7. De behandeling
Terminologie:
OD: Ontwikkelingsdysfasie
Dysfasie
STOS
TOS: Taalontwikkelingsstoornis
ESM
Developmental Dysphasia
Specific Developmental Language Disorder
Developmental Language Impairment
SLI
Ontwikkelingsdysfasie is…
… een complexe spectrumstoornis.
Continuüm van symptomen van zeer ernstig tot licht.
Problemen in verschillende taaldomeinen.
Grote verschillen in taalprofielen.
… therapieresistent.
Hardnekkige problemen met typische stoorniskenmerken.
Specifieke, intensieve begeleiding en compenserende hulpmiddelen.
Inleiding:
7.1. Indirecte therapie
7.2. Logopedische therapie – directe therapie
7.3. Multidisciplinaire therapie
7.4. Buitengewoon onderwijs T7 – taalklas – GON
7.5. Besluit
,7.1. Indirecte therapie
Ouders en omgeving coachen in hoe ze de spraak – en taalontwikkeling positief kunnen
beïnvloeden.
Ouders helpen in de communicatie met hun kind te optimaliseren van het taalaanbod.
Herhaling – Taalontwikkeling: fase 1: communicatieve ontwikkeling
Aangeboren taalvermogen
= taalaanleg – bij ene kind groter dan bij andere – grootte is individueel verschillend
= alle anatomische en neurologische vermogens van het kind
(sensori-motorisch, cognitief, sociaal-emotioneel)
+ neurologische rijpingsprocessen die ons in staat stellen om te leren
= verschillende delen in de hersenen zijn verantwoordelijk voor de taalontwikkeling
= is cruciaal, maar op zich onvoldoende om tot goede taalontwikkeling te komen -> daarvoor
aangepast taalaanbod nodig
Pijl in 1 richting: aangeboren taalvermogen is individueel verschillend en beïnvloedt de
taalontwikkeling
Aangepast taalaanbod = komt vanuit de omgeving – ouders, school, andere betrokkenen,
externe stimuli
Bv: kind dat opgroeit in NL omgeving zal NL leren – idem met FR – of combinatie van NL en FR
Pijl in 2 richtingen: wederzijdse beïnvloeding bv: gezin waarin veel voorgelezen wordt +
kwaliteitsvolle taal aangeboden wordt → grotere kans op goede taalontwikkeling cf weinig
aanbod
Kind met goede taalontwikkeling zal veel taalaanbod vragen bv vragen (wat, waarom,…) stellen,
betekenissen van woorden vragen, … wat op zijn beurt weer leidt tot sterkere taalontwikkeling
en vice versa met zwakke taalontwikkeling.
Indirecte therapie – thuisbegeleiding:
• Thuisbegeleiding is een specifieke vorm van indirecte therapie. µ
• Wordt geadviseerd bij heel jonge kinderen (<3 j)
• Kind <3 jaar:
- Nog niet therapierijp.
- Kunnen aandacht onvoldoende richten.
- Meer baat bij indirect therapie in de thuissituatie.
- = VROEGBEGELEIDING
,7.1.1. Indirecte therapie – waarom?
Normale taalontwikkeling:
Ouders stimuleren de taalontwikkeling van hun kind onbewust tijdens dagelijkse opvoeding
Ouders bieden gunstig pedagogisch aanbod waaruit kinderen spontaan heel veel leren.
Kinderen leren taal door conversaties die te maken hebben met alledaagse belevingswereld.
Speelgoed aanbieden, samen boekjes lezen, uitstappen maken, samen naar de winkel gaan,
praten met kind, liedjes zingen, versjes opzeggen, gedrag bewoorden, …
Taalontwikkeling bij tos (taalontwikkelingsstoornis):
• Ouders voelen aan dat het taalaanbod ontoereikend is.
• Kinderen met tos kunnen taalaanbod niet optimaal benutten.
• Ze leren minder spontaan uit gesprekjes met ouders.
• Communicatie ts kind & ouder raakt verstoord.
Reacties van ouders bij verstoorde communicatie:
Positieve manier blijven omgaan met de communicatieproblemen.
