Communicatie
partim De Marès
1. Voorafgaand communiceren over later, voorafgaande
zorgplanning
• Kwaliteitsvolle en patiëntgerichte palliatieve zorg sluit aan bij de wensen van de patiënten.
• De zorgwensen zijn gekend en er dient tijdig en regelmatig overleg te zijn = voorafgaande
zorgplanning (VZP).
• Wat?
o Laat mensen nadenken over de betekenis (voor hunzelf) en de gevolgen van een
eventuele ongeneeslijke, levensverkortende ziekte.
o Levensdoelen en zorgvoorkeuren formuleren over medische behandelingen en die
bespreken.
• VZP gaat verder dan de puur medische aspecten van de ziekte. Het bestrijkt alle noden die
mensen met een levensverkortende aandoening ervaren, zowel lichamelijk, psychologisch,
sociale als existentiële of spirituele.
• Voorafgaande zorgplanning moedigt mensen aan om een vertegenwoordiger aan te wijzen
die voor hen kan beslissen ingeval ze dat zelf niet meer zelf kunnen, en om eventuele
zorgvoorkeuren vast te leggen in een document. (wilsverklaring)
1.2. Wat is voorafgaande zorgplanning?
• VZP stelt mensen in staat :
o Om levenswaarden te benoemen die voor hen belangrijk zijn
o Om na te denken over de betekenis en de gevolgen van een ernstige ziekte
o Om doelen en voorkeuren te formuleren voor toekomstige behandelingen en zorg
• VZP is in de eerste plaats een communicatieproces. Een dialoog tussen patiënt en
zorgverlenr(s) en eventueel naasten en familie
1.2.1. Kernelementen van goede voorafgaande zorgplanning
• Voordelen:
o Men krijgt gepaste informatievover hun ziekte en hun prognose → beter voorbereid op de
toekomst
o Slagen er beter in om met de realiteit van het ziek- zijn om te gaan → betere
zorgbeslissingen, een vermindering van de angst en een verhoging van de
levenskwaliteit
o Slagen patiënten, in overleg met hun naasten, er beter in om hun zorgdoelen te
bepalen zodat de zorg die ze bij het naderen van hun levenseinde krijgen, beter aansluit
bij hun zorgwensen en -voorkeuren. Ook voor de naasten leidt dat tot minder stress en
angst en een betere rouwverwerking.
• Kernelementen:
o Leg aan de patiënt uit wat de inhoud, de voordelen en beperkingen zijn van VZP
o Ga na in welke mate de patiënt bereid is om deel te nemen aan VZP
o Bespreek de doelen voor toekomstige zorg
o Informeer de patiënt over de mogelijkheid om doelen en voorkeuren vast te leggen in een
wilsverklaring
o Bespreek dat de uitgesproken en vastgelegde doelen altijd kunnen worden herzien!
, 1.2.2. Wat is een goed moment om te praten over levenseinde? “early and often”!
• Verschillende sleutelmomenten kunnen de aanleiding zijn om een VZP-gesprek te starten.
• Voorkeur: wanneer de chronisch zieke patiënt zich in een stabiele gezondheidstoestand
bevindt. Belangrijk is dat de patiënt hiervoor openstaat, mag niet opgedrongen worden. het
gesprek over VZP mag hem niet opgedrongen worden.
→ Praten over voorafgaande zorgplanning kan op elk ogenblik in het leven plaatsvinden!
1.2.3. VZP is geen eenmalig gebeuren maar een continu proces van dialoog en reflectie
1.2.3.1. Ga na in welke mate de patiënt bereid is om deel te nemen aan VZP: Hoe?
partim De Marès
1. Voorafgaand communiceren over later, voorafgaande
zorgplanning
• Kwaliteitsvolle en patiëntgerichte palliatieve zorg sluit aan bij de wensen van de patiënten.
• De zorgwensen zijn gekend en er dient tijdig en regelmatig overleg te zijn = voorafgaande
zorgplanning (VZP).
• Wat?
o Laat mensen nadenken over de betekenis (voor hunzelf) en de gevolgen van een
eventuele ongeneeslijke, levensverkortende ziekte.
o Levensdoelen en zorgvoorkeuren formuleren over medische behandelingen en die
bespreken.
• VZP gaat verder dan de puur medische aspecten van de ziekte. Het bestrijkt alle noden die
mensen met een levensverkortende aandoening ervaren, zowel lichamelijk, psychologisch,
sociale als existentiële of spirituele.
• Voorafgaande zorgplanning moedigt mensen aan om een vertegenwoordiger aan te wijzen
die voor hen kan beslissen ingeval ze dat zelf niet meer zelf kunnen, en om eventuele
zorgvoorkeuren vast te leggen in een document. (wilsverklaring)
1.2. Wat is voorafgaande zorgplanning?
• VZP stelt mensen in staat :
o Om levenswaarden te benoemen die voor hen belangrijk zijn
o Om na te denken over de betekenis en de gevolgen van een ernstige ziekte
o Om doelen en voorkeuren te formuleren voor toekomstige behandelingen en zorg
• VZP is in de eerste plaats een communicatieproces. Een dialoog tussen patiënt en
zorgverlenr(s) en eventueel naasten en familie
1.2.1. Kernelementen van goede voorafgaande zorgplanning
• Voordelen:
o Men krijgt gepaste informatievover hun ziekte en hun prognose → beter voorbereid op de
toekomst
o Slagen er beter in om met de realiteit van het ziek- zijn om te gaan → betere
zorgbeslissingen, een vermindering van de angst en een verhoging van de
levenskwaliteit
o Slagen patiënten, in overleg met hun naasten, er beter in om hun zorgdoelen te
bepalen zodat de zorg die ze bij het naderen van hun levenseinde krijgen, beter aansluit
bij hun zorgwensen en -voorkeuren. Ook voor de naasten leidt dat tot minder stress en
angst en een betere rouwverwerking.
• Kernelementen:
o Leg aan de patiënt uit wat de inhoud, de voordelen en beperkingen zijn van VZP
o Ga na in welke mate de patiënt bereid is om deel te nemen aan VZP
o Bespreek de doelen voor toekomstige zorg
o Informeer de patiënt over de mogelijkheid om doelen en voorkeuren vast te leggen in een
wilsverklaring
o Bespreek dat de uitgesproken en vastgelegde doelen altijd kunnen worden herzien!
, 1.2.2. Wat is een goed moment om te praten over levenseinde? “early and often”!
• Verschillende sleutelmomenten kunnen de aanleiding zijn om een VZP-gesprek te starten.
• Voorkeur: wanneer de chronisch zieke patiënt zich in een stabiele gezondheidstoestand
bevindt. Belangrijk is dat de patiënt hiervoor openstaat, mag niet opgedrongen worden. het
gesprek over VZP mag hem niet opgedrongen worden.
→ Praten over voorafgaande zorgplanning kan op elk ogenblik in het leven plaatsvinden!
1.2.3. VZP is geen eenmalig gebeuren maar een continu proces van dialoog en reflectie
1.2.3.1. Ga na in welke mate de patiënt bereid is om deel te nemen aan VZP: Hoe?
