhaaldelijk sterk
• Lichaam herstelt niet voldoende
• Ook mogelijk op mentaal vlak (‘op tenen lopen’, niveau niet aankunnen)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Bij overbelasting is de prikkel te sterk in verhouding tot wat de belastbaarheid aan kan.
Het grootste probleem is dat iemand niet meer herstelt. Vergelijk met teveel trainen: de prikkel
komt voordat iemand herstelt is>>daardoor zal iemand achteruit gaan ipv vooruit
Ook dit kan voorkomen op mentaal niveau: als je altijd op je tenen moet lopen, heeft dat op den
duur gevolgen voor je mentale belastbaarheid met lichamelijke gevolgen van dien.
Mechanische belasting
• Lokale problematiek
• Belasting tijdens houding en beweging door samenspel van botten, spieren en gewrichten
Overbelasting: anatomische en fysiologische grenzen overschreden door langdurige arbeid met
enkele lichaamsdelen
We onderscheiden mechanische en energetische belasting
Mechanische belasting is op lokaal niveau> vaak overbelaste spieren/pezen door tillen, dragen,
duwen, trekken, trillende apparaten, ongunstige werkhoudingen of repeterende bewegingen (bv spit
of een tenniselleboog)
