Samenvatting H9 (socio) : Levenslang leren - om in het gareel te lopen?

8. Socialisatie en levenslang leren – om in het gareel
te lopen?

8.1 Cultuur wordt aangeleerd

De mens als Mängelwesen

 Begrip van Gehlen
 Bedoelt dan mens meest gebrekkige is van alle dieren omdat we onze natuurlijke
verdedigingsmiddelen missen en het minst op ons zelf kunnen overleven
 Missen de eerste natuur
 Geen klauwen, stekels, instincten,…

 Missen onze ‘eerste natuur’ van de instincten en natuurlijke verdedigingsmiddel
maar we compenseren dit door onze ‘tweede natuur’ die van de cultuur
 Gaan diverse prikkels zelf interpreteren en gedrag bepalen


Verschil tussen instincten en cultuur

 Instincten zijn aangeboren : nature
 Cultuur is aangeleerd en moet voortdurend worden verworven : aangeleerd en
onveranderlijk : nurture


Cultuuroverdracht

= het aanleren van een bepaald cultuurpatroon die gangbaar is binnen een samenleving
 Aanleren van opvattingen, waarden, normen, doelstellingen en
verwachtingen


2 vormen van cultuuroverdracht

1. Socialisatie : nieuwkomers leren het cultuurpatroon van de groep aan, zo kan een
nieuwkomer aan het sociale verkeer deelnemen binnen de groep
 Van een samenlevingsverband naar een individu
 Micro niveau

2. Acculturatie : cultuuroverdracht tussen groetere sociale categorieën zoals generaties,
collectiviteiten en gemeenschappen
 Tussen 2 of meer samenlevingsverbanden
 Macro-niveau




81

, 8.2 Waartoe dient socialisatie?

Mens-zijn is moeilijk te definiëren

 Mens-zijn is geen louter biologische aangelegenheid maar ook een sociaal-culturele
verworvenheid
 Vanaf we worden geboren worden we geconfronteerd met een sociale
wereld
Vb : het gevoel van honger kan enkel door anderen worden gestild


Voortbestaan van een sociale orde

 Socialisatie draagt bij tot het voortbestaan van een sociale orde en tot de
voorspelbaarheid van het sociaal handelen
 Door socialisatie wordt aangeleerd wat in een bepaalde situatie gewenst of
ongewenst is


Culturele kloof – inburgering

= virtuele barrière die wordt veroorzaakt door culturele verschillen, die interacties en
harmonieuze uitwisseling tussen mensen van verschillende culturen belemmeren.

 Wordt verholpen via inburgering


8.2.1 Functies van socialisatie


socialisatie beperkt

 Het zegt wat je wel en niet kan doen
 Legt een deel sociale verboden op


socialisatie versterkt

 Kan bepaalde sociale processen versterken


Socialisatie emancipeert

 kan zorgen voor zelfontplooiing en de integratie van mensen




82

, Verinnerlijking

 Cultuur-en omgangspatronen worden verinnerlijkt zodat de individuen ze ervaren als
iets van henzelf : internalisatie


Vanzelfsprekendheid

 Geïnstitutionaliseerde waarden, normen, doelstellingen en verwachtingen worden
een vanzelfsprekend deel van de persoonlijkheid
 Socialisatie is geen totalitair gebeuren


Mogelijkheden en beperkingen van het socialisatieproces

 Mogelijkheden :
- Individu verwerft een eigen identiteit die hem in staat stelt tot sociaal handelen
en het hanteren van de sociale orde

 Beperkingen :
- Socialisatie zegt jouw wat je soms niet mag doen




8.3 Socialisatie : primair, secundair en tertiair


1. Primaire socialisatie


Wie en hoe ?

 Socialisatie door het kerngezin
 Onbewuste socialisatie die wordt opgepikt tijdens de dagelijkse bezigheden
binnen het gezin en omringende samenlevingsverbanden

 Socialisatie door de peergroup
 Door interactie met andere van de eigen leeftijd ontdekt het kind wat de
‘betekenisvolle anderen’ normaal vinden en gaat het zijn gedrag daarmee
vergelijken en aanpassen
 Peergroup kan ook dienen als toevluchtsoord als de druk die het kind moet
verwerken te groot wordt



83