Stellen zich verschillende vragen.
Praten in de plaats van het kind.
Minder praten want kind geeft geen respons of begrijpt het niet.
Soms geraakt ouder-kindinteractie zodanig verstoord.
Emotionele/gedragsproblemen.
Intern extern:
- Intern: opkroppen.
- Extern: fysiek onhandelbaar.
Professionele hulp is dus belangrijk!
Professionele hulp:
o Ouders coachen + tools aanrijken om:
- Communicatie te behouden.
- Communicatie te herstellen.
- Gestoorde taalontwikkeling verbeteren.
We doen dit in de thuissituatie van het kind omdat het kind zich hier het meest veiligst voelt en
het is een betrouwbare plaats.
, 7.1.2. Indirecte therapie – vormen
1. Thuisbegeleiding:
Vlaanderen: kinderen 0-6 jaar
Multidisciplinair team:
- Logopedisten
- Othopedagogen
- Opvoedkundigen
- Psychologen
- Sociaal – administratieve medewerkers
Stappen in de thuisbegeleiding:
1. Aanmelding
2. Eerste huisbezoek
3. Regelmatige huisbezoeken
STAP 1 – aanmelding:
o Kind & Gezin, huisarts, kinderarts, kinderopvang, kleuterschool, …
o vermoeden taalprobleem ≠ diagnose tos.
STAP 2 – eerste huisbezoek:
Beeld krijgen van de:
- Problematiek
- Concrete hulpvragen
- Verwachtingen
Ouders informeren over werking van de thuisbegeleidingsdienst
STAP 3 – regelmatige huisbezoeken:
• Vaste thuisbegeleider = éénzelfde persoon.
• Frequentie van de bezoeken aanpassen aan de noden van het gezin.
• Inspelen op de zorgvragen van de ouders.
• Problemen op gebied van taalontwikkeling, communicatie, opvoeding, algemene ontwikkeling
voorkomen of oplossen.
• Doel: aanbieden van opvoedingszekerheid en adequate communicatievaardigheden.
Terminologie:
OD: Ontwikkelingsdysfasie
Dysfasie
STOS
TOS: Taalontwikkelingsstoornis
ESM
Developmental Dysphasia
Specific Developmental Language Disorder
Developmental Language Impairment
SLI
Ontwikkelingsdysfasie is…
… een complexe spectrumstoornis.
Continuüm van symptomen van zeer ernstig tot licht.
Problemen in verschillende taaldomeinen.
Grote verschillen in taalprofielen.
… therapieresistent.
Hardnekkige problemen met typische stoorniskenmerken.
Specifieke, intensieve begeleiding en compenserende hulpmiddelen.
Inleiding:
7.1. Indirecte therapie
7.2. Logopedische therapie – directe therapie
7.3. Multidisciplinaire therapie
7.4. Buitengewoon onderwijs T7 – taalklas – GON
7.5. Besluit
,7.1. Indirecte therapie
Ouders en omgeving coachen in hoe ze de spraak – en taalontwikkeling positief kunnen
beïnvloeden.
Ouders helpen in de communicatie met hun kind te optimaliseren van het taalaanbod.
Herhaling – Taalontwikkeling: fase 1: communicatieve ontwikkeling
Aangeboren taalvermogen
= taalaanleg – bij ene kind groter dan bij andere – grootte is individueel verschillend
= alle anatomische en neurologische vermogens van het kind
(sensori-motorisch, cognitief, sociaal-emotioneel)
+ neurologische rijpingsprocessen die ons in staat stellen om te leren
= verschillende delen in de hersenen zijn verantwoordelijk voor de taalontwikkeling
= is cruciaal, maar op zich onvoldoende om tot goede taalontwikkeling te komen -> daarvoor
aangepast taalaanbod nodig
Pijl in 1 richting: aangeboren taalvermogen is individueel verschillend en beïnvloedt de
taalontwikkeling
Aangepast taalaanbod = komt vanuit de omgeving – ouders, school, andere betrokkenen,
externe stimuli
Bv: kind dat opgroeit in NL omgeving zal NL leren – idem met FR – of combinatie van NL en FR
Pijl in 2 richtingen: wederzijdse beïnvloeding bv: gezin waarin veel voorgelezen wordt +
kwaliteitsvolle taal aangeboden wordt → grotere kans op goede taalontwikkeling cf weinig
aanbod
Kind met goede taalontwikkeling zal veel taalaanbod vragen bv vragen (wat, waarom,…) stellen,
betekenissen van woorden vragen, … wat op zijn beurt weer leidt tot sterkere taalontwikkeling
en vice versa met zwakke taalontwikkeling.
Indirecte therapie – thuisbegeleiding:
• Thuisbegeleiding is een specifieke vorm van indirecte therapie. µ
• Wordt geadviseerd bij heel jonge kinderen (<3 j)
• Kind <3 jaar:
- Nog niet therapierijp.
- Kunnen aandacht onvoldoende richten.
- Meer baat bij indirect therapie in de thuissituatie.
- = VROEGBEGELEIDING
,7.1.1. Indirecte therapie – waarom?
Normale taalontwikkeling:
Ouders stimuleren de taalontwikkeling van hun kind onbewust tijdens dagelijkse opvoeding
Ouders bieden gunstig pedagogisch aanbod waaruit kinderen spontaan heel veel leren.
Kinderen leren taal door conversaties die te maken hebben met alledaagse belevingswereld.
Speelgoed aanbieden, samen boekjes lezen, uitstappen maken, samen naar de winkel gaan,
praten met kind, liedjes zingen, versjes opzeggen, gedrag bewoorden, …
Taalontwikkeling bij tos (taalontwikkelingsstoornis):
• Ouders voelen aan dat het taalaanbod ontoereikend is.
• Kinderen met tos kunnen taalaanbod niet optimaal benutten.
• Ze leren minder spontaan uit gesprekjes met ouders.
• Communicatie ts kind & ouder raakt verstoord.
Reacties van ouders bij verstoorde communicatie:
Positieve manier blijven omgaan met de communicatieproblemen.
Stellen zich verschillende vragen.
Praten in de plaats van het kind.
Minder praten want kind geeft geen respons of begrijpt het niet.
Soms geraakt ouder-kindinteractie zodanig verstoord.
Emotionele/gedragsproblemen.
Intern extern:
- Intern: opkroppen.
- Extern: fysiek onhandelbaar.
Professionele hulp is dus belangrijk!
Professionele hulp:
o Ouders coachen + tools aanrijken om:
- Communicatie te behouden.
- Communicatie te herstellen.
- Gestoorde taalontwikkeling verbeteren.
We doen dit in de thuissituatie van het kind omdat het kind zich hier het meest veiligst voelt en
het is een betrouwbare plaats.
, 7.1.2. Indirecte therapie – vormen
1. Thuisbegeleiding:
Vlaanderen: kinderen 0-6 jaar
Multidisciplinair team:
- Logopedisten
- Othopedagogen
- Opvoedkundigen
- Psychologen
- Sociaal – administratieve medewerkers
Stappen in de thuisbegeleiding:
1. Aanmelding
2. Eerste huisbezoek
3. Regelmatige huisbezoeken
STAP 1 – aanmelding:
o Kind & Gezin, huisarts, kinderarts, kinderopvang, kleuterschool, …
o vermoeden taalprobleem ≠ diagnose tos.
STAP 2 – eerste huisbezoek:
Beeld krijgen van de:
- Problematiek
- Concrete hulpvragen
- Verwachtingen
Ouders informeren over werking van de thuisbegeleidingsdienst
STAP 3 – regelmatige huisbezoeken:
• Vaste thuisbegeleider = éénzelfde persoon.
• Frequentie van de bezoeken aanpassen aan de noden van het gezin.
• Inspelen op de zorgvragen van de ouders.
• Problemen op gebied van taalontwikkeling, communicatie, opvoeding, algemene ontwikkeling
voorkomen of oplossen.
• Doel: aanbieden van opvoedingszekerheid en adequate communicatievaardigheden.